Lồng ruột ở người lớn: Hiếm gặp nhưng nguy hiểm, cảnh giác với 3 triệu chứng sau

Lồng ruột là gì? So sánh lồng ruột ở người lớn và trẻ em

Hệ thống đường ruột ở người trưởng thành có chiều dài khoảng 7,5m hình ống nằm gọn trong ổ bụng. Lồng ruột là tình trạng một phần ruột trượt vào bên trong đoạn ruột khác khiến lòng ruột bị hẹp dần, thức ăn và dịch tiêu hóa không lưu thông được bình thường. 

Đây là một biến chứng đường tiêu hóa nghiêm trọng. Đoạn ruột bị trượt vào nếu không được xử lý sớm có thể khiến đứt đoạn các mạch máu nuôi ruột gây ra hoại tử và thủng ruột. Tình trạng lồng ruột ở trẻ em khá phổ biến nhưng lồng ruột ở người lớn lại khá hiếm gặp. Theo một nghiên cứu khoa học [1], lồng ruột ở người trưởng thành chỉ chiếm 5% trong tổng số các ca lồng ruột.

Lồng ruột ở người lớn tuy hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm 

So với tình trạng lồng ruột ở trẻ em, bất thường này ở người trưởng thành có các điểm khác biệt đặc trưng như sau:

• Biểu hiện lồng ruột ở trẻ em rất điển hình, xuất hiện đột ngột, không thể chịu đựng được như đau bụng từng cơn, đi ngoài ra máu, nôn mửa,... Trong khi đó, người lớn bị lồng ruột có thể có triệu chứng ngay hoặc không
• 90% các ca lồng ruột ở trẻ em không có nguyên nhân cụ thể trong khi 70 - 90% các ca lồng ruột người lớn đều có nguyên nhân như có khối u, polyp,... rõ ràng 
• Điều trị lồng ruột cho trẻ em có thể không cần phẫu thuật mà chỉ cần tháo lồng bằng bơm hơi. Trong khi đó, đa số các trường hợp lồng ruột ở bệnh nhân lớn tuổi đều phải phẫu thuật, cắt bỏ một phần ruột vì có tổn thương. 

Nguyên nhân gây lồng ruột ở người lớn

Có khối u ở ruột non hoặc đại tràng là nguyên nhân gây lồng ruột người lớn thường gặp nhất. Cơ chế gây lồng ruột được các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Phương Đông giải thích rằng: Các khối u phát triển trong lòng ruột khiến nhu động tiêu hóa bị rối loạn. Khi ruột co bóp để đẩy thức ăn đi xuống, đoạn ruột chứa khối u dễ bị kéo chui vào đoạn ruột phía trước và tạo thành khối lồng.

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ giúp kiểm tra, phát hiện...

Gói khám nội soi cơ bản đại trực tràng toàn bộ

Nội soi đại trực tràng được thực hiện bằng cách luồn một ống nội soi mềm qua đường hậu môn đề thăm khám toàn bộ...

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng

Nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng có vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm những tổn thương loét,...

Các khối u trực tiếp gây ra lồng ruột có thể là u lành tính (polyp, u cơ trơn, u mỡ) nhưng có thể là khối u ác tính hơn. Do đó, nếu không may bị lồng ruột thì người bệnh sẽ phải thăm khám tiêu hóa chuyên sâu để dự phòng các rủi ro về mặt sức khỏe. 

Ngoài ra, đây cũng có thể là biến chứng của các bệnh lý mạn tính ở ruột như bệnh Crohn, viêm hồi - manh tràng mạn tính hay viêm hạch mạc treo. Điểm chung của nhóm bệnh lý này là đều có thể làm thành ruột phù nề, dày lên hoặc gây rối loạn nhu động ruột. Theo thời gian, sự co bóp bất thường này làm tăng nguy cơ xuất hiện hiện tượng lồng ruột.

Một số nguyên nhân khác cũng góp phần làm tăng nguy cơ xuất hiện lồng ruột ở người trưởng thành như:

• Đã trải qua các cuộc phẫu thuật ruột 
• Có bất thường ở ruột như dị dạng bẩm sinh, túi thừa Meckel, manh tràng di động,...

3 triệu chứng cảnh báo lồng ruột ở người lớn

Triệu chứng của lồng ruột không rõ ràng nên bạn phải dành thời gian quan sát kỹ các biểu hiện, đặc biệt cảnh giác nếu cơ thể xuất hiện các phản ứng dưới đây:

• Đau bụng từng đợt, bụng co cứng, có thể tự thuyên giảm rồi xuất hiện trở lại sau vài phút hoặc vài giờ. Cơn đau tăng dần theo thời gian.
• Buồn nôn nôn mửa do thức ăn và dịch tiêu hóa mắc kẹt tại ruột, không tiêu hóa được. Nếu bị lồng ruột ở vị trí cao, người bệnh thường nôn sớm, nôn nhiều và ngược lại
• Không xì hơi được, táo bón kéo dài, khó đi ngoài, cảm giác bụng bị căng tức

Những cơn đau bụng tái đi tái lại, không rõ nguyên nhân có thể cảnh báo bệnh lồng ruột 

Điều trị lồng ruột ở người lớn như thế nào?

Trên thực tế, đa phần các ca lồng ruột đều phải mổ mở. Các bác sĩ sẽ can thiệp tháo đoạn ruột bị lồng, xử lý khối u nếu có và đánh giá xem đoạn ruột đó còn khả năng hoạt động hay không.

Trong quá trình này, bệnh nhân có thể sẽ được chỉ định thực hiện chụp CT ổ bụng để xác định được vị trí lồng ruột và phát hiện khối u, polyp hoặc kiểm tra tình trạng thiếu máu nuôi ruột.

Các bác sĩ sẽ tháo khối lồng, gỡ dính ruột và cắt bỏ phần bị hoại tử (nếu có) để bảo tồn chiều dài của ruột. Riêng với các ca phần ruột lồng bị tổn thương nhiều thì các bác sĩ sẽ phải cắt bỏ đoạn ruột bị tổn thương và nối lại hai đầu ruột nếu điều kiện cho phép.

Trong trường hợp xấu nhất người bệnh đến Bệnh viện muộn hoặc sức khỏe không ổn định, bác sĩ có thể phải đưa đầu ruột ra thành bụng để làm hậu môn nhân tạo tạm thời trước và thực hiện phẫu thuật nối ruột ở giai đoạn sau.

Các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cũng lưu ý rằng, bên cạnh xử lý khối lồng ruột, các bác sĩ sẽ tiến hành điều trị nguyên nhân song song. Nếu phát hiện polyp, bệnh nhân sẽ được cắt bỏ. Nhưng nếu phát hiện ung thư, bệnh nhân sẽ phải kết hợp điều trị sau phẫu thuật. Việc điều trị nguyên nhân là vô cùng cần thiết nếu không sẽ làm tăng nguy cơ gặp biến chứng tương tự trong tương lai. 

Phòng ngừa lồng ruột ở người lớn như thế nào?

Mặc dù nguyên nhân đã được làm rõ nhưng việc phòng chống lồng ruột ở người lớn còn gặp rất nhiều khó khăn do diễn biến liên quan đến các bệnh lý khác. Các phương pháp phòng ngừa được bác sĩ khuyến khích bao gồm:

• Duy trì thăm khám định kỳ và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa nếu có 
• Không chủ quan với các cơn đau bụng kéo dài, đặc biệt là đau bụng từng cơn kèm theo buồn nôn, chướng bụng, táo bón,... Bởi đây có thể là biểu hiện sớm của lồng ruột
• Chủ động tầm soát ung thư nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh ung thư đường tiêu hóa và có các triệu chứng như táo bón lâu ngày, đi ngoài nhiều lần, đi ngoài ra máu...

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đang triển khai các gói nội soi đường tiêu hóa từ cơ bản đến chuyên sâu, kết hợp tầm soát ung thư ứng dụng công nghệ AI. Bạn có thể chọn thời gian thăm khám phù hợp trước, nhận thuốc xổ tại nhà để tiết kiệm thời gian. 

Bệnh viện sử dụng hệ thống máy nội soi Olympus CV 190 nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản cho hình ảnh nội soi phóng đại gấp 300 lần. Kết hợp với công nghệ AI giúp khoanh vùng, rà soát để phát hiện các khối polyp, tổn thương ung thư,... kịp thời, nhanh chóng.

Cách hiệu quả nhất để phòng ngừa lồng ruột là thăm khám tiêu hóa định kỳ 

Có thể nói, lồng ruột ở người lớn tuy hiếm gặp nhưng là bệnh lý vô cùng nguy hiểm nên chúng ta không thể chủ quan. Để phòng ngừa lồng ruột, cách tốt nhất là đi thăm khám các bệnh lý đường tiêu hóa định kỳ và kiên trì điều trị theo hướng dẫn của các bác sĩ chuyên khoa.