Rách võng mạc có nguy hiểm không? Phải điều trị như thế nào?

Rách võng mạc là bệnh gì?

Rách võng mạc là tình trạng lớp mô võng mạc xuất hiện vết rách hoặc lỗ nhỏ trên bề mặt. Đây là lớp mô rất mỏng, có nhiệm vụ tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu hình ảnh lên não nên chỉ cần một tổn thương nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Tình trạng rách võng mạc thường xảy ra khi dịch kính trong mắt co rút mạnh do quá trình lão hóa tự nhiên, kéo theo võng mạc và gây rách. Ngoài ra, rách võng mạc cũng có thể xuất hiện sau chấn thương mắt hoặc là biến chứng sau các phẫu thuật nhãn khoa.

Rách võng mạc có nguy hiểm không?

Có. Rách võng mạc được đánh giá là bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt khi người bệnh chủ quan hoặc chậm trễ điều trị. Nguy cơ lớn nhất của rách võng mạc là dẫn đến bong võng mạc tức biến chứng nghiêm trọng cần cấp cứu trong nhãn khoa.

Khi bong võng mạc xảy ra, toàn bộ lớp võng mạc bị tách khỏi mô nuôi dưỡng khiến tế bào võng mạc không còn được cung cấp oxy và dưỡng chất. Nếu không được can thiệp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ cần chỉ định phẫu thuật khẩn cấp để cố định lại võng mạc, đặc biệt khi bong võng mạc xảy ra trong vòng 24 – 72 giờ đầu.

Không chỉ vậy, ngay cả sau điều trị, người bệnh vẫn cần theo dõi sát vì có thể gặp một số biến chứng như tăng nhãn áp, chảy máu nội nhãn hoặc nhiễm trùng mắt. Đây cũng là lý do nhiều người lo lắng về rách võng mạc có nguy hiểm không và có điều trị khỏi được không. Bởi khả năng phục hồi thị lực sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện sớm và xử trí đúng thời điểm, bắt đầu ngay từ giai đoạn rách võng mạc.

Mức độ nguy hiểm của rách võng mạc phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Chẩn đoán bệnh lý rách võng mạc như thế nào?

Để chẩn đoán chính xác rách võng mạc, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám mắt chuyên sâu và kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Trước tiên, người bệnh sẽ được kiểm tra thị lực tổng quát nhằm đánh giá khả năng nhìn xa, nhìn gần và phản xạ với ánh sáng.

Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như chụp đáy mắt bằng laser, chụp cắt lớp quang học (OCT) võng mạc hoặc siêu âm mắt. Những kỹ thuật này giúp phát hiện các vết rách nhỏ, đánh giá mức độ tổn thương và nguy cơ tiến triển thành bong võng mạc.

Trong quá trình thăm khám, người bệnh thường được nhỏ thuốc giãn đồng tử. Thuốc này giúp đồng tử mở rộng, tạo điều kiện để bác sĩ quan sát rõ hơn vùng đáy mắt và phát hiện những bất thường khó nhận biết bằng mắt thường. Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp nhằm ngăn ngừa bong võng mạc và bảo tồn thị lực lâu dài cho người bệnh.

Điều trị bệnh rách võng mạc như thế nào?

Việc điều trị rách võng mạc không áp dụng chung cho tất cả trường hợp mà phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tổn thương và việc võng mạc đã bong hay chưa. Do đó, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa mắt sớm để bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng và chỉ định phương pháp phù hợp.

Với người bệnh bị rách nhưng chưa bong võng mạc

Trong trường hợp vết rách võng mạc được phát hiện sớm và chưa xuất hiện tình trạng bong, mục tiêu điều trị là bịt kín vết rách và ngăn biến chứng tiến triển nặng hơn. Lúc này, người bệnh thường chưa bị suy giảm thị lực nghiêm trọng nên hiệu quả điều trị khá khả quan.

Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Laser quang đông: Bác sĩ sử dụng tia laser tạo sẹo nhỏ bao quanh vết rách, giúp cố định võng mạc và ngăn dịch kính tràn xuống bên dưới. Phương pháp này ít xâm lấn, thời gian thực hiện nhanh và người bệnh có thể sinh hoạt lại sớm.
• Lạnh đông (Cryopexy): Bác sĩ tác động nhiệt độ lạnh lên vùng võng mạc tổn thương để tạo phản ứng kết dính mô. Nhờ đó, võng mạc được cố định chắc chắn hơn vào thành mắt, giảm nguy cơ bong võng mạc về sau.

Nếu tuân thủ điều trị và tái khám đúng lịch, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt tình trạng này. Đây cũng là lý do vì sao phát hiện sớm quyết định rất lớn đến việc rách võng mạc có nguy hiểm không.

Người bệnh có thể được điều trị bằng cách bắn laser quang động võng mạc 

Với bệnh nhân đã bị bong võng mạc

Khi vết rách đã khiến võng mạc bong ra khỏi vị trí ban đầu, người bệnh bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật. Đây là tình trạng nặng, cần xử lý sớm để tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.

Một số phương pháp phẫu thuật thường được chỉ định gồm:

• Ấn độn củng mạc: Bác sĩ đặt một dải silicon bên ngoài nhãn cầu để giảm lực kéo lên võng mạc, giúp võng mạc áp sát trở lại lớp mô bên dưới và dần hồi phục.
• Phẫu thuật cắt dịch kính: Phương pháp này giúp loại bỏ dịch kính và các mô đang kéo căng võng mạc. Sau đó, bác sĩ sẽ bơm khí, hơi hoặc dầu silicon để giữ võng mạc ở đúng vị trí trong quá trình lành thương.
• Bơm khí nén: Một bong bóng khí nhỏ được bơm vào trong mắt nhằm đẩy võng mạc áp sát thành mắt. Kỹ thuật này thường kết hợp với laser hoặc lạnh đông để cố định vết rách chắc chắn hơn.

Các phương pháp trên đều nhằm mục tiêu bảo tồn thị lực tối đa cho người bệnh.Tuy nhiên hiệu quả hồi phục còn phụ thuộc vào mức độ bong và thời gian can thiệp.

Trong một số trường hợp, người bệnh phải được phẫu thuật cắt dịch kính để điều trị 

Rách võng mạc có điều trị khỏi được không? 

Nhiều người lo lắng rách võng mạc có nguy hiểm không và có chữa khỏi được không. Thực tế, rách võng mạc hoàn toàn có thể điều trị, đặc biệt nếu được phát hiện sớm và xử trí đúng cách. Các kỹ thuật hiện đại như laser quang đông hay phẫu thuật cắt dịch kính đã góp phần nâng cao hiệu quả điều trị cho nhiều ca bệnh.

Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý rằng vết rách võng mạc không thể tự lành nếu không có can thiệp y tế. Nếu chủ quan trì hoãn điều trị, vết rách có thể lan rộng gây bong võng mạc và làm giảm nghiêm trọng khả năng phục hồi thị lực.

Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chớp sáng, ruồi bay, mờ mắt đột ngột…, người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt. Việc điều trị kịp thời không chỉ giúp trả lời rõ ràng câu hỏi rách võng mạc có nguy hiểm không mà còn là sự chủ động trong chăm sóc và bảo vệ đôi mắt lâu dài.