Siêu âm doppler xuyên sọ: Nguyên lý, quy trình và ứng dụng

Ngày: 09/04/2021

Siêu âm doppler xuyên sọ là một kỹ thuật sử dụng sóng âm thanh tần số cao để xác định tốc độ cũng như hướng chảy của máu trong mạch máu não. Qua đó bác sĩ có thể chẩn đoán và tầm soát các bệnh lý liên quan tới cơ quan này.

Siêu âm doppler xuyên sọ là gì?

Siêu âm doppler xuyên sọ là gì?

Siêu âm doppler xuyên sọ

Siêu âm doppler xuyên sọ là kỹ thuật không xâm lấn sử dụng sóng siêu âm để đo lưu lượng máu trong mạch máu não. Não là trung tâm điều khiển, kiểm toán hầu hết hoạt động của cơ thể. Do quá trình trao đổi chất diễn ra liên tục với cường độ cao vì vậy não cần được tim cung cấp ít nhất 20% oxy qua mạng lưới mạch máu. Nếu lượng máu đến não quá nhiều có thể dẫn đến tăng áp lực nội sọ và tổn thương các mô. Ngược lại nếu lượng máu đến não không đủ, nhu mô não không đủ dưỡng chất có thể bị hoại tử.

Lúc này siêu âm Doppler xuyên sọ giúp đánh giá tình trạng thoái hóa, tắc nghẽn động mạch hoặc các vấn đề khác có ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến não. Phương pháp này sẽ sử dụng một đầu dò đặt trên hộp sọ và không gây bất kỳ tổn thương nào. Sóng siêu âm sẽ dội lại khi gặp những tế bào hồng cầu di chuyển trong máu. Tuy nhiên siêu âm Doppler xuyên sọ không tạo ra những hình ảnh như những phương pháp siêu âm khác mà tốc độ dòng máu sẽ được đo đạc trực tiếp.

Chỉ định thực hiện siêu âm doppler xuyên sọ khi nào?

Siêu âm doppler xuyên sọ thường được chỉ định với những trường hợp sau:  

Người có nồng độ Cholesterol trong máu cao: Những trường hợp có mức cholesterol trong máu cao sẽ có nguy cơ bị hẹp mạch máu não do sự tích tụ mảng bám trên thành mạch máu

Bệnh lý về tim mạch: Người mắc bệnh tim mạch thường bị tổn thương động mạch nên có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình cung cấp máu cho não.

Siêu âm doppler thường được chỉ định cho bệnh nhân mắc bệnh tim mạch

Siêu âm doppler thường được chỉ định cho bệnh nhân mắc bệnh tim mạch

Bệnh nhân đái tháo đường: Đây là bệnh lý có thể dẫn đến những tổn thương ở thần kinh và thận, và gây tăng huyết áp bất thường. Tăng huyết áp có thể dẫn tới nguy cơ đột quỵ.

Thiếu máu hồng cầu hình liềm: Thiếu máu hồng cầu hình liềm là bệnh lý đặc trưng với sự hiện diện của các tế bào hồng cầu hình lưỡi liềm chứ không phải tròn, điều này làm giảm khả năng mang oxy của máu. Hơn thế nữa những tế bào này có thể làm tắc nghẽn mạch máu, khiến não không được cung cấp đủ dinh dưỡng. Đây là bệnh lý di truyền và bệnh nhân có nguy cơ cao bị tăng áp phổi và đột quỵ.

Thuyên tắc: Tình trạng này xảy ra khi huyết khối, bọt khí hoặc chất cặn di chuyển trong lòng mạch máu và gây nghẽn mạch.

Bên cạnh đó, siêu âm Doppler xuyên sọ cũng được chỉ định cho những bệnh nhân gặp chấn thương sau tai nạn… hoặc những loại chấn thương có khả năng gây xuất huyết não, tăng áp lực nội sọ và theo dõi cho bệnh nhân sau phẫu thuật can thiệp nhu mô não.

Quy trình thực hiện siêu âm doppler xuyên sọ

Giống như những phương pháp siêu âm khác, người chuẩn bị thực hiện siêu âm Doppler xuyên sọ không cần chuẩn bị đặc biệt.

Kỹ thuật viên sẽ bôi gel hỗ trợ siêu âm và đặt thiết bị một thiết bị nhỏ gọi (đầu dò) lên thái dương, nền sọ phía sau vùng cổ hoặc trên mí mắt…

Đầu dò được kết nối với máy tính và cung cấp những thông số, dữ liệu về lưu lượng máu chảy trong mạch máu não. Một bệnh nhân có thể đặt một hoặc nhiều đầu dò cùng lúc. Có thể một hoặc nhiều đầu dò sẽ được đặt trực tiếp lên da bệnh nhân.

Tại mỗi vị trí, kỹ thuật viên sẽ điều chỉnh hướng đầu dò về phía các mạch máu đang muốn kiểm tra.

Thực hiện siêu âm doppler xuyên sọ thường mất khoảng 30-60 phút.

Sau đó, đầu dò sẽ được gỡ ra, chất gel trên da được lau sạch dễ dàng, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường.

Người bệnh hoàn toàn tỉnh táo khi tiến hành siêu âm doppler xuyên sọ

Người bệnh hoàn toàn tỉnh táo khi tiến hành siêu âm doppler xuyên sọ

Đặc biệt, ngay trong quá trình tiến hành siêu âm, bệnh nhân vẫn nằm trên giường và hoàn toàn tỉnh táo.

Đọc kết quả của siêu âm doppler xuyên sọ như thế nào?

Kết quả siêu âm Doppler xuyên sọ cho kết quả bình thường đồng nghĩa với lưu lượng máu đến não bình thường, không có tắc nghẽn trong mạch máu não.

Ngược lại, kết quả bất thường cho thấy động mạch não đang bị thu hẹp, tắc nghẽn có thể cảnh báo nguy cơ mắc những bệnh lý sau:

Thiếu máu lên não thoáng qua

Đột quỵ

Xuất huyết dưới nhện

Phình động mạch não

Tăng áp lực nội sọ

Thiếu máu hồng cầu hình liềm

Nhiều bệnh nhân sau khi tiến hành siêu âm Doppler xuyên sọ cần làm thêm một số xét nghiệm khác để có đủ thông tin chẩn đoán bệnh.

Tóm lại, siêu âm doppler xuyên sọ là kỹ thuật hữu ích giúp khảo sát hệ mạch máu não. Qua đó, bệnh nhân được điều trị và tầm soát tốt hơn, góp phần bảo vệ sức khỏe nhu mô não nói riêng và sức khỏe toàn diện nói chung.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc gì, Quý khách vui lòng liên hệ HOTLINE 19001806!