Phát hiện ung thư trực tràng ở giai đoạn tổn thương đã tiến triển, người bệnh thường phải trải qua nhiều bước điều trị trước khi có thể tiến hành phẫu thuật. Với một trường hợp ung thư trực tràng 1/3 giữa, sau khi hóa xạ trị tại Trung Quốc cho đáp ứng tích cực, người bệnh đã tiếp tục hành trình điều trị bằng phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, trước khi can thiệp, ê-kíp cần đánh giá lại chính xác vị trí và mức độ tổn thương để xây dựng kế hoạch phẫu thuật phù hợp với tình trạng thực tế của người bệnh.
Từ tổn thương T4 đến đáp ứng còn T2 sau hóa xạ trị
Người bệnh được chẩn đoán ung thư trực tràng 1/3 giữa — vị trí nằm ở phần giữa của trực tràng. Ngay sau khi phát hiện tổn thương, người bệnh đã sang Trung Quốc điều trị tại Bệnh viện Stamford (Quảng Châu), trải qua hóa xạ trị đồng thời, sau đó tiếp tục hóa trị kéo dài khoảng 6 tháng.
Bệnh nhân đã có tiền sử điều trị hoá xạ trị tại Trung Quốc ngay sau khi phát hiện mắc K trực tràng
Kết quả cho thấy khối u đáp ứng khá tốt: tổn thương ban đầu được đánh giá ở mức T4, nhưng sau quá trình điều trị, mức độ xâm lấn chỉ còn T2. Khối u không còn biểu hiện thành một khối lớn rõ rệt như trước, mà chủ yếu là tình trạng dày thành trực tràng — một dấu hiệu cho thấy điều trị đã phát huy hiệu quả và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bước phẫu thuật tiếp theo.
Nhờ có đợt hóa xạ trị, tổn thương đáp ứng khá tốt. Bây giờ không còn thành một khối lớn mà chủ yếu là dày thành trực tràng, đây là yếu tố thuận lợi cho cuộc phẫu thuật. — PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Ngoại khoa tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết
Đáp ứng tốt với hóa xạ trị, vì sao vẫn cần phẫu thuật?
Một câu hỏi thường được đặt ra là khi tổn thương đã đáp ứng tốt với hóa xạ trị, liệu có thể bỏ qua bước phẫu thuật hay không. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, trong trường hợp này, phẫu thuật vẫn là bước cần thiết nhằm xử lý triệt để tổn thương tại trực tràng và thực hiện vét hạch trong ổ bụng theo đúng kế hoạch điều trị. Đáp ứng tốt với hóa xạ trị chỉ là cơ sở để lựa chọn phương án can thiệp phù hợp hơn, chứ không thay thế cho việc phẫu thuật xử lý tổn thương.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn cùng ekip tiến hành phẫu thuật nhằm kiểm soát phần tổn thương còn lại
Với ung thư trực tràng, việc xác định chính xác vị trí tổn thương trước mổ có vai trò đặc biệt quan trọng, giúp phẫu thuật viên chủ động hơn trong việc xác định phạm vi can thiệp. Ở trường hợp này, tổn thương được xác định cách hậu môn khoảng 8cm, nhưng sau hóa xạ trị, hình thái tổn thương đã thay đổi đáng kể so với thời điểm chẩn đoán ban đầu: khối u thu nhỏ, không còn biểu hiện rõ như một khối riêng biệt mà chủ yếu là tình trạng dày thành trực tràng.
Chính vì sự thay đổi này, trước khi phẫu thuật, phẫu thuật viên đã trực tiếp nội soi để đánh giá lại vị trí và đặc điểm tổn thương, đối chiếu với dữ liệu trước điều trị nhằm xác định chính xác vùng cần xử lý. Đây là bước quan trọng bởi hình ảnh tổn thương sau hóa xạ trị thường không còn giống thời điểm mới phát hiện, đòi hỏi đánh giá trực tiếp thay vì chỉ dựa vào kết quả chẩn đoán hình ảnh trước đó.
Cá thể hóa kế hoạch điều trị ung thư trực tràng
Trường hợp này cho thấy rõ một nguyên tắc quan trọng trong điều trị ung thư trực tràng: quyết định điều trị không nên chỉ dựa trên một hình ảnh đơn lẻ tại một thời điểm, mà cần xem xét toàn diện — từ tình trạng tổn thương ban đầu, mức độ đáp ứng sau hóa xạ trị, đến những đặc điểm được ghi nhận trực tiếp trong quá trình phẫu thuật.
Tại Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, người bệnh ung thư được tiếp cận theo hướng đánh giá cụ thể từng trường hợp để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. Với những người bệnh đã trải qua điều trị trước đó, toàn bộ thông tin về quá trình hóa xạ trị, mức độ đáp ứng và đặc điểm tổn thương đều được xem xét kỹ lưỡng trước khi lập kế hoạch can thiệp tiếp theo, hướng tới mục tiêu không chỉ xử lý tổn thương hiện tại mà còn kiểm soát bệnh lâu dài.
>>> Xem chi tiết ca bệnh tại đây:
>>> Hành trình điều trị của người bệnh trong trường hợp này cho thấy: mỗi giai đoạn bệnh cần một cách tiếp cận riêng, và việc đánh giá lại tình trạng bệnh tại từng thời điểm đóng vai trò quyết định đến hiệu quả điều trị. Người bệnh có bệnh lý tiêu hóa, đặc biệt là đã được chẩn đoán ung thư trực tràng hoặc đang trong quá trình điều trị, nên được thăm khám và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa để có hướng xử trí phù hợp với từng giai đoạn bệnh.
