Xét nghiệm Gamma Glutamyl transferase (viết tắt là Gamma GT hoặc GGT) là một loại xét nghiệm quan trọng thường được thực hiện cùng một số xét nghiệm khác nhằm xác định nồng độ enzym, khảo sát chức năng hoạt động của gan, mật từ đó theo dõi được tình trạng sức khỏe của cơ thể.
Gamma GT là một trong những loại men có vai trò quan trọng trong việc giúp gan chuyển hóa thuốc đưa vào cơ thể và thải độc. Ngoài gan thì men này tập trung ở túi mật, lá lách, tụy, thận,…
Việc xác định chỉ số men này có thể giúp chẩn đoán tình trạng ứ mật ở gan do tính chất nhạy cảm với sự biến đổi này. Bên cạnh đó, xét nghiệm GGT còn giúp chẩn đoán các trình trạng tổn thương gan trong các bệnh viêm gan vi rút A, B, C, D, E; bệnh viêm gan mạn tính hoặc tình trạng tổn thương gan do bia rượu.
Hình ảnh gan tổn thương do bia rượu
Chỉ số Gamma GT ở người bình thường trong khoảng 35 - 45 U/L, có phân biệt ở nam và nữ. Ở người bình thường nồng độ men này cao hơn ở nam giới. Nhìn chung chỉ số này càng cao thì mức độ tổn thương gan càng lớn, ảnh hưởng càng nghiêm trọng đối với sức khỏe.
Một số nguyên nhân dẫn đến tăng nồng độ GGT :
Trong những trường hợp nghi ngờ gan bị tổn thương hoặc bệnh nhân đang có bệnh về gan thì cần thực hiện xét nghiệm, đặc biệt các bệnh gan liên quan tới rượu bia. Xét nghiệm GGT hiện nay được đánh giá là chỉ số enzym nhạy cảm của tổn thương gan mật. Các tổn thương này thường là hậu quả của việc lạm dụng quá nhiều bia rượu, một số loại thuốc hoặc các chất độc khác.
Khi gan bị tổn thương có thể sẽ có một số dấu hiệu như cơ thể cảm thấy mệt mỏi, sức khỏe yếu, cảm giác chán ăn, buồn nôn, nôn. Ngoài ra có thể nhận thấy bụng sưng hoặc đau, chướng bụng, vàng da, vàng mắt, nước tiểu đậm màu. Trong một số trường hợp có thể thấy tình trạng nổi mẩn ngứa dưới da.
Do đó cần làm xét nghiệm men gan ở những người nghiện rượu, người bị suy giảm chức năng gan mật, người mắc các bệnh về gan, u gan, xơ gan,... Những người mắc một số bệnh như tiểu đường, viêm tụy, suy tim cũng nên thực hiện xét nghiệm để theo dõi.
Xin lưu ý rằng GGT là một loại men gan rất nhạy cảm, tăng khi sử dụng các loại thuốc hoặc uống các đồ uống có cồn. Do đó, trước khi thực hiện xét nghiệm có thể sẽ cần ngừng sử dụng một số loại thuốc tùy theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt không được uống rượu bia hay các thức uống có cồn khác.
Trong trường hợp tình cờ phát hiện tình trạng các chỉ số men gan như AST, ALT, GGT trong máu tăng, đặc biệt khi tăng gấp đôi bình thường thì cần phải đi tới cơ sở y tế để xác định tình trạng sức khỏe để có thể có biện pháp điều trị kịp thời.
Đầu tiên, cần thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán các bệnh lý viêm gan do vi rút, đặc biệt là viêm gan B và C.
Men gan tăng do viêm tắc đường dẫn mật thường có kèm theo vàng da, lúc đố cần là thêm xét nghiệm các định nguyên nhân tắc mật để có hướng điều trị phù hợp.
Xây dựng chế độ sinh hoạt, ăn uống khoa học. Giảm tình trạng làm dụng rượu bia, tiến tới cai rượu bia và các thực phẩm, đồ uống chứa cồn. Hạn chế ăn các thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh,… Sử dụng nhiều rau xanh trong chế độ ăn, đặc biệt các loại rau, củ, quả tốt cho gan như súp lơ, táo, bưởi,… Có chế độ tập luyện thể dục thể thao, vận động cơ thể hợp lý để tăng sức khỏe cho cơ thể. Không thường xuyên thức quá khuya, tránh căng thẳng, stress thời gian dài để cơ thể nghỉ ngơi.
Hạn chế sử dụng các loại thuốc gây hại cho gan nếu không cần thiết như thuốc ngủ, thuốc tránh thai khẩn cấp,…
Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi các kết quả xét nghiệm theo thời gian để đánh giá được tình trạng tiến triển của bệnh.
Tham vấn chuyên môn: Đội ngũ Bác sĩ Khoa xét nghiệm
Tham vấn chuyên môn: Đội ngũ Bác sĩ Khoa xét nghiệm
Xét nghiệm GGT giúp đánh giá tình trạng ứ mật ở gan, đồng thời chẩn đoán tình trạng tổn thương gan do virus, bia rượu hoặc viêm gan mạn tính.
