Tiêm phòng uốn ván là một trong số những mũi tiêm không thể bỏ qua dành cho mẹ bầu trước khi sinh. Tuy nhiên sau khi tiêm phòng, mẹ bầu có thể bị đau nhức tay, co cứng cơ và cảm giác căng tức ở vết tiêm. Vậy hiện tượng bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay có bình thường không? Mời bạn theo dõi bài viết dưới đây để được giải đáp chi tiết!
Thế nào là uốn ván? Tại sao bà bầu phải tiêm uốn ván?
Uốn ván là căn bệnh cấp tính cực kỳ nguy hiểm, xuất phát từ ngoại độc tố của vi khuẩn Clostridium tetani. Đây là loại vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh chóng trong điều kiện thiếu oxy và gây biến chứng đe dọa tính mạng cho người bệnh chỉ trong thời gian ngắn.
Khi xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở ngoài da, vi khuẩn này tiết ra độc tố tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương. Khi đó người bệnh sẽ bị co cơ dữ dội, đau nhức và các biến chứng hô hấp nghiêm trọng.
Với phụ nữ mang thai, nguy cơ lây nhiễm uốn ván còn cao hơn bình thường. Bởi trong quá trình sinh nở, vi khuẩn có thể xâm nhập qua đường sinh dục và gây ra uốn ván ở tử cung cho người mẹ. Không chỉ thế, vi khuẩn có thể lây từ mẹ sang con qua vị trí cắt rốn, gây nhiễm trùng rốn sơ sinh.
Biết rằng, đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ sơ sinh theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Ở Việt Nam, tỷ lệ trẻ em bị nhiễm trùng rốn sơ sinh có thể lên đến 6% với nguy cơ tử vong lên đến 15% (Theo Tạp chí y học).
Vì các nguy cơ sức khỏe cho cả mẹ và bé kể trên, vắc xin uốn ván được coi là mũi tiêm bắt buộc trong thai kỳ. Khi mẹ tiêm phòng, cơ thể sẽ tạo ra lớp kháng thể bảo vệ và truyền một phần sang cho bé qua nhau thai giúp cả hai mẹ con được bảo vệ trước nguy cơ nhiễm khuẩn trong và sau sinh.
Bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay có sao không?
Rất nhiều mẹ bầu sau khi tiêm về nhà cảm thấy lo lắng vì cánh tay tiêm bắt đầu đau nhức, sưng đỏ, thậm chí nổi cục cứng khiến chỉ cần chạm nhẹ cũng đã thấy khó chịu. Các triệu chứng này có thể kéo dài suốt 4 -5 ngày sau khi tiêm khiến các mẹ cảm thấy vô cùng khó chịu tuy nhiên các bác sĩ chuyên khoa cho rằng: Bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay chỉ là phản ứng bình thường của cơ thể.
Bởi khi vắc xin được đưa vào cơ, hệ miễn dịch ngay lập tức nhận diện kháng nguyên lạ và kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ tiêm. Cảm giác sưng, nóng, đau nhức tại vị trí tiêm không có nghĩa là mũi tiêm có vấn đề, mà là tín hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động của mẹ khỏe mạnh và đang hình thành kháng thể để bảo vệ mẹ và bé.
Thông thường, tình trạng nhức tay sau tiêm uốn ván sẽ kéo dài khoảng 2 đến 3 ngày. Nhưng một số mẹ có thể cảm thấy khó chịu đến ngày thứ 4 hoặc thứ 5 tùy vào cơ địa. Nếu mẹ đã từng tiêm nhiều mũi uốn ván trước đó, hoặc vận động cánh tay nhiều trong 24 giờ đầu sau tiêm, phản ứng viêm tại chỗ có thể mạnh hơn và kéo dài hơn một chút.
Mặc dù là phản ứng bình thường của cơ thể nhưng mẹ cũng không nên chủ quan. Nếu vết tiêm sưng đỏ lan rộng ra toàn cánh tay, cơn đau ngày càng tăng chứ không giảm, kèm theo sốt cao hoặc mệt mỏi nhiều, mẹ nên đến Bệnh viện gần nhất để được các bác sĩ thăm khám và hỗ trợ.
Xem thêm: Tầm quan trọng của tiêm vắc xin uốn ván cho phụ nữ mang thai

Bị đau nhức tay sau tiêm là phản ứng bình thường của cơ thể, bạn không phải lo lắng quá nhiều
Hướng dẫn chăm sóc cho bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay
Dù tình trạng bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay sẽ tự khỏi nhưng nó cũng gây không ít bất tiện trong sinh hoạt cho mẹ bầu như khó cầm nắm, nấu nướng,... Dưới đây là một số biện pháp giảm nhẹ cơn đau nhức cho mẹ bầu sau khi tiêm phòng:
Chườm tay bằng đá lạnh
Trong vài giờ đầu sau tiêm, chườm lạnh là biện pháp hiệu quả nhất để giảm sưng và cơn đau nhức. Mẹ hãy lấy một viên đá nhỏ, bọc vào khăn mỏng mềm rồi đặt nhẹ lên vị trí tiêm khoảng 30 giây, sau đó nhấc ra 5 giây rồi tiếp tục.
Để chườm lạnh phát huy hiệu quả, mẹ nên thực hiện liên tục trong khoảng 20 - 30 phút, ngày chườm 2 - 3 lần.
Lưu ý: Tuyệt đối không chườm đá trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng lạnh, và cũng không xoa đá lên vết tiêm.
Chườm nóng
Nếu đã qua 24 giờ mà cánh tay vẫn còn đau nhức, lúc này mẹ có thể chuyển sang chườm ấm thay vì chườm lạnh. Dùng túi chườm hoặc khăn ấm đặt nhẹ lên vùng tiêm trong khoảng 15 đến 20 phút. Nhiệt độ vừa phải không quá nóng để tránh bỏng da sẽ giúp giãn mạch máu, tăng lưu thông tuần hoàn và đẩy nhanh quá trình tiêu viêm tại chỗ.

Các mẹ có thể chườm nóng cho vết tiêm ở cánh tay
Sử dụng các biện pháp dân gian
Bên cạnh chườm nóng và chườm lạnh, bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay có thể áp dụng các mẹo dân gian. Ví dụ, các mẹ có thể thủ dùng khoai tay theo hướng dẫn: Đắp một lát khoai tây mỏng lên vùng tiêm trong khoảng 15 đến 20 phút hỗ trợ giảm sưng đỏ nhờ tính mát của khoai tây.
Ngoài ra, một số mẹ dùng nước vôi ăn trầu thoa nhẹ lên da cũng thấy dễ chịu hơn. Tuy vậy, trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp dân gian nào, mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn bé trong thai kỳ.
Xoa vết thương nhẹ nhàng
Sau khi tiêm xong, mẹ có thể dùng các ngón tay xoa nhẹ quanh vùng tiêm trong khoảng 20 - 30 phút để giúp vắc xin lan đều vào mô cơ, giảm cảm giác căng tức.
Lưu ý, mẹ chỉ cần xoa nhẹ, không bóp mạnh, không cào gãi và tuyệt đối không thoa bất kỳ loại dầu hay kem nào lên vết tiêm vì có thể gây kích ứng hoặc nhiễm trùng vết thương.
Lưu ý cho bà bầu sau khi tiêm uốn ván
Để mũi tiêm phát huy tác dụng tốt nhất và tránh các phản ứng phụ không mong muốn, mẹ cần ghi nhớ những điều quan trọng sau đây:
- Chọn đúng thời điểm tiêm: 3 tháng giữa thai kỳ (từ tuần 13 đến tuần 26) là thời điểm lý tưởng nhất để tiêm vắc xin uốn ván. Mẹ không nên tiêm phòng uốn ván trong 3 tháng đầu vì giai đoạn này bào thai còn chưa ổn định. Việc tiêm phòng có thể làm tăng nguy cơ động thai cho thai phụ.
- Tuân thủ lịch tiêm của bác sĩ: Vắc xin uốn ván thường được tiêm thành 2 mũi cách nhau ít nhất 1 tháng. Nếu mẹ đã tiêm đủ mũi trong lần mang thai trước hoặc trong vòng 5 năm gần đây, bác sĩ sẽ điều chỉnh lịch tiêm nhắc lại phù hợp. Đặc biệt, mẹ không nên tự ý bỏ mũi hay thay đổi lịch tiêm mà không tham khảo ý kiến bác sĩ .
- Hạn chế vận động mạnh cánh tay trong 48 giờ đầu: Nhiều mẹ bầu hay có thói quen xách giỏ, bế con lớn hoặc làm việc nhà ngay sau tiêm. Điều này khiến vùng tiêm bị kích thích thêm, sưng đau kéo dài hơn. Thay vào đó, mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế làm việc nặng trong ít nhất 1 - 2 ngày sau tiêm.
- Giữ vệ sinh vết tiêm: Không để vết tiêm dính nước bẩn, không gãi hay chạm tay bẩn vào vùng tiêm để tránh nguy cơ nhiễm trùng.
- Không tiêm phòng uốn ván khi đang ốm: Nếu đang bị cảm cúm, ho, sốt hoặc có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào, mẹ hãy hoãn lịch tiêm cho đến khi khỏe mạnh trở lại.
- Theo dõi cơ thể sau tiêm ít nhất 30 phút: Ngay sau tiêm, mẹ nên ở lại cơ sở y tế ít nhất 30 phút để nhân viên y tế theo dõi phòng trường hợp phản ứng dị ứng cấp tính.
Xem thêm: Tiêm phòng uốn ván cho bà bầu ở đâu uy tín, chất lượng?

Bà bầu nên tuân thủ theo lịch tiêm với bác sĩ chuyên khoa
Nhìn chung, tình trạng bà bầu tiêm uốn ván bị nhức tay là phản ứng hoàn toàn bình thường và không đáng lo ngại. Những cơn đau nhức tạm thời là dấu hiệu cho thấy cơ thể mẹ đang tích cực xây dựng hàng rào miễn dịch để bảo vệ cả hai mẹ con. Vì thế, mẹ có thể yên tâm dành thời gian nghỉ ngơi và chờ đón bé yêu chào đời!