Tiêm vắc xin phế cầu: Những điều cha mẹ cần biết để bảo vệ sức khỏe con yêu

Tác giả: Chế Thị Thùy Linh

Xuất bản: 23-08-2020

16

0 / 5 ( 0 bình chọn)

Hàng năm có gần nửa triệu trẻ em trên thế giới tử vong vì các bệnh do phế cầu khuẩn. Mặc dù đã có vắc xin phế cầu nhưng đây là mũi tiêm dịch vụ, nằm ngoài chương trình tiêm chủng mở rộng nên còn khá nhiều cha mẹ mơ hồ và chưa cho con tiêm phòng. 

Bệnh do phế cầu khuẩn là những bệnh gì?

Bệnh phế cầu khuẩn là thuật ngữ dùng để chỉ các bệnh nhiễm trùng gây ra bởi vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Ước tính hàng năm trên thế giới có gần nửa triệu trẻ em tử vong vì phế cầu khuẩn.

Hình ảnh vi khuẩn Streptococcus pneumoniae dưới kính hiển vi
Hình ảnh vi khuẩn Streptococcus pneumoniae dưới kính hiển vi

Cơ thể con người khi bị nhiễm phế cầu khuẩn có thể gây ra những bệnh lý nghiêm trọng đe dọa đến sức khỏe và tính mạng. Cụ thể là:

  • Viêm màng não: Là hiện tượng viêm hay sưng phù màng bọc quanh não.
  • Viêm phổi: Là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cực kỳ nghiêm trọng.
  • Nhiễm trùng huyết: Là bệnh là có sự tồn tại của vi khuẩn gây hại trong máu.
  • Viêm xoang, viêm tai giữa: Là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp ít nghiêm trọng hơn.

Tìm hiểu về vắc xin phế cầu

Trước mối đe dọa cực kỳ nguy hiểm của bệnh phế cầu khuẩn đối với sức khỏe và tính mạng của trẻ em, vắc xin phế cầu đã ra đời. Chủng ngừa vắc-xin phế cầu cho trẻ được xem là biện pháp hữu hiệu nhất để phòng ngừa các bệnh lý do phế cầu khuẩn gây ra.

Thành phần của vacxin phế cầu bao gồm 10 typ kháng nguyên phổ biến nhất của chủng vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Trên thị trường hiện nay, vắc xin phế cầu có 3 loại đang được lưu hành là:

  • Vắc xin phế cầu synflorix: Là loại vắc xin có nguồn gốc từ Bỉ, giúp ngăn ngừa được 10 chủng phế cầu khuẩn khác nhau. Vắc xin synflorix có khả năng phòng bệnh viêm tai giữa và viêm phổi cực tốt. Các chuyên gia, bác sĩ luôn khuyên cha mẹ tiêm loại vắc xin này cho trẻ trong độ tuổi từ 6 tuần đến 5 tuổi.
  • Vắc xin phế cầu Pneumo 23: Là loại vắc xin có nguồn gốc từ Pháp, giúp ngăn ngừa được 23 chủng phế cầu khác nhau. Tuy nhiên, sản phẩm này lại không phòng được bệnh viêm tai giữa và viêm phổi. Pneumo 23 được chỉ định sử dụng cho trẻ trên 2 tuổi.
  • Vắc xin Prevenar 13: Là dòng vắc xin thế hệ mới có nguồn gốc từ Mỹ, giúp ngăn ngừa hiệu quả 13 chủng phế cầu khác nhau. Prevenar 13 có thể ngăn ngừa hiệu quả các bệnh viêm phổi, viêm tai, viêm màng não, nhiễm trùng huyết và được chỉ định 6 tuần tuổi trở lên hoặc cả người lớn. 

Vaccin prevenar có xuất xứ từ Bỉ
Vaccin prevenar có xuất xứ từ Bỉ

Do là loại vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần đến 5 tuổi nên Synflorix luôn được ưu tiên sử dụng đầu tiên. Synflorix được sản xuất bởi hãng Glaxo Smith Kline (GSK) của Bỉ. Được biết đây là một trong những công ty nghiên cứu, sản xuất và cung ứng dược phẩm & vắc-xin lớn nhất toàn cầu, Mỗi ngày, hãng này phân phối hơn 2 triệu liều vắc-xin đến hơn 170 quốc gia. Theo khảo sát, có tới 40% trẻ em thế giới được chủng ngừa với ít nhất một loại vắc xin là sản phẩm của GSK. 

Có cần thiết tiêm vắc xin phế cầu không?

Theo các chuyên gia, việc chủng ngừa vắc xin này cho trẻ từ sớm sẽ giúp giảm thiểu tác hại của các căn bệnh do phế cầu gây ra. Còn theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng luôn được xem là biện pháp chủ động, tiết kiệm và có tầm ảnh hưởng quan trọng giúp giảm thiểu đáng kể số ca bệnh mắc mới do bị nhiễm phế cầu khuẩn. Nhờ đó, trẻ có thể giảm nguy cơ mắc bệnh lý nguy hiểm do phế cầu khuẩn gây ra như viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết.

Mặc dù các loại vắc-xin phế cầu hiện nay có không có khả năng chống lại tất cả các chủng Streptococcus pneumoniae gây bệnh nhưng lại có thể bảo vệ cơ thể trẻ trước những chủng phổ biến gây ra hầu hết những trường hợp bệnh lý phế cầu nặng ở trẻ em. Cụ thể là:

  • Bệnh viêm phổi
  • Bệnh viêm tai giữa
  • Bệnh viêm màng não
  • Bệnh nhiễm trùng huyết

Tiêm phế cầu cho trẻ là việc làm cần thiết giúp bảo vệ trẻ khỏi một số bệnh nguy hiểm do vi khuẩn Streptococcus pneumoniae gây ra
Tiêm phế cầu cho trẻ là cần thiết để bảo vệ sức khỏe của trẻ

Vậy nên tiêm phế cầu khi nào? Phế cầu khuẩn thường gây bệnh cho đối tượng trẻ dưới 5 tuổi, vì thế các em bé từ 6 tuần tuổi - 5 tuổi nên được cha mẹ cho tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Đây là cách tốt nhất giúp hệ miễn dịch của bé sớm sản sinh kháng nguyên, từ đó ngăn ngừa hiệu quả vi khuẩn tấn công vào cơ thể.

Lịch tiêm phòng vắc xin viêm phế cầu

Tùy vào từng độ tuổi mà lịch tiêm phòng vắc xin phế cầu sẽ có sự điều chỉnh sao cho phù hợp. Cụ thể

Đối với trẻ từ 6 tuần - 7 tháng tuổi:

  • Lần đầu tiên: Trẻ 6 tuần tuổi
  • Lần thứ 2: Cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng
  • Mũi 3: Cách mũi 2 tối thiểu 1 tháng
  • Mũi 4: Cách mũi 3 từ 6 – 12 tháng

Đối với trẻ từ 7 tháng tuổi đến dưới 12 tháng tuổi nhưng chưa tiêm phòng vắc xin phế cầu trước đó:

  • Lần đầu tiên: Trẻ từ 7 tháng
  • Mũi thứ 2: Cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng
  • Mũi 3: Cách mũi 2 từ 6 – 12 tháng.

Đối với trẻ từ 12 tháng tuổi - 5 tuổi nhưng chưa tiêm phòng vắc xin phế cầu khuẩn trước đó:

  • Mũi 1: Trẻ từ 12 tháng
  • Mũi 2: Cách mũi 1 tối thiểu 2 tháng

Tiêm phế cầu có sốt không?

Theo các chuyên gia, bác sĩ vắc-xin phế cầu thường an toàn. Tuy nhiên, khi tiêm trẻ vẫn có thể gặp một số phản ứng phụ thông thường sau tiêm. Cụ thể là:

  • Chán ăn.
  • Đau, sưng đỏ tại vị trí tiêm.
  • Sốt.

Sốt là phản ứng phụ thường gặp sau khi trẻ tiêm phế cầu

Như vậy với thắc mắc tiêm vắc xin phế cầu có sốt không thì câu trả lời là có. Hiện tượng này là tình trạng đáp ứng miễn dịch bình thường của cơ thể bé đồng thời là biểu hiện trẻ đáp ứng tốt với vắc xin. Triệu chứng sốt sau tiêm vắc xin phế cầu sẽ hết sau 1-2 ngày nếu bé được ba mẹ chăm sóc tốt.

Chú ý: Đối với trường hợp sau tiêm vắc xin phế cầu mà bé quấy khóc bất thường, tiêu chảy, nôn, nổi ban, tụ máu tại chỗ tiêm hoặc là sốt cao ≥ 39 độ C đã dùng thuốc hạ sốt không đỡ thì cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để khắc phục kịp thời.

Một số lưu ý cho ba mẹ trước khi cho bé tiêm phế cầu

Để đạt hiệu quả cũng như đảm bảo an toàn cho trẻ, vắc xin phế cầu cần được tiêm cho đúng đối tượng. Bởi vậy, cha mẹ cần chú ý đến những trường hợp chống chỉ định tiêm loại vắc xin này. Cụ thể: 

  • Trẻ có hệ thống miễn dịch suy giảm hoặc đang trong quá trình sử dụng thuốc ức chế miễn dịch không được tiêm vắc xin phế cầu. Bởi việc này có thể làm giảm kháng nguyên trong cơ thể trẻ.
  • Bé bị giảm tiểu cầu, mắc chứng rối loạn đông máu hoặc chảy máu sau khi tiêm bắp.
  • Trẻ đang bị sốt hoặc mắc một số bệnh lý cấp tính.
  • Trẻ dị ứng với bất cứ thành phần nào có trong vắc xin phế cầu.
  • Trẻ sinh non dưới 28 tuần tuổi cần tiêm vắc xin theo chỉ định của bác sĩ. Nếu được chỉ định tiêm bé cần được theo dõi từ 48 - 72 giờ để phòng trường hợp suy hô hấp hoặc ngừng thở.

Vắc xin phế cầu phải tiêm cho đúng đối tượng mới hiệu quả và đảm bảo an toàn
Vắc xin phế cầu phải tiêm cho đúng đối tượng mới hiệu quả và đảm bảo an toàn

Ngoài ra,, trước khi cho trẻ đi tiêm vắc xin phế cầu, ba mẹ cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau:

  • Không cho bé bú quá no hoặc quá đói trước khi tiêm. Bởi điều này có thể khiến bé nôn trớ hoặc tụt đường huyết, làm ảnh hưởng đến quy trình tiêm cho bé.
  • Tắm rửa sạch sẽ cho trẻ trước khi tiêm vắc xin để phòng ngừa nhiễm trùng hiệu quả.
  • Thông báo với bác sĩ tiêm nếu trẻ đang ốm (ho, sốt) hoặc có sử dụng thuốc kháng sinh, ức chế miễn dịch
  • Cha mẹ nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín để tiêm vắc xin phế cầu cho bé. Tại đây, việc tiêm phòng sẽ đảm bảo an toàn và đúng theo quy trình của Bộ y tế, hạn chế tối đa những rủi ro ngoài ý muốn gây hại tới sức khỏe của trẻ.

Chăm sóc bé sau khi tiêm phế cầu

Sau khi tiêm vắc xin phế cầu, bé cần được chăm sóc cẩn thận, chu đáo. Cụ thể:

  • Cho trẻ ở lại trung tâm tiêm chủng sau khi tiêm vắc xin phế cầu ít nhất 30 phút: Bởi đây thời điểm quan trọng, trẻ có thể xuất hiện biểu hiện đối kháng nếu không thích ứng với vacxin và cần được cấp cứu ngay.
  • Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ bằng các thực phẩm giàu vitamin và protein cho bé như thịt, cá, đậu cô ve, bắp cải xanh, hạnh nhân và hoa quả… Điều này sẽ giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, làm giảm đáng kể các phản ứng phụ sau tiêm nếu có.
  • Cho trẻ uống nhiều nước để làm mát cơ thể, đặc biệt là khi bé có phản ứng sốt sau tiêm phế cầu.
  • Theo dõi liên tục thân nhiệt của bé trong 4 ngày đầu tiên. Trong trường hợp  trẻ sốt dưới 38.5 độ C thì ba mẹ không cần dùng thuốc hạ sốt cho bé mà chỉ nên chườm ấm hoặc chườm mát. Nếu trẻ sốt trên 38.5 độ C thì việc dùng thuốc hạ sốt là cần thiết để ngăn ngừa nguy cơ co giật. Tuy nhiên, ba mẹ cần lưu ý sử dụng đúng liều thuốc trên hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhà sản xuất để tránh gây ngộ độc thuốc. Nếu sau 4 giờ sử dụng thuốc hạ sốt hạ sốt mà thân nhiệt của trẻ không giảm, bạn hãy đứa bé đến gặp bác sĩ để được cấp cứu kịp thời.

Trẻ bị sốt sau khi tiêm vắc xin phế cầu cần được chăm sóc cẩn thận
Trẻ bị sốt sau khi tiêm vắc xin phế cầu cần được chăm sóc cẩn thận

Tiêm phòng vắc xin phế cầu ở đâu an toàn?

Cha mẹ có nhu cầu tiêm vắc xin cho bé có thể lựa chọn Trung tâm Tiêm chủng tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông – P. Cổ Nhuế 2, Q. Bắc Từ Liêm, Hà Nội. 

Tình trạng vắc xin phế cầu cũng như các vắc xin khác thường xuyên được update trên fanpage Bệnh viện Đa khoa Phương Đông. Phụ huynh có thể theo dõi hoặc inbox để biết thông tin chính xác. Cha mẹ cũng có thể lựa chọn tiêm vắc xin lẻ hoặc mua trọn gói vắc xin tại BVĐK Phương Đông. 

Khi mua gói vắc xin cho con, gia đình sẽ được hưởng những quyền lợi sau:

  • Được tư vấn và khám sàng lọc trước tiêm hoàn toàn miễn phí.
  • Không tăng giá, không lo hết vắc xin hiếm khi mua vắc xin trọn gói.
  • Được ghi chú lịch, nhắc lịch tiêm đầy đủ. 
  • Lịch sử tiêm chủng và mã số khách hàng được lưu trữ trên hệ thống online.
  • Bé được khám, tiêm chủng với các bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm, hiểu tâm lý trẻ. 
  • Cha mẹ và bé được sử dụng các dịch vụ Y tế chất lượng cao tại bệnh viện theo tiêu chuẩn 5 sao. Trung tâm tiêm chủng có sẵn wifi tốc độ cao, có khu vui chơi rộng rãi, nhiều trò chơi cho bé. Nhờ thế cha mẹ và bé đều không có cảm giác mệt mỏi khi phải chờ đợi như ở những nơi khác.

Tiêm vắc xin phế cầu là việc làm quan trọng giúp bảo vệ trẻ khỏi bệnh viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm xoang và viêm tai giữa. Để nhận tư vấn hoặc đặt lịch tiêm vắc xin phế cầu cho trẻ, cha mẹ có thể liên hệ hotline 19001806 hoặc inbox tại TẠI ĐÂY.

5,280

Bài viết hữu ích?

Tiêm vắc xin bạch hầu và những điều cần biết

Hiện nay đã có vắc-xin phòng ngừa bệnh bạch hầu nhưng nhiều người còn băn khoăn chưa biết tiêm vắc xin bạch hầu khi nào, ở đâu và...

27/09/2021 16:38

Tiêm vắc xin dại verorab: Những điều cần lưu ý để bạn được an toàn

Tiêm vắc xin dại verorab ở đâu an toàn và cần lưu ý những gì? Thắc mắc này sẽ được giải đáp chi tiết trong bài viết dưới...

02/08/2021 16:27

Tiêm phòng vắc xin sởi: những điều quan trọng ba mẹ cần lưu tâm

Trẻ nhỏ từ 9 tháng tuổi đã có thể tiêm phòng sởi để ngăn ngừa mắc bệnh và biến chứng. Vậy khi đưa con đi tiêm phòng vắc...

17/07/2021 13:43

Những điều ba mẹ cần biết khi tiêm phòng viêm não Nhật Bản cho bé yêu

Tiêm phòng viêm não Nhật Bản có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này cho trẻ. Vậy ba mẹ cần lưu ý gì...

08/06/2021 17:23

Vắc xin JEEV phòng viêm não Nhật Bản thế hệ mới

Vắc xin viêm não Nhật Bản nuôi cấy tế bào thế hệ 2 JEEV được nhiều gia đình lựa chọn nhằm phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản...

17/05/2021 14:12