Cắt đại tràng chủ yếu được bác sĩ chỉ định với những ca bệnh ung thư đại tràng, túi thừa đại tràng, tắc nghẽn đại tràng, viêm loét đại tràng hoặc vết thương đại tràng. Theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ người Việt mắc bệnh đại tràng mãn tính cao gấp 4 lần so với toàn cầu, vượt tổng số bệnh nhân mắc bệnh ở châu Âu.
Cắt đại tràng là phẫu thuật loại bỏ một phần hoặc toàn bộ đại tràng - một phần của ruột già có dạng ống dài nằm ở đoạn cuối của đường tiêu hóa. Phương pháp chủ yếu được chỉ định để điều trị, phòng ngừa các bệnh lý ảnh hưởng đến đại tràng như ung thư, bệnh Crohn, viêm loét hoặc viêm túi thừa.
Cắt đại tràng là phương pháp điều trị nhiều bệnh lý tiêu hoá, từ lành tính đến ác tính
Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật đại tràng được kết hợp với phẫu thuật tạo hậu môn nhân tạo, gồm mở thông đại tràng ra da hoặc mở thông hồi tràng ra da. Thủ thuật giúp nối lại các phần còn lại của hệ tiêu hoá, để chất thải có thể được đào thải ra ngoài cơ thể.
Xem thêm:
Với sự phát triển của y học hiện đại, cắt đại tràng có thể thực hiện bởi nhiều phương pháp khác nhau. Song, cần dựa vào vị trí tổn thương để lựa chọn kỹ thuật phù hợp, hạn chế biến chứng cũng như bảo tồn tối đa chức năng cơ quan.
Mổ mở loại bỏ phần đại tràng bị tổn thương là kỹ thuật truyền thống, được áp dụng trong điều trị bệnh lý đại tràng suốt nhiều thập kỷ qua. Bác sĩ sẽ rạch một đường mổ dài trên thành bụng để tiếp cận trực tiếp đại tràng, cắt bỏ phần tổn thương theo chỉ định trước đó.
Phương pháp này thường được ưu tiên trong các trường hợp cấp cứu, khối u kích thước lớn, xâm lấn rộng hoặc người bệnh từng phẫu thuật ổ bụng nhiều lần không thể can thiệp bằng nội soi.
Tổn thương ở đại tràng có thể được cắt bởi kỹ thuật nội soi cắt đại tràng hoặc phẫu thuật robot, đây là hai kỹ thuật ít xâm lấn, ít đau, hồi phục nhanh do vết mổ nhỏ. Bác sĩ chỉ cần rạch vài đường nhỏ khoảng 0.5 - 1.2 cm trên thành bụng để đưa dụng cụ phẫu thuật cùng camera vào ổ bụng.
Phẫu thuật xử trí tổn thương đại tràng ít xâm lấn bằng kỹ thuật nội soi hoặc robot
Hình ảnh bên trong khoang bụng sẽ được truyền trực tiếp lên màn hình để bác sĩ quan sát và thao tác. Sau khi cắt bỏ đoạn đại tràng tổn thương, phẫu thuật viên sẽ cân nhắc việc mở thêm một đường nhỏ để lấy bệnh phẩm ra ngoài.
Sau cắt đại tràng, bác sĩ sẽ xử lý phần ruột còn lại theo một trong hai cách:
Phẫu thuật đại tràng là một phẫu thuật lớn nên cần người bệnh, bệnh viện chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi thực hiện. Trừ những ca cấp cứu, tất cả bệnh nhân đều cần khám tiền mê để đánh giá tình trạng sức khoẻ ban đầu như xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, đo điện tâm đồ, huyết áp hoặc chẩn đoán hình ảnh.
Công tác chuẩn bị trước khi phẫu thuật đại tràng đảm bảo quá trình can thiệp diễn ra thuận lợi
Vài ngày trước mổ, người bệnh sẽ được yêu cầu điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ, ưu tiên ăn lỏng và uống nhiều nước lọc. Vào ngày trước mổ, bệnh nhân cần làm sạch ruột bằng thuốc xổ hoặc dung dịch chuyên dụng, nhịn ăn hoàn toàn khoảng 12 giờ và uống nước khoảng 2 giờ trước mổ.
Dù không phổ biến nhưng cắt đại tràng vẫn tiềm ẩn một số biến chứng trong và sau mổ cần lưu ý:
Nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng sau mổ, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ định của bác sĩ trước, trong và sau phẫu thuật. Đồng thời chú ý lựa chọn đơn vị y tế có đội ngũ bác sĩ Ngoại khoa lành nghề, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại, giúp hạn chế tối đa biến chứng.
Sau khi kết thúc ca mổ, bệnh nhân cần lưu viện 3 - 5 ngày để được chăm sóc vết mổ, theo dõi tình trạng và chờ phục hồi ổn định. Thời gian đầu dinh dưỡng sẽ được cung cấp qua đường tĩnh mạch, khi tập ăn lại thức ăn sẽ ăn từ lỏng đến đặc.
Bên cạnh dinh dưỡng giàu vitamin, protein, chất xơ, người bệnh cũng cần chú ý vận động. Sau ca mổ một ngày, bạn nên rời giường đi lại nhẹ nhàng để kích thích nhu động ruột, giúp tiêu hoá lưu thông dễ dàng hơn.
Những ngày đầu hậu phẫu, người bệnh và gia đình chú ý chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng
Kết thúc thời gian nằm viện, người bệnh tiếp tục theo dõi sức khoẻ tại nhà. Trong hai tuần đầu chỉ nên vận động nhẹ nhàng như đi bộ, không tập luyện cường độ cao vì dễ ảnh hưởng đến vết mổ. Duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, protein, vitamin và uống đủ nước để hệ tiêu hoá phục hồi tốt.
Mẹo chăm sóc vết mổ từ điều dưỡng Chuyên khoa Tiêu hoá:
Trong hai ngày đầu, người nhà chỉ nên lau người cho bệnh nhân, không nên để vết mổ tiếp xúc trực tiếp với nước. Khi vết thương ổn định có thể tắm qua, nhưng sau đó cần vệ sinh sạch sẽ và khô ráo, không nên dùng xà phòng vào thời gian này.
Nếu xuất hiện tình trạng sốt, đau bụng tăng, vết mổ sưng đỏ, chảy dịch, không đi tiêu được, người bệnh lập tức quay trở lại bệnh viện để được kiểm tra và xử trí.
Ngày 01/07/2026, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông chính thức thành lập Khoa Ngoại Tiêu hoá, một dấu mốc quan trọng trong định hướng phát triển các chuyên khoa sâu, hiện đại và toàn diện của bệnh viện. Chuyên khoa đảm nhiệm khám bệnh, cấp cứu, điều trị nội trú và ngoại trú với đa dạng kỹ thuật ngoại khoa, từ phẫu thuật thường quy, nội soi hay các kỹ thuật chuyên sâu khác, giúp bệnh nhân hồi phục tốt hơn.
Khám, điều trị bệnh lý tiêu hoá tại Khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Khoa Ngoại Tiêu hoá Phương Đông được dẫn dắt bởi PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ngoại tiêu hoá, phẫu thuật nội soi và phẫu thuật chuyên sâu. Với phương châm “Chuyên sâu điều trị - Tận tâm vì người bệnh”, khoa được đầu tư không gian tiếp đón hiện đại, quy trình kỹ thuật bài bản cùng đội ngũ chăm sóc đồng hành xuyên suốt.
Ngoại Tiêu hoá Phương Đông là một trong những địa chỉ người bệnh có thể cân nhắc khi tìm hiểu về phẫu thuật cắt đại tràng. Đặc biệt với những trường hợp cần phối hợp điều trị đa chuyên khoa, theo dõi phẫu thuật chặt chẽ.
Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ
Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ giúp kiểm tra, phát hiện...
Gói khám nội soi cơ bản đại trực tràng toàn bộ
Nội soi đại trực tràng được thực hiện bằng cách luồn một ống nội soi mềm qua đường hậu môn đề thăm khám toàn bộ...
Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng
Nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng có vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm những tổn thương loét,...
Dù trước hay sau phẫu thuật, người bệnh luôn có những băn khoăn liên quan đến hậu môn nhân tạo cũng như những ảnh hưởng lâu dài về sức khoẻ. Dưới đây là thắc mắc được Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tổng hợp và giải đáp bởi bác sĩ.
Điều dưỡng chuyên khoa sẽ trực tiếp hướng dẫn người bệnh cách vệ sinh, thời điểm cần thay túi và cách thay túi hậu môn nhân tạo đúng kỹ thuật sao cho không nhiễm trùng, kích ứng da quanh lỗ mở.
Không phải mọi bệnh nhân cắt đại tràng đều phải sử dụng hậu môn nhân tạo, phần lớn các trường hợp có thể nối lại ruột ngay trong ca mổ. Hậu môn nhân tạo thường chỉ tạo tạm thời với các ca cấp cứu, tạo thời gian để ruột lành lại; bệnh nhân sau đó sẽ được phẫu thuật thêm một lần để phục hồi sự lưu thông ban đầu.
Cắt đại tràng nếu được thực hiện đúng kỹ thuật, bởi đội ngũ y tế tay nghề chuyên môn cao, khả năng sinh sản của người bệnh gần như không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên nếu quá trình gây tổn thương đến đám rối thần kinh chi phối vùng niệu sinh dục, bệnh nhân có thể gặp vấn đề về rối loạn cương dương hoặc rối loạn chức năng bàng quang.
Cắt đại tràng là phẫu thuật quan trọng trong điều trị nhiều bệnh lý tiêu hoá nghiêm trọng, từ ung thư đại tràng đến các tổn thương viêm, tắc nghẽn đường ruột. Việc hiểu rõ phương pháp phẫu thuật, chuẩn bị đúng các bước trước mổ và tuân thủ chăm sóc hậu phẫu giúp người bệnh giảm thiểu nhiều rủi ro không mong muốn.
Cắt đại tràng là phương pháp điều trị nhiều bệnh lý tiêu hoá, từ tổn thương lành tính như polyp, viêm loét đến ác tính như ung thư đại tràng.
