Sau khi gãy xương cẳng chân, nhiều người cho rằng chỉ cần chờ xương liền là có thể đi lại bình thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình hồi phục không chỉ phụ thuộc vào việc xương lành mà còn liên quan mật thiết đến sức mạnh cơ bắp, độ linh hoạt của khớp và khả năng chịu lực của chân. Đây cũng là lý do sau khi bó bột, các bác sĩ khuyến khích bệnh nhân tập vật lý trị liệu sau gãy xương cẳng chân.
Cẳng chân được cấu tạo bởi hai xương chính là xương chày và xương mác, có vai trò nâng đỡ trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết các hoạt động vận động hằng ngày. Khi một hoặc cả hai xương này bị gãy, khả năng chịu lực của chân sẽ suy giảm đáng kể, khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc đứng, đi lại hoặc thực hiện các sinh hoạt cơ bản.
Không chỉ gây đau đớn, gãy xương cẳng chân còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người bệnh như sau:
Để hỗ trợ người bệnh phục hồi nhanh chóng để tự trở lại sinh hoạt, làm việc bình thường nhanh hơn sau chấn thương, các bác sĩ khuyến khích bệnh nhân tập vật lý trị liệu sau gãy xương cẳng chân.
Nhiều người cho rằng chỉ khi tháo bột hoặc sau khi xương liền hoàn toàn, bệnh nhân mới cần tập phục hồi chức năng. Tuy nhiên trên thực tế, việc phục hồi chức năng thường được bắt đầu khá sớm, ngay khi tình trạng xương đã được cố định ổn định theo chỉ định của bác sĩ.
Tùy từng trường hợp cụ thể, người bệnh có thể được hướng dẫn tập luyện từ ngày đầu sau phẫu thuật hoặc trong thời gian mang bột. Mục đích của vật lý trị liệu gãy xương cẳng chân không chỉ hướng đến phục hồi khả năng vận động cho bệnh nhân mà còn góp phần hạn chế các vấn đề sức khỏe dưới đây:
Xem thêm: Các bài tập vật lý trị liệu cho chân an toàn, dễ thực hiện tại nhà
Các bác sĩ sẽ cân nhắc tập vật lý trị liệu để hỗ trợ bệnh nhân phục hồi nhanh chóng hơn
Theo các bác sĩ của Khoa Vật lý trị liệu phục hồi chức năng Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, để nâng cao hiệu quả của các biện pháp vật lý trị liệu, người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc trong quá trình điều trị và chăm sóc như sau:.
Để thực hiện mục tiêu giúp xương liền lại và khôi phục tối đa chức năng vận động của chân, các bài tập vật lý trị liệu phải tuân thủ những điểm quan trọng dưới đây:
Các bác sĩ sẽ cân nhắc tập vật lý trị liệu để hỗ trợ bệnh nhân phục hồi nhanh chóng hơn
Bên cạnh tập luyện, dinh dưỡng cũng là yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy quá trình liền xương và phục hồi mô tổn thương. Nếu đang trong giai đoạn phục hồi sau chấn thương, bạn nên ưu tiên bổ sung các nhóm thực phẩm sau:
Ngoài ra, người bệnh cần uống đủ nước, hạn chế rượu bia và thuốc lá vì các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến quá trình tái tạo xương.
Trong quá trình phục hồi chức năng, người bệnh cần tập luyện đúng kỹ thuật để tránh làm tổn thương vùng xương đang lành. Dưới đây là một số lưu ý trong khi tập luyện mà các bác sĩ Khoa Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đang hướng dẫn bệnh nhân của mình:
Xem thêm: Tập vật lý trị liệu sau gãy chân như thế nào? Khi nào nên tập?
Trong những năm gần đây, liệu pháp vật lý trị liệu phục hồi chức năng không chỉ được áp dụng riêng lẻ từng phương pháp cho từng lần điều trị mà thường kết hợp nhiều phương pháp. Một số phương pháp phổ biến được các bác sĩ áp dụng trên lâm sàng bao gồm:
|
Phương pháp |
Nguyên tắc hoạt động |
Lợi ích mang lại |
|
Laser công suất cao (HILT) |
Sử dụng tia laser cường độ cao tác động sâu vào mô mềm và vùng tổn thương, kích thích tuần hoàn máu, trao đổi chất và quá trình tái tạo mô. |
Giúp giảm đau, giảm viêm, thúc đẩy sản sinh collagen, hỗ trợ lành mô nhanh hơn và cải thiện tốc độ phục hồi sau gãy xương cẳng chân. |
|
Sóng Radio tần số cao (RF) |
Tạo nhiệt sâu bên trong mô thông qua sóng radio tần số cao, từ đó làm giãn cơ và tăng độ đàn hồi của mô mềm. |
Giảm đau, giảm tình trạng co cứng cơ sau thời gian bất động, cải thiện tầm vận động của khớp gối và cổ chân. |
|
Siêu âm trị liệu |
Sử dụng sóng siêu âm để kích thích chuyển hóa tế bào, tăng tuần hoàn tại chỗ và thúc đẩy quá trình tái tạo mô. |
Hỗ trợ làm lành mô mềm, giảm đau, giảm xơ dính mô sẹo và phòng ngừa tình trạng cứng khớp sau chấn thương hoặc phẫu thuật. |
|
Điện xung giảm đau (TENS) |
Phát các xung điện nhẹ qua da để tác động lên hệ thần kinh cảm giác, làm giảm tín hiệu đau truyền đến não. |
Giúp giảm đau nhanh chóng, tạo cảm giác dễ chịu cho người bệnh và hỗ trợ quá trình tập luyện phục hồi chức năng thuận lợi hơn. |
|
Điện xung kích thích cơ (NMES) |
Sử dụng dòng điện kích thích cơ co bóp ngay cả khi người bệnh chưa thể vận động chủ động. |
Duy trì khối lượng cơ, hạn chế teo cơ do bất động kéo dài, tăng sức mạnh cơ vùng đùi và cẳng chân trong quá trình hồi phục. |
|
Máy vận động thụ động liên tục (CPM) |
Thiết bị tự động hỗ trợ khớp vận động liên tục theo biên độ được cài đặt sẵn mà không cần người bệnh dùng lực. |
Duy trì tầm vận động khớp gối, hạn chế cứng khớp, hỗ trợ phục hồi chức năng vận động và giúp người bệnh sớm quay lại sinh hoạt bình thường. |
Laser công suất cao là một trong số các phương pháp phục hồi chức năng cho người bị gãy cẳng chân
Cơ thể của bệnh nhân sẽ phục hồi theo thời gian nên các bác sĩ sẽ phải thay đổi các bài tập vật lý trị liệu sau gãy xương cẳng chân sao cho phù hợp.
Trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật, mục tiêu chính là giảm đau, giảm sưng, duy trì hoạt động của cơ và phòng ngừa tình trạng cứng khớp do bất động kéo dài. Người bệnh nên chườm lạnh theo hướng dẫn của bác sĩ và vận động nhẹ nhàng các khớp lân cận để hỗ trợ lưu thông máu. Trong giai đoạn này, các bác sĩ có thể hướng dẫn bệnh nhân tập các bài tập dưới đây:
|
Bài tập |
Hướng dẫn thực hiện |
Lợi ích |
|
Gồng cơ đùi |
Nằm ngửa, duỗi thẳng chân. Siết chặt cơ đùi trước bằng cách ép mặt sau đầu gối xuống giường. Giữ 5 giây rồi thả lỏng. Thực hiện 10–15 lần/lượt, 3–4 lượt/ngày. |
Giúp duy trì sức mạnh cơ đùi, hạn chế teo cơ trong thời gian chưa thể vận động nhiều. |
|
Co duỗi cổ chân |
Nằm hoặc ngồi thoải mái. Từ từ kéo mũi chân về phía người rồi đẩy xuống dưới như động tác đạp ga. Thực hiện 15–20 lần/lượt. |
Tăng tuần hoàn máu, giảm nguy cơ cứng khớp cổ chân và hỗ trợ giảm sưng nề. |
Khác với giai đoạn đầu tập trung giảm đau, giảm sưng, từ tuần thứ 2 sau phẫu thuật trở đi, người bệnh bắt đầu lấy lại biên độ vận động của khớp và tăng cường sức mạnh cơ bắp. Khi nghỉ ngơi hoặc ngủ, bạn nên kê cao chân để hạn chế phù nề.
Để hỗ trợ bệnh nhân phục hồi sức khỏe hiệu quả hơn, một số bài tập được khuyến khích cho bệnh nhân như sau:
|
Bài tập |
Hướng dẫn thực hiện |
Lợi ích |
|
Gấp – duỗi khớp gối |
Nằm ngửa, từ từ trượt gót chân về phía mông để gập gối, sau đó duỗi thẳng chân trở lại. Thực hiện 10–15 lần/lượt. |
Giúp khớp gối vận động linh hoạt hơn, hạn chế tình trạng cứng khớp sau thời gian bó bột hoặc bất động. |
|
Nâng chân thẳng |
Nằm ngửa, chân lành co gối, chân phẫu thuật duỗi thẳng. Từ từ nâng chân lên khoảng 20–30 cm, giữ 3–5 giây rồi hạ xuống. Thực hiện 10–15 lần. |
Tăng cường sức mạnh cơ đùi và cơ hông, hỗ trợ khả năng đứng và đi lại sau này. |
0
Người bệnh nên đến các Trung tâm vật lý trị liệu chuyên nghiệp để được hướng dẫn tập luyện
Khi xương đã liền tốt hơn theo đánh giá của bác sĩ, người bệnh có thể chuyển sang các bài tập tăng sức mạnh và tập chịu lực để phục hồi chức năng vận động gần như bình thường.
|
Bài tập |
Hướng dẫn thực hiện |
Lợi ích |
|
Nâng chân với dây thun kháng lực |
Buộc dây thun vào cổ chân hoặc vật cố định. Từ từ kéo chân về phía trước hoặc sang bên để tạo lực đối kháng. Thực hiện 10–15 lần mỗi hướng. |
Tăng sức mạnh cơ đùi, cơ hông và cải thiện khả năng kiểm soát vận động của chân. |
|
Tập đi chịu lực có hỗ trợ |
Đi với nạng hoặc thanh song song theo chỉ định. Tăng dần lượng trọng lượng dồn lên chân phẫu thuật theo hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng. |
Giúp chân thích nghi với việc chịu lực, cải thiện thăng bằng và phục hồi dáng đi tự nhiên. |
Xem thêm: Vật lý trị liệu tại nhà có hiệu quả không? Hướng dẫn các bài tập
Trung bình người bệnh cần tập phục hồi chức năng sau khi bị gãy xương cẳng chân từ 3 - 6 tháng. Thời gian tập luyện có thể thay đổi tùy vào mức độ tổn thương, phương pháp điều trị và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.
Nhìn chung, phục hồi chức năng là một phần không thể thiếu trong quá trình điều trị gãy xương cẳng chân. Việc áp dụng các bài tập vật lý trị liệu sau gãy xương cẳng chân đúng theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa sẽ hỗ trợ khôi phục sức mạnh cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt của khớp và nâng cao khả năng vận động.
Tuy nhiên, việc lấy lại khả năng vận động là quá trình cần nhiều thời gian nên người bệnh cần kiên trì tập luyện và duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý để đạt kết quả cao nhất.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Tập vật lý trị liệu sau gãy xương cẳng chân là phương pháp đang được tích cực áp dụng giúp bệnh nhân lành xương và có thể đi lại nhanh...
