6 điều phải nhớ khi chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim tại nhà

Ngọc Anh

22-09-2026

goole news
16

Nhồi máu cơ tim là bệnh lý tim mạch cần phải cấp cứu, có thể gây tổn thương cơ tim và đe dọa đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Đặc biệt sau khi người bệnh trải qua giai đoạn cấp cứu, việc chăm sóc đúng cách tại bệnh viện và duy trì lối sống phù hợp tại nhà có vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ tái phát.

Tìm hiểu về bệnh nhồi máu cơ tim

Bệnh nhồi máu cơ tim là gì?

Để chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim hiệu quả, gia đình và người thân cần phải hiểu rõ về bệnh lý này. Thông thường, mỗi động mạch vành sẽ cung cấp máu cho một bộ phận của thành cơ tim. Nếu các mạch máu này bị tắc nghẽn sẽ gây giảm đột ngột lượng máu đến các tế bào cơ tim. Hiện tượng này được gọi là nhồi máu cơ tim.

Đây là bệnh lý nguy hiểm và biến chứng có thể thấy rõ ràng nhất là lưu lượng máu không ổn định có thể làm các tế bào cơ tim bị suy yếu không thể phục hồi. Kết quả là tim không thể thực hiện chức năng bơm máu bình thường đến các cơ quan của cơ thể. Nếu để tim thiếu máu càng lâu thì nguy cơ người bệnh bị tử vong càng cao.

Người bệnh nhồi máu cơ tim có triệu chứng thường gặp nhất là cảm giác đau tức, co thắt hoặc chèn ép ở ngực. Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể có các triệu chứng như khó thở, buồn nôn, nôn mửa và đổ mồ hôi.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh nhồi máu cơ tim

Theo Harvard Medical School, một trong những nguyên nhân thường gặp gây nhồi máu cơ tim là mảng xơ vữa tích tụ bên trong động mạch vành. Theo thời gian, các mảng xơ vữa lớn dần khiến lòng mạch bị thu hẹp, làm máu khó lưu thông đến cơ tim.

Nguy hiểm hơn nữa là nếu mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ, cơ thể có thể hình thành cục máu đông tại vị trí này. Cục máu đông có thể làm tắc một phần hoặc hoàn toàn động mạch vành, khiến máu không thể đến nuôi cơ tim. Khi tình trạng tắc nghẽn kéo dài, một phần cơ tim bị thiếu oxy và có thể tổn thương, hoại tử không thể phục hồi.

Ngoài ra, các bác sĩ Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông cũng đề cập đến một số yếu tố kích thích tình trạng xơ vữa mạch máu, bao gồm:

  • Tăng huyết áp.
  • Rối loạn cholesterol và triglyceride máu.
  • Đái tháo đường hoặc đường huyết cao.
  • Hút thuốc lá.
  • Thừa cân, béo phì.
  • Ít vận động.
  • Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, muối và đường.
  • Tuổi tác cao.
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm.
  • Căng thẳng kéo dài và một số yếu tố lối sống khác.

Xơ vữa mạch máu là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh nhồi máu cơ tim.

Xơ vữa mạch máu là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh nhồi máu cơ tim.

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim

Chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim cần được thực hiện theo từng giai đoạn và có sự khác biệt giữa ở bệnh viện và chăm sóc tại nhà.

Kế hoạch chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim tại Bệnh viện

Việc chăm sóc bệnh nhân thường được thực hiện theo kế hoạch chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim tùy theo tình trạng sức khỏe, mức độ bệnh và phương pháp điều trị của bệnh nhân. Tại bệnh viện, người bệnh thường được chăm sóc theo quy trình dưới đây:

  • Đánh giá tình trạng bệnh: Bác sĩ sẽ kiểm tra triệu chứng, huyết áp, nhịp tim và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán cần thiết để xác định tình trạng nhồi máu cơ tim.
  • Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Người bệnh được theo dõi sát các dấu hiệu bất thường để phát hiện sớm các biến chứng như rối loạn nhịp tim, phù phổi,...
  • Hỗ trợ giảm đau và cấp thêm oxy cho người bệnh: Để làm giảm nhẹ các triệu chứng đau tức ngực và khó thở, các bác sĩ sẽ theo dõi tình trạng đau ngực, khó thở và có thể cho dùng thuốc hoặc hỗ trợ oxy khi cần.
  • Cải thiện lưu lượng máu đến tim: Nhồi máu cơ tim thường xảy ra khi một mạch máu nuôi tim bị tắc. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể thực hiện các phương pháp như nong mạch, đặt stent để mở chỗ tắc, hoặc phẫu thuật bắc cầu để đưa máu đến cơ tim.
  • Cho người bệnh nghỉ ngơi và theo dõi liên tục: Trong giai đoạn đầu, người bệnh cần hạn chế vận động và nghỉ ngơi để tim không phải làm việc quá sức. Bác sĩ, điều dưỡng sẽ thường xuyên kiểm tra huyết áp, nhịp tim, tình trạng đau ngực và các dấu hiệu bất thường để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe nếu có.
  • Kiểm soát các bệnh lý nền liên quan: Trong trường hợp bệnh nhân mắc cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao hoặc thừa cân, béo phì thì các bác sĩ sẽ có phương án để hỗ trợ ổn định bệnh lý này, hạn chế gây ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.
  • Hỗ trợ về mặt tinh thần cho người bệnh: Nhồi máu cơ tim có thể khiến người bệnh sợ hãi, căng thẳng. Vì vậy, người bệnh cần được nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh, được giải thích rõ về tình trạng của mình và nhận sự động viên từ gia đình. Tinh thần ổn định cũng giúp người bệnh hợp tác tốt hơn trong quá trình điều trị.
  • Hướng dẫn cách chăm sóc sau khi về nhà: Trước khi xuất viện, bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh và gia đình về cách dùng thuốc, ăn uống, vận động, những điều cần tránh, lịch tái khám và cách phòng ngừa nhồi máu cơ tim tái phát. Một số người bệnh có thể được hướng dẫn tham gia phục hồi chức năng tim để từng bước trở lại các hoạt động thường ngày.

Việc chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim tại các bệnh viện sẽ được thực hiện theo kế hoạch điều trị.

Việc chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim tại các bệnh viện sẽ được thực hiện theo kế hoạch điều trị.

Chăm sóc bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim tại nhà

Khác với các bước chăm sóc quy trình, bài bản tại bệnh viện, sau khi trở về nhà gia đình chỉ cần dành thời gian quan sát tình trạng sức khỏe, đồng hành cùng bệnh nhân mỗi lần tái khám, theo dõi dùng thuốc. Đặc biệt, trọng tâm chính của việc chăm sóc tại nhà là cùng người bệnh thay đổi lối sống để phòng ngừa nguy cơ bệnh tiến triển.

Gia đình có thể tham khảo các gợi ý dưới đây và thay đổi từng thói quen trong cuộc sống hàng ngày:

  • Duy trì vận động thường xuyên: Người bệnh nên tập thể dục từ 3 buổi mỗi tuần trở lên, mỗi buổi khoảng 30 phút hoặc theo mức độ vận động bác sĩ khuyến nghị.
  • Ăn uống theo chế độ dinh dưỡng tốt cho sức khoẻ tim mạch: Ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các loại thịt nạc. Hạn chế đồ ăn nhiều chất béo không lành mạnh, thịt chế biến sẵn, đồ ngọt, nước ngọt và các thực phẩm chứa nhiều tinh bột tinh chế. Nếu thừa cân hoặc béo phì, nên kiểm soát lượng thức ăn hàng ngày.
  • Kiểm soát bệnh tiểu đường: Người mắc tiểu đường type 2 nên duy trì vận động đều đặn, hướng đến ít nhất 150 phút hoạt động thể chất mức độ vừa mỗi tuần. Hoặc 75 phút vận động cường độ cao mỗi tuần, kết hợp ăn uống hợp lý. Nếu đang dùng thuốc, cần uống đúng liều và đúng thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Bỏ thuốc lá: Không hút thuốc và tránh các sản phẩm chứa nicotine hoặc các chất tương tự để bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát.

Người nhà nên đồng hành cùng người bệnh để động viên về mặt tinh thần và từng bước thay đổi thói quen sống chưa phù hợp.

Người nhà nên đồng hành cùng người bệnh để động viên về mặt tinh thần và từng bước thay đổi thói quen sống chưa phù hợp.

Bệnh nhân nhồi máu cơ tim có điều trị khỏi được không?

Đây là bệnh có thể kiểm soát được nếu được phát hiện và can thiệp trong thời điểm vàng. Sau khi điều trị nhồi máu cơ tim, người bệnh có thể trở lại cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, phần cơ tim đã bị tổn thương do thiếu máu kéo dài có thể hình thành sẹo và không phục hồi hoàn toàn.

Minh chứng về ca bệnh nhồi máu cơ tim có thể trở lại nhịp sống bình thường là trường hợp bệnh nhân nam 46 tuổi mà Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đã từng tiếp nhận. Người bệnh nhập viện sau khi xuất hiện những cơn đau thắt ngực kèm khó thở, vã mồ hôi. Qua thăm khám và chụp mạch vành dưới hệ thống mạch số hóa xóa nền (DSA), các bác sĩ Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông đã phát hiện động mạch vành phải bị hẹp tới 97%, khiến dòng máu đến nuôi tim bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

ThS.BS.CKI Trịnh Quốc Hưng cùng ê-kíp can thiệp tim mạch đã nhanh chóng tiến hành đặt stent, giúp mở rộng lòng mạch và khôi phục dòng máu đến cơ tim. Và may mắn đã đến sau ca can thiệp khi sức khỏe người bệnh ổn định, những cơn đau ngực không còn xuất hiện và các triệu chứng khác cũng được cải thiện rõ rệt.

Để được giải đáp mọi thắc mắc, quý khách hàng có thể liên hệ qua HOTLINE 1900 1806 hoặc ĐẶT LỊCH KHÁM tại website chính thức của bệnh viện

Các câu hỏi thường gặp

1. Bệnh nhồi máu cơ tim kiêng ăn gì?

Người bệnh nhồi máu cơ tim nên hạn chế những thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và tăng cân như sau:

  • Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa: mỡ động vật, bơ, phô mai nhiều béo, kem béo, bánh ngọt công nghiệp, bánh quy, đồ ăn có nhiều dầu mỡ.
  • Thịt mỡ, da và nội tạng động vật: ba chỉ, thịt chân giò nhiều mỡ, da gà, da vịt; nội tạng như gan, tim, lòng, óc, dạ dày.
  • Thịt chế biến sẵn: xúc xích, thịt xông khói, giăm bông, jambon, thịt nguội, lạp xưởng, pate và các loại thịt đóng hộp.
  • Đồ ăn chiên rán, thức ăn nhanh: gà rán, khoai tây chiên, cá viên chiên, nem/chả rán, bánh rán; hamburger, pizza và các món ăn nhanh nhiều dầu mỡ.
  • Thực phẩm nhiều muối: mì ăn liền, đồ hộp, dưa cà muối, kim chi mặn, cá khô, thịt khô, mắm, nước mắm dùng nhiều, các loại thịt/cá chế biến sẵn và đồ ăn đóng gói.
  • Bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm nhiều đường: bánh kem, bánh ngọt, kẹo, chocolate nhiều đường, trà sữa, nước ngọt có ga, nước tăng lực, nước trái cây đóng chai có thêm đường.
  • Rượu bia: bia, rượu vang, rượu mạnh và các loại đồ uống có cồn. Người bệnh nên hỏi bác sĩ về việc có cần kiêng hoàn toàn hay có thể sử dụng ở mức nào, đặc biệt khi đang dùng thuốc tim mạch.

2. Bệnh nhồi máu cơ tim nên ăn gì?

Đồng thời, người bệnh nên ưu tiên chế độ ăn tốt cho tim mạch, tập trung vào thực phẩm tươi và ít qua chế biến, chẳng hạn như:

  • Rau xanh và các loại rau củ.
  • Trái cây với khẩu phần phù hợp.
  • Ngũ cốc nguyên hạt.
  • Các loại đậu và hạt.
  • Cá, đặc biệt các loại cá giàu chất béo không bão hòa.
  • Thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da.
  • Các nguồn chất béo không bão hòa với lượng phù hợp.
  • Nước uống đầy đủ theo hướng dẫn nếu người bệnh có suy tim hoặc bệnh lý cần kiểm soát lượng dịch.

>>> Có thể nói, chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim không chỉ dừng lại ở giai đoạn điều trị tại bệnh viện mà cần được duy trì lâu dài sau khi xuất viện. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc, tái khám đúng lịch, vận động phù hợp, xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch và kiểm soát các yếu tố nguy cơ như duy trì điều trị các bệnh lý nền.

10

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

BS

TRẦN VÂN HÀ

Bác sĩ Nội tim mạch
19001806 Đặt lịch khám