Zona thần kinh mắt là bệnh gì? Điều trị và phòng tránh như thế nào?

Thế nào là zona thần kinh mắt?

Zona thần kinh mắt là một dạng đặc biệt của bệnh zona, xảy ra khi virus Varicella-zoster tái hoạt động và tấn công các dây thần kinh vùng mắt. Đây chính là loại virus từng gây bệnh thủy đậu trước đó và có khả năng “ngủ yên” trong hệ thần kinh nhiều năm. Khi sức đề kháng suy giảm, virus có thể bùng phát trở lại và gây tổn thương tại mắt, mí mắt hoặc vùng da xung quanh mắt.

Không giống những bệnh viêm mắt thông thường, zona thần kinh mắt thường đi kèm các mụn nước đặc trưng, đau rát theo đường dây thần kinh và có nguy cơ để lại biến chứng về thị lực nếu không được điều trị sớm. Theo thống kê, khoảng 10–20% trường hợp zona xuất hiện ở vùng quanh mắt, cho thấy đây không phải là tình trạng hiếm gặp và cần được lưu ý đúng mức.

Xem thêm: Mí mắt nổi mụn nước có nguy hiểm hay không? Hướng xử lý tốt nhất

Biến chứng zona ở mắt khá thường gặp

Nguyên nhân gây ra bệnh zona thần kinh mắt

Nguyên nhân chính gây zona thần kinh mắt là do virus Varicella-zoster tái hoạt động trong cơ thể. Sau khi mắc thủy đậu, cơ thể đã hình thành kháng thể nên virus không gây bệnh thủy đậu lần nữa, mà chuyển sang tấn công các dây thần kinh cảm giác.

Một số yếu tố có thể tạo điều kiện cho virus bùng phát trở lại bao gồm:

• Hệ miễn dịch suy giảm do tuổi cao, stress kéo dài hoặc làm việc quá sức
• Các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tự miễn
• Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc hóa trị
• Cơ thể suy nhược sau ốm nặng hoặc phẫu thuật

Ngoài ra, ở một số trường hợp hiếm gặp như trẻ sơ sinh, virus Herpes simplex type 2 cũng có thể gây tổn thương giác mạc và biểu hiện tương tự zona ở mắt. Do sức đề kháng của trẻ còn yếu, bệnh dễ tiến triển nặng và cần được theo dõi chặt chẽ.

Triệu chứng của bệnh zona thần kinh mắt?

Triệu chứng zona thần kinh mắt thường khởi phát khá rõ ràng, nhưng dễ bị nhầm với các bệnh viêm da hoặc viêm mắt khác nếu không chú ý kỹ. Người bệnh có thể gặp:

• Xuất hiện phát ban hoặc mụn nước phồng rộp ở mí mắt, trán, một bên mũi hoặc quanh hốc mắt
• Các mụn nước nhỏ chứa dịch trong, sau đó đục dần, vỡ ra và đóng vảy
• Đau rát, nóng ran hoặc đau nhức theo một bên vùng mặt
• Mắt đỏ, chảy nước mắt, cảm giác cộm và kích ứng trong mắt
• Nhạy cảm với ánh sáng, nhìn mờ hoặc giảm thị lực tạm thời
• Sưng mí mắt, có thể kèm sưng võng mạc trong những trường hợp nặng
• Cơ thể mệt mỏi, sốt nhẹ, đau đầu giống cảm cúm

Dấu hiệu giúp phân biệt zona với cảm cúm thông thường chính là sự xuất hiện của các mụn nước điển hình. Khi các mụn này khô lại, đóng vảy và bong ra, bệnh thường có xu hướng thuyên giảm nếu không bị nhiễm trùng chồng thêm.

Hiện tượng phát ban và mụn nước ở mí mắt khá thường gặp 

Điều trị bệnh zona thần kinh như thế nào?

Phương pháp điều trị chính đối với zona thần kinh mắt là sử dụng thuốc kháng virus. Các thuốc thường được chỉ định bao gồm acyclovir, valacyclovir hoặc famciclovir. Nhóm thuốc này có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus, giúp giảm đau, làm lành nhanh các mụn nước và hạn chế nguy cơ biến chứng ở mắt. Hiệu quả điều trị sẽ cao hơn nếu thuốc được dùng trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện phát ban.

Trong trường hợp mắt sưng viêm nhiều, bác sĩ có thể cân nhắc thêm thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống chứa corticosteroid để giảm viêm, nhưng việc sử dụng cần được theo dõi chặt chẽ. Với những bệnh nhân bị đau dây thần kinh kéo dài sau zona, thuốc giảm đau hoặc thuốc hỗ trợ thần kinh có thể được chỉ định để cải thiện chất lượng cuộc sống.

Do mắt là cơ quan nhạy cảm, zona thần kinh mắt có thể cần thời gian điều trị kéo dài và theo dõi nhiều tháng. Người bệnh cần tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát nguy cơ sẹo giác mạc, tăng nhãn áp hoặc suy giảm thị lực về sau.

Trong một số trường hợp, bạn sẽ được chỉ định uống thuốc kháng sinh 

Các phương pháp phòng ngừa bệnh zona thần kinh mắt

Tiêm vắc xin phòng thủy đậu và zona được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Việc tiêm chủng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc zona nói chung và zona thần kinh mắt nói riêng, đồng thời hạn chế các biến chứng thần kinh kéo dài sau bệnh.

Bên cạnh tiêm phòng, người đang mắc zona cần hạn chế tiếp xúc gần với người khác, đặc biệt là với dịch từ các mụn nước ở vùng mắt và da. Những đối tượng như trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu rất dễ bị lây nhiễm và gặp biến chứng nghiêm trọng.

Trong thời gian điều trị, người bệnh nên giữ vùng da quanh mắt sạch sẽ, không tự ý làm vỡ các mụn nước và tuân thủ đúng hướng dẫn dùng thuốc. Khi các bọng nước khô lại và đóng vảy hoàn toàn, nguy cơ lây nhiễm mới chấm dứt.

Có thể nói, zona thần kinh mắt là bệnh lý cần được phát hiện và điều trị sớm để bảo vệ thị lực. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như đau rát vùng trán – mắt, nổi mụn nước kèm sưng đỏ mắt, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Mắt uy tín ngay để tránh biến chứng về sau.