10 Cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng an toàn, dễ làm tại nhà

Tại sao trẻ bị sốt sau khi tiêm phòng?

Sốt sau tiêm phòng là phản ứng khá thường gặp ở trẻ và trong đa số trường hợp các bé sai khi tiêm phòng về. Điều này cho thấy hệ miễn dịch của trẻ đang tích cực phản ứng với các thành phần của vắc xin để tạo ra kháng thể bảo vệ cơ thể về sau.

Khi vắc xin được đưa vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ nhận diện các thành phần đang mô phỏng vi khuẩn hoặc virus gây bệnh. Từ đó, cơ thể sẽ kích hoạt phản ứng bảo vệ, bao gồm cả phản ứng viêm nhẹ và tăng thân nhiệt.

Ngoài ra, tình trạng sốt sau tiêm còn có thể liên quan đến một số yếu tố khác như sau:

• Một số thành phần trong vắc xin (như chất bổ trợ giúp tăng hiệu quả miễn dịch) có thể khiến cơ thể phản ứng mạnh hơn một chút
• Cơ địa mỗi trẻ khác nhau nên mức độ sốt cũng khác nhau (có bé chỉ hơi ấm người, có bé sốt rõ hơn)
• Trẻ có thể đang mắc một bệnh nhiễm trùng nhẹ trùng thời điểm tiêm
• Hiếm gặp hơn là do kỹ thuật tiêm hoặc bảo quản vắc xin không đúng chuẩn

Thông thường, sốt sau tiêm xuất hiện sau vài giờ đến 1–2 ngày và tự giảm dần. Tuy nhiên, bố mẹ vẫn nên theo dõi sát để kịp thời áp dụng các cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng hoặc có phương án xử lý nếu có dấu hiệu bất thường.

Cha mẹ nên theo dõi bé sau khi tiêm phòng và áp dụng các cách hạ sốt tại nhà (nếu cần)

Một số loại vắc xin gây sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng?

Hầu hết các loại vắc xin đều có thể gây phản ứng nhẹ sau tiêm, trong đó phổ biến nhất là sốt, sưng đau tại chỗ tiêm hoặc mệt mỏi. Bạn không cần quá lo lắng bởi đây là phản ứng bình thường của cơ thể. Dưới đây là bảng tổng hợp tác dụng phụ của một số loại vắc xin phổ biến trên thị trường như sau:

Xem thêm: Tdap và DTaP có gì giống và khác nhau? Lưu ý gì khi lựa chọn

Các cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng 

Việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ dễ chịu hơn và hạn chế các biến chứng không mong muốn. Dưới đây là những cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng an toàn, dễ áp dụng tại nhà mà cha mẹ có thể tham khảo:

Uống thuốc hạ sốt

Khi trẻ sốt từ 38,5°C trở lên, cha mẹ có thể sử dụng thuốc hạ sốt chứa paracetamol theo đúng liều khuyến cáo (thường 10–15 mg/kg cân nặng/lần, cách 4–6 giờ nếu cần). Với những trẻ có tiền sử co giật do sốt hoặc bệnh lý đặc biệt, bạn có thể dùng thuốc sớm hơn theo hướng dẫn của bác sĩ.

Lưu ý quan trọng là không tự ý tăng liều, không dùng aspirin cho trẻ và nên đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng. Nếu trẻ nôn nhiều hoặc khó uống thuốc, cha mẹ có thể cân nhắc dùng dạng đặt hậu môn với liều tương đương.

Xem thêm: Giải đáp thắc mắc: Có nên dán miếng hạ sốt vào chỗ tiêm?

Lau người bằng nước ấm

Lau người bằng nước ấm là phương pháp hạ sốt đơn giản nhưng hiệu quả. Nước ấm giúp giãn mạch máu dưới da, hỗ trợ cơ thể tỏa nhiệt tự nhiên.

Cha mẹ nên dùng khăn mềm, lau nhẹ nhàng toàn thân, đặc biệt chú ý lau ở các vị trí như trán, nách, bẹn. Hãy duy trì lau liên tục trong khoảng 20–30 phút hoặc đến khi thân nhiệt giảm xuống mức bình thường. Tránh dùng nước lạnh vì có thể khiến trẻ bị lạnh run và làm sốt tăng cao hơn.

Cha mẹ có thể lau người bằng nước ấm để giúp con hạ sốt nhanh hơn 

Uống nhiều nước hoặc duy trì bú mẹ

Khi sốt, cơ thể trẻ có xu hướng mất nước nhanh hơn bình thường. Vì vậy, việc bổ sung nước là rất cần thiết để hỗ trợ hạ sốt và giúp trẻ hồi phục nhanh. Với trẻ còn bú mẹ cha mẹ nên tăng số lần bú. Với trẻ lớn hơn thì các bậc phụ huynh có thể cho con uống nước lọc, nước trái cây loãng hoặc dung dịch bù điện giải

Không nên ép trẻ ăn khi đang mệt, thay vào đó ưu tiên các món dễ tiêu như cháo, súp để vừa cung cấp dinh dưỡng vừa giúp cơ thể dễ hấp thu.

Hạ sốt cho con bằng cách dùng chanh tươi

Chanh chứa nhiều vitamin C, giúp tăng sức đề kháng. Cha mẹ có thể cho trẻ uống nước chanh pha loãng (đối với trẻ đủ tuổi).

Ngoài ra, một số người áp dụng cách chà nhẹ lát chanh lên vùng nách, bẹn hoặc đắp lên trán để hỗ trợ làm mát cơ thể. Tuy nhiên, cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng này chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ, cần thực hiện nhẹ nhàng và tránh làm trầy xước da trẻ.

Dùng miếng dán hạ sốt

Miếng dán hạ sốt có tác dụng làm mát tạm thời, giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn khi sốt. Cha mẹ có thể dán lên trán, nách hoặc bẹn trên cơ thể con tùy theo hướng dẫn sản phẩm. Tuy nhiên, cần hiểu rằng đây không phải là phương pháp thay thế thuốc hạ sốt mà chỉ mang tính hỗ trợ. Nếu trẻ sốt cao kéo dài vẫn cần theo dõi và xử trí theo hướng dẫn y tế.

Hạ sốt bằng cách tắm đúng cách

Tắm nước ấm đúng cách cũng là một trong số các cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng hiệu quả. Nước ấm giúp giãn mạch, tăng tỏa nhiệt và giúp trẻ dễ chịu hơn.

Thời gian tắm nên ngắn (khoảng 5–10 phút), không dùng nước quá nóng hoặc quá lạnh. Sau khi tắm, cần lau khô nhanh và mặc quần áo thoáng mát cho trẻ để tránh nhiễm lạnh.

Dành thời gian cho trẻ nghỉ ngơi

Bên cạnh các biện pháp kể trên, bạn cũng nên dành thời gian cho con nghỉ ngơi. Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể trẻ tập trung năng lượng để giảm nhẹ các phản ứng sau tiêm. Khi trẻ sốt, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ vận động mạnh, tạo không gian yên tĩnh, thoáng mát để trẻ ngủ và thư giãn.

Giấc ngủ chất lượng sẽ hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giúp trẻ nhanh hạ sốt và hồi phục.

Khi con bị sốt sau tiêm, bạn nên cho bé nghỉ ngơi đầy đủ 

Dùng rau diếp cá

Rau diếp cá có tính mát, thường được dùng trong dân gian để hỗ trợ hạ sốt. Cha mẹ có thể giã lấy nước, đun sôi để nguội rồi cho trẻ uống (nếu phù hợp độ tuổi) hoặc đắp nhẹ lên trán.

Tuy nhiên, vì đây là phương pháp dân gian nên bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Dùng tinh dầu

Một số loại tinh dầu như bạc hà hoặc khuynh diệp có thể giúp tạo cảm giác mát, hỗ trợ thư giãn. Các bậc cha mẹ có thể khuếch tán trong phòng hoặc pha loãng để massage nhẹ nhàng cho trẻ.

Tuy nhiên, cần lưu ý chỉ sử dụng loại tinh dầu dành riêng cho trẻ em, tránh dùng trực tiếp lên da khi chưa pha loãng và luôn thử phản ứng trước để tránh kích ứng.

Dùng lá tía tô

Lá tía tô theo quan niệm dân gian có tác dụng giải cảm, hỗ trợ hạ sốt. Bạn có thể nấu nước lá tía tô cho trẻ uống hoặc dùng để tắm giúp cơ thể toát mồ hôi nhẹ. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 1 tuổi, việc sử dụng cần thận trọng và nên có sự tư vấn từ bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Những sai lầm cần tránh khi trong các cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng

Không phải cha mẹ nào cũng biết cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng đúng cách nên có thể mắc một số sai lầm khi chăm sóc trẻ như sau:

• Tự ý dùng thuốc khi trẻ chỉ sốt nhẹ
• Dùng sai liều thuốc hạ sốt
• Cho trẻ dùng aspirin (có thể gây biến chứng nguy hiểm)
• Lau người bằng nước lạnh hoặc cồn
• Ủ ấm quá kỹ khiến thân nhiệt tăng cao
• Không bù đủ nước cho trẻ
• Tự ý dùng kháng sinh
• Chườm nóng hoặc xoa dầu vào vết tiêm
• Chỉ chú ý hạ sốt mà bỏ qua dấu hiệu nguy hiểm khác 

Bạn không nên cho em bé uống thuốc nếu con chỉ sốt nhẹ 

Khi nào cần đưa trẻ đến Bệnh viện?

Sốt sau tiêm là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể  nhưng trong một số trường hợp, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo trẻ đang gặp vấn đề sức khỏe khác, cần được chăm sóc y tế càng sớm càng tốt. Các bậc cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay khi cơ thể các biểu hiện sau:

• Sốt trên 39°C và không hạ dù đã dùng thuốc
• Sốt kéo dài quá 2–3 ngày
• Trẻ quấy khóc liên tục, không dỗ được
• Co giật, lơ mơ, ngủ li bì
• Khó thở, tím tái
• Nổi mề đay toàn thân, sưng môi hoặc mặt
• Vết tiêm sưng đỏ lan rộng, có mủ hoặc đau kéo dài

Như vậy, cha mẹ không nên lo lắng quá nếu trẻ có biểu hiện sốt sau khi tiêm vắc xin. Đây là phản ứng sinh lý bình thường và có thể tự thuyên giảm. Đồng thời, các bậc phụ huynh có thể áp dụng các cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng để hỗ trợ con lui cơn sốt và cảm thấy dễ chịu hơn.