Tai biến mạch máu não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế, khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ mất khả năng vận động và sinh hoạt tự nhiên. Để sớm vượt qua di chứng, nhanh chóng tái hòa nhập cuộc sống, can thiệp phục hồi chức năng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Trong đó, tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến được xem là giải pháp kích thích các tế bào não còn sống sót tái học hỏi kỹ năng, cải thiện sức mạnh cơ bắp và giảm thiểu tối đa sự phụ thuộc.
Tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến là một phần không thể thiếu trong phác đồ điều trị toàn diện sau đột quỵ. Phương pháp này giúp bệnh nhân phục hồi chức năng vận động bị tổn thương, cải thiện lực của cơ và tăng cường lưu thông máu đến các cơ quan.
Các bài tập chuyên biệt còn tham gia khôi phục khả năng giữ thăng bằng, hỗ trợ di chuyển và tái tạo năng lượng ngôn ngữ. Nhờ vào quá trình kiên trì tập luyện, người bệnh có thể tự thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, giảm bớt cảm giác mặc cảm, tự ti.
Tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến giúp bệnh nhân dần lấy lại chức năng vận động bị tổn thương
Đặc biệt, đối với những người bị liệt nửa người do đột quỵ, việc chăm sóc và tập luyện đúng cách lại càng cấp bách. Quá trình can thiệp sớm không chỉ giúp bệnh nhân sớm quay lại cuộc sống tự chủ; mà còn chủ động bảo vệ cơ thể khỏi các biến chứng nguy hiểm do nằm lâu ngày.
Các biến chứng như viêm phổi do ứ đọng, viêm loét da tại các điểm tỳ đè, teo cơ, cứng khớp hay trạng thái trầm cảm sau tai biến sẽ được hạn chế tối đa. Song để vật lý trị liệu đạt hiệu quả mong muốn, người bệnh được vận động đúng kỹ thuật và kiên trì theo phác đồ.
Tùy thuộc vào thời gian phát hiện, mức độ tổn thương sau đột quỵ, người bệnh sẽ được áp dụng các bài tập vật lý trị liệu phù hợp tương ứng để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tối ưu nhất.
Ở giai đoạn rất sớm này, khi thể trạng của bệnh nhân còn yếu và các chỉ số sinh tồn mới bắt đầu ổn định, vận động mạnh không thực sự phù hợp. Mục tiêu chính trong vòng 24 giờ sau tai biến là phòng ngừa biến chứng, tạo tiền đề cho quá trình phục hồi sau này.
Bệnh nhân sẽ được các chuyên gia hướng dẫn các tư thế nằm, ngồi và sinh hoạt phù hợp trên giường bệnh. Thực hiện tư thế đúng chuẩn y khoa trực tiếp bảo vệ các khớp không bị biến dạng, tránh tình trạng co rút cơ và ngăn ngừa các tổn thương thứ phát xảy ra trong quá trình chăm sóc.
Đến giai đoạn từ 48 đến 72 giờ sau khi đột quỵ, bệnh nhân bắt đầu bước vào liệu trình điều trị vật lý trị liệu thụ động. Người bệnh sẽ được điều trị hỗ trợ bởi hệ thống trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật viên, nhằm bảo tồn năng lượng và tránh xảy ra hệ thần kinh đang tổn thương bị quá tải.
Ở giai đoạn đột quỵ đầu người bệnh nên được trị liệu thụ động bằng trang thiết bị hiện đại
Khi đã bước qua mốc 72 giờ, thể trạng cho phép, người bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn tập vật lý trị liệu chủ động. Người bệnh phải tự vận động dưới sự giám sát của kỹ thuật viên hoặc người nhà, chủ yếu hướng đến các động tác kéo giãn, tăng cường sức mạnh cơ và khôi phục sự linh hoạt của các khớp.
Dưới đây là bảng tổng hợp các bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến phổ biến và hiệu quả nhất trong giai đoạn này:
|
Bài tập phục hồi vận động cánh tay |
Khi nhận thấy tầm vận động cánh tay dần cải thiện, người nhà có thể nâng mức độ vật lý trị liệu. Hãy sử dụng một quyển sách đặt trên tay người bệnh, thêm từ từ một số đồ vật khác để nâng đỡ sức mạnh cánh tay. |
|
Bài tập dồn trọng lượng lên chân liệt |
Đến thời điểm người bệnh cải thiện được khả năng vận động, giữ thăng bằng, khoảng cách giữa hai bước chân có thể kéo dài thêm 30cm. |
|
Bài tập gấp, duỗi háng và khớp gối bên liệt |
|
|
Bài tập ngón tay |
Người đột quỵ có thể tập luyện sức tay đơn giản với quả bỏng hoặc miếng nhựa dẻo:
|
|
Tập vật lý trị liệu bằng phương pháp đạp xe đạp |
Trong buổi trị liệu bằng phương pháp đạp xe, người bệnh nên dành 1 - 2 lần nghỉ ngơi giữa hiệp, mỗi lần nghỉ 2 - 3 phút lấy lại sức. |
Bên cạnh những bài tập cốt lõi trên, tùy vào tốc độ tiến triển, người nhà có thể kết hợp hỗ trợ người bệnh thực hiện các bài tập bổ trợ khác. Ví dụ như tập đứng thăng bằng độc lập trên hai chân, tập di chuyển từ giường sang ghế hoặc xe lăn và ngược lại, tập đứng dậy đúng cách từ tư thế ngồi.
Quá trình tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến đòi hỏi sự kiên trì, tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc y khoa để đạt hiệu quả và bảo vệ an toàn cho người bệnh. Khi triển khai các bài tập tại nhà hoặc tại cơ sở y tế, người chăm sóc cần đặc biệt lưu ý những vấn đề quan trọng sau:
Một số lưu ý y khoa giúp quá trị vật lý trị liệu tai biến mạch máu não diễn ra hiệu quả
Các bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến hoàn toàn có thể chủ động thực hiện tại nhà dưới sự hỗ trợ của gia đình. Thế nhưng, để đạt hiệu quả phục hồi tối ưu, rút ngắn thời gian điều trị và đảm bảo an toàn tối đa, người bệnh vẫn nên trải qua giai đoạn trị liệu chuyên sâu theo phác đồ của bác sĩ tại các cơ sở y tế uy tín.
Nhằm giúp quá trình phục hồi chức năng sau đột quỵ diễn ra thuận lợi, lựa chọn một cơ sở y tế uy tín với trang thiết bị đồng bộ và đội ngũ chuyên gia giỏi là yếu tố then chốt. Chuyên khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tự hào là địa chỉ tin cậy, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe trong điều trị di chứng tai biến.
Xem thêm: Chăm sóc phục hồi sức khỏe sau tai biến mạch máu não
Chuyên khoa sở hữu đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống điều dưỡng, kỹ thuật viên dày dặn kinh nghiệm, luôn tận tâm đồng hành và thấu hiểu tâm lý người bệnh. Mỗi bệnh nhân sẽ được thăm khám toàn diện và thiết kế một phác đồ tập luyện cá nhân hóa, phù hợp với từng mức độ tổn thương thực tế.
Vật lý trị liệu cho người bị tai biến tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Điểm vượt trội của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông còn nằm ở việc đầu tư đồng bộ hệ thống thiết bị hiện đại và công nghệ tiên tiến bậc. Hạ tầng cơ sở đạt chuẩn quốc tế, đội ngũ chuyên gia đầu ngành dày dặn kinh nghiệm đảm bảo quy trình điều trị diễn ra an toàn, chính xác và đạt kết quả tốt nhất.
Tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến là hành trình gian nan, đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ của chính người bệnh cũng như sự đồng hành sát sao từ phía gia đình. Chủ động tìm hiểu tầm quan trọng, áp dụng đúng bài tập theo từng giai đoạn và tuân thủ lưu ý y khoa sẽ giúp người bệnh từng bước lấy lại sự tự chủ trong cuộc sống.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Vật lý trị liệu thoát vị đĩa đệm là phương pháp bảo tồn giúp giảm chèn ép thần kinh và phục hồi chức năng vận động vùng đĩa đệm bị...
