Chụp OTC (chụp cắt lớp võng mạc): Đối tượng, quy trình và kết quả

Ngọc Anh

10-02-2026

goole news
16

Chụp OTC được biết đến là kỹ thuật chẩn đoán hiện đại nhất, giúp các bác sĩ phát hiện chính xác những thay đổi nhỏ trong cấu trúc võng mạc. Chính vì vậy, đây là một trong số các chỉ định phổ biến, hỗ trợ bác sĩ phát hiện  các bệnh lý liên quan đến võng mạc và hoàng điểm kịp thời. 

Thế nào là chụp OTC?

Chụp OTC (Optical Coherence Tomography) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến trong nhãn khoa. Đây là một trong số các phương pháp được ứng dụng để khảo sát cấu trúc bên trong mắt, đặc biệt là võng mạc và gai thị.

Phương pháp này hoạt động dựa trên nguyên lý ánh sáng, không sử dụng tia phóng xạ và không tiếp xúc trực tiếp với mắt. Chính vì vậy rất an toàn và có thể thực hiện nhiều lần trong quá trình theo dõi bệnh. Người bệnh khi chụp OTC thường không có cảm giác khó chịu hay biến chứng sau khi thực hiện.

Võng mạc là một lớp mô rất mỏng, nằm ở mặt sau của nhãn cầu, có vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận ánh sáng và hình ảnh. Có thể hình dung võng mạc giống như “tấm phim” trong máy ảnh. Khi bộ phận này bị tổn thương, thị lực của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt, thậm chí suy giảm nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm.

Chụp OTC cho phép bác sĩ quan sát võng mạc ở mức độ vi thể, chi tiết hơn nhiều so với các phương pháp thăm khám thông thường. Nhờ đó, những thay đổi rất nhỏ trong cấu trúc mắt cũng có thể được phát hiện sớm.

Chụp cắt lớp võng mạc giúp bác sĩ quan sát võng mạc chi tiết 

Chụp cắt lớp võng mạc giúp bác sĩ quan sát võng mạc chi tiết 

Tại sao phải chụp OTC?

Trong nhiều trường hợp, bệnh lý về võng mạc và thần kinh thị giác không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Người bệnh vẫn nhìn tương đối bình thường nên dễ chủ quan, chỉ đi khám khi thị lực đã giảm nhiều.

Trong trường hợp này, chụp OTC giúp bác sĩ:

  • Đánh giá chính xác độ dày và cấu trúc từng lớp võng mạc
  • Phát hiện sớm các tổn thương mà mắt thường hoặc soi đáy mắt khó nhận biết
  • Theo dõi diễn tiến bệnh trong suốt quá trình điều trị

So với chụp CT-Scanner, chụp cắt lớp võng mạc bằng OCT cho hình ảnh chi tiết hơn ở mức vi thể, đồng thời hoàn toàn an toàn do không sử dụng tia phóng xạ. Vì vậy, đây là công cụ rất quan trọng trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý nhãn khoa mạn tính.

Ai nên chụp và ai không nên chụp OTC?

Không phải ai cũng cần chụp cắt lớp võng mạc mắt, nhưng trong một số trường hợp, phương pháp này đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện và kiểm soát bệnh.

Đối tượng nên chụp

Bác sĩ nhãn khoa thường chỉ định chụp OTC cho các nhóm đối tượng như sau:

  • Người trên 40 tuổi nhằm tầm soát sớm bệnh Glocom kể cả khi chưa có triệu chứng
  • Bệnh nhân Glocom đang hoặc đã điều trị để đánh giá mức độ tiến triển của bệnh
  • Người mắc đái tháo đường, do nguy cơ cao gặp biến chứng võng mạc
  • Bệnh nhân có bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp kèm theo tình trạng giảm thị lực chưa rõ nguyên nhân
  • Người có dấu hiệu nhìn mờ, méo hình, giảm thị lực trung tâm nhưng chưa xác định được nguyên nhân cụ thể

Người bị glocom có thể được chỉ định chụp cắt lớp để theo dõi tiến triển bệnh lý 

Người bị glocom có thể được chỉ định chụp cắt lớp để theo dõi tiến triển bệnh lý 

Đối tượng không nên chụp

Mặc dù chụp cắt lớp vi tính là phương pháp an toàn, nhưng một số trường hợp bệnh nhân không thể thực hiện hoặc cho kết quả không chính xác, bao gồm:

  • Đồng tử co, không giãn đủ (dưới 3mm)
  • Mắt có tình trạng cản trở ánh sáng như:
  • Trẻ em hoặc người bệnh quá yếu, không thể phối hợp giữ cố định mắt khi chụp
  • Người có thị lực quá kém khiến máy không ghi nhận được hình ảnh rõ ràng

Chụp OTC có tác dụng gì?

Phương pháp này giúp bác sĩ nhãn khoa chẩn đoán sớm, theo dõi và đánh giá chính xác nhiều bệnh lý nguy hiểm liên quan đến võng mạc và thần kinh thị giác, bao gồm:

  • Thoái hóa hoàng điểm tuổi già, tân mạch võng mạc, tân mạch dưới võng mạc
  • Phù võng mạc do đái tháo đường hoặc tắc tĩnh mạch trung tâm võng mạc
  • Phù hoàng điểm dạng nang, giúp đánh giá mức độ phù thông qua độ dày hoàng điểm
  • Lỗ hoàng điểm, xác định kích thước lỗ và tình trạng co kéo dịch kính – võng mạc
  • Bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch, phát hiện dịch tích tụ và xác định vị trí rò rỉ
  • Theo dõi và đánh giá mức độ tổn thương gai thị trong bệnh Glocom

Quy trình chụp OTC mắt diễn ra như thế nào?

Đây là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, được thực hiện khá nhanh và nhẹ nhàng. Phần lớn người bệnh có thể yên tâm vì quy trình này không phức tạp và không gây đau. Quy trình chụp cắt lớp sẽ diễn ra theo các bước dưới đây:

  • Trước khi chụp CT
    • Không cần Không cần nhịn ăn hay chuẩn bị gì trước khi chụp
    • Có thể phải nhỏ thuốc giãn đồng tử để quan sát võng mạc rõ hơn.
  • Trong quá trình chụp CT
    • Đặt cằm và trán cố định vào máy chụp chuyên dụng
    • Nhìn thẳng vào điểm cố định theo hướng dẫn
    • Thời gian chụp chỉ vài phút cho mỗi mắt. Tổng thời gian thăm khám và chụp khoảng 30–45 phút (bao gồm chờ và tư vấn kết quả)
  • Sau khi chụp
    • Có thể xuất hiện cảm giác chói mắt
    • Nhạy cảm hơn với ánh sáng

Tuy nhiên các triệu chứng này chỉ mang tính chẩt tạm thời của thuốc nhỏ giãn đồng tử và thường tự hết sau vài giờ nên bạn không cần lo lắng.

Ý nghĩa của kết quả chụp cắt lớp võng mạc là gì?

Kết quả chụp OTC cung cấp hình ảnh chi tiết từng lớp của võng mạc, hoàng điểm và dây thần kinh thị giác. Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ nhãn khoa thực hiện :

  • Phát hiện sớm các bệnh lý về võng mạc, hoàng điểm, gai thị
  • Đánh giá mức độ tổn thương thần kinh mắt
  • Theo dõi diễn tiến bệnh trong quá trình điều trị
  • So sánh kết quả trước và sau điều trị để điều chỉnh phác đồ phù hợp

Trong một số trường hợp, nếu hình ảnh chưa đủ rõ hoặc nghi ngờ bệnh lý phức tạp, bác sĩ sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm khác nhằm xác định chính xác nguyên nhân và hướng điều trị hiệu quả hơn.

Qua phim chụp cắt lớp, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương sớm ở dây thần kinh mắt 

Qua phim chụp cắt lớp, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương sớm ở dây thần kinh mắt 

Chụp OTC có an toàn không?

Có. Phương pháp này được coi là một trong những phương pháp chẩn đoán an toàn và hiệu quả nhất hiện nay trong nhãn khoa.

  • Không xâm lấn
  • Không gây đau
  • Không chảy máu
  • Không ảnh hưởng đến thị lực sau khi chụp
  • Không cần tiêm hay bơm thuốc cản quang

Ngoại trừ cảm giác khó chịu nhẹ sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử, chụp cắt lớp hầu như không gây ra các vấn đề sức khỏe nào đáng kể. 

Nhìn chung, chụp OTC chỉ mất 5 - 10 phút và không hề gây đau đớn nhưng vẫn đem lại độ phân giải cực cao cho phép đánh giá sự thay đổi rất nhỏ trong các lớp cấu trúc võng mạc và gai thị. Ngoài ra, đây là phương pháp không tiếp xúc trực tiếp với mắt nên không gây ra bất kỳ biến chứng nào cho người bệnh. 

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

10

Bài viết hữu ích?

Chủ đề bệnh trẻ em

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

ThS.BS

PHÍ THÙY LINH

Trưởng đơn nguyên Mắt

ThS.BS

PHÍ THÙY LINH

Trưởng đơn nguyên Mắt
19001806 Đặt lịch khám