Bấm huyệt trị liệu là gì? Dành cho ai? Khi nào nên áp dụng?

Bấm huyệt trị liệu là gì?

Bấm huyệt trị liệu là phương pháp sử dụng ngón tay, bàn tay hoặc lực tác động phù hợp lên các huyệt đạo và điểm cơ trên cơ thể nhằm hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ bắp và cải thiện tuần hoàn. Đây là một kỹ thuật thường được ứng dụng trong y học cổ truyền và vật lý trị liệu phục hồi chức năng.

Phương pháp này hoạt động dựa trên việc kích thích các huyệt đạo và vùng cơ đang căng cứng để hỗ trợ làm gián đoạn tín hiệu đau, tăng lưu thông máu và giúp cơ thể thư giãn tốt hơn. Ngoài tác dụng giảm đau nhức cơ xương khớp, bấm huyệt trị liệu còn hỗ trợ cải thiện tinh thần, giảm căng thẳng và tăng cảm giác dễ chịu cho cơ thể.

Hiện nay, kỹ thuật này được ứng dụng phổ biến trong chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ phục hồi vận động và thư giãn cơ thể sau lao động hoặc vận động cường độ cao.

Các kỹ thuật viên sẽ dùng lực tác động phù hợp lên các huyệt đạo để giảm đau 

Khi nào nên bấm huyệt trị liệu

Theo các bác sĩ Khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, kỹ thuật này thường được áp dụng cho bệnh nhân trong các trường hợp dưới đây:

• Khi bị đau nhức cơ xương khớp: Có thể bạn chưa biết, bấm huyệt có tác dụng đẩy lùi các cơn đau vai gáy, đau cổ, đau lưng, đau cơ hoặc căng cứng cơ do làm việc sai tư thế hay vận động nhiều.
• Sau vận động hoặc chơi thể thao: Các động tác kích thích vào huyệt đạo tuy đơn giản nhưng cũng đem lại hiệu quả thư giãn cơ, giảm đau mỏi và hỗ trợ phục hồi cơ thể sau khi vận động cường độ cao.
• Khi cơ thể căng thẳng, mệt mỏi: Kỹ thuật này có thể hỗ trợ bệnh nhân giảm stress, thư giãn thần kinh và mang lại cảm giác thoải mái hơn.
• Bệnh nhân có biểu hiện của tuần hoàn máu kém: Một số kỹ thuật bấm huyệt hỗ trợ tăng lưu thông máu, giảm cảm giác tê mỏi tay chân và giúp cơ thể dễ chịu hơn.
• Kết hợp điều trị cùng các kỹ thuật khác: Cách trị liệu này thường được kết hợp trong một số chương trình vật lý trị liệu nhằm hỗ trợ phục hồi vận động và giảm co cứng cơ.
• Khi gặp khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc: Việc tác động lên một số huyệt đạo phù hợp có thể hỗ trợ thư giãn cơ thể và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Xem thêm: Xoa bóp trị liệu có tác dụng gì? Các hình thức xoa bóp phổ biến

Phương pháp bấm huyệt trị liệu dành cho ai?

Không phải ai cũng phù hợp để thực hiện bấm huyệt, bệnh nhân nên đến thăm khám để được các bác sĩ khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng tư vấn cụ thể. Dưới đây là các trường hợp bệnh nhân phù hợp để thực hiện bấm huyệt:

• Người thường xuyên đau mỏi cơ xương khớp đặc biệt là dân văn phòng, người lao động nặng hoặc người phải ngồi lâu, đứng lâu.
• Người chơi thể thao hoặc vận động nhiều có thể bấm huyệt để hỗ trợ giảm đau cơ, thư giãn cơ và phục hồi sau vận động.
• Người thường xuyên căng thẳng, stress cần giãn cơ và cải thiện tâm trạng.
• Người cao tuổi cần giảm đau nhức cơ khớp và lấy lại sự thoải mái trong sinh hoạt hằng ngày.
• Người cần phục hồi chức năng sau tai nạn hoặc phẫu thuật phức tạp 
• Phụ nữ mang thai muốn giảm bớt các cơn đau mỏi, tuy nhiên cần được thực hiện đúng chuyên môn và có hướng dẫn phù hợp.

Đặc biệt lưu ý, người có chấn thương nặng, viêm cấp tính, sốt cao, bệnh tim mạch hoặc bệnh lý đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện vật lý trị liệu.

Người bị đau cơ, đau xương có thể cân nhắc phương pháp bấm huyệt 

Một số kỹ thuật bấm huyệt trị liệu

Đê nâng cao hiệu quả cải thiện sức khỏe và giảm nhẹ các triệu chứng của cơ thể, kỹ thuật viên không có thể áp dụng duy nhất hoặc song song nhiều kỹ thuật bấm huyệt bao gồm:

• Day huyệt: Dùng đầu ngón tay hoặc gốc bàn tay day nhẹ lên huyệt đạo theo chuyển động tròn để giúp thư giãn cơ và giảm đau.
• Ấn huyệt: Tác động lực vừa phải lên các huyệt đạo nhằm hỗ trợ giảm căng cơ và kích thích lưu thông máu.
• Miết huyệt: Dùng ngón tay miết dọc theo đường cơ hoặc huyệt đạo để giảm co cứng và tăng cảm giác thư giãn.
• Xoa vuốt kết hợp bấm huyệt: Kết hợp các động tác xoa, vuốt với bấm huyệt nhằm làm nóng cơ trước khi tác động sâu hơn.
• Rung và lắc cơ: Thường áp dụng ở vai, tay hoặc chân để giúp giảm mỏi cơ và hỗ trợ cơ thể thư giãn.
• Bấm huyệt vùng đầu mặt cổ: Hỗ trợ giảm đau đầu, giảm căng thẳng và thư giãn vùng cổ vai gáy.

Xem thêm: Đèn hồng ngoại trị liệu: Ưu điểm, hạn chế và tiêu chí sử dụng 

Bấm huyệt trị liệu có an toàn không?

Các bác sĩ đều khuyên rằng các phương pháp trị liệu này nhìn chung khá an toàn khi được thực hiện đúng kỹ thuật bởi người có chuyên môn. Bấm huyệt chủ yếu tác động bằng lực tay lên cơ và huyệt đạo nên ít xâm lấn và thường mang lại cảm giác thư giãn cho cơ thể.

Tất nhiên, đây không phải phương pháp can thiệp y khoa an toàn tuyệt đối, các biến chứng vẫn có thể xả ra phụ thuộc vào các các yếu tố dưới đây:

• Tình trạng sức khỏe của người thực hiện;
• Kỹ thuật và lực tác động;
• Vị trí bấm huyệt;
• Tần suất trị liệu.

Nếu thực hiện sai cách hoặc dùng lực quá mạnh, người được bấm huyệt có thể gặp tình trạng đau nhiều hơn, bầm tím hoặc khó chịu sau trị liệu. Một số trường hợp dưới đây có nguy cơ gặp biến chứng sau khi thực hiện các biện pháp vật lý trị liệu cao hơn bao gồm:

• Người bị sốt hoặc viêm cấp tính;
• Người có chấn thương nặng hoặc gãy xương;
• Người mắc bệnh tim mạch;
• Phụ nữ mang thai;
• Người có bệnh lý về máu hoặc da liễu.

Người đang bị sốt nên tạm hoãn bấm huyệt 

Các bước vật lý trị liệu xoa bóp bấm huyệt diễn ra như thế nào?

Thông thường, một buổi vật lý trị liệu xoa bóp bấm huyệt phải được thực hiện đầy đủ theo trình tự nhằm đảm bảo sự an toàn cho người bệnh như sau:

• Thăm hỏi và đánh giá tình trạng: Kỹ thuật viên sẽ trao đổi để xác định vị trí đau nhức, mức độ căng cơ và tình trạng sức khỏe hiện tại.
• Chuẩn bị tư thế và không gian trị liệu: Người được trị liệu sẽ được hướng dẫn nằm hoặc ngồi ở tư thế phù hợp để cơ thể thư giãn hơn.
• Xoa bóp làm nóng cơ: Các động tác xoa, vuốt và day nhẹ được thực hiện trước nhằm giúp cơ thư giãn và tăng lưu thông máu.
• Tiến hành bấm huyệt: Kỹ thuật viên sử dụng ngón tay hoặc bàn tay tác động lên các huyệt đạo và vùng cơ cần trị liệu với lực phù hợp.
• Kết hợp các kỹ thuật hỗ trợ: Tùy trường hợp có thể kết hợp rung, lắc, bóp cơ hoặc kéo giãn nhẹ để tăng hiệu quả thư giãn.
• Theo dõi phản ứng trong quá trình trị liệu: Kỹ thuật viên sẽ điều chỉnh lực tác động nếu người được trị liệu cảm thấy đau hoặc khó chịu.
• Kết thúc và hướng dẫn chăm sóc: Sau buổi trị liệu, người thực hiện có thể được hướng dẫn nghỉ ngơi, uống đủ nước hoặc thực hiện thêm các bài tập nhẹ để hỗ trợ phục hồi cơ thể.

Xem thêm: Vật lý trị liệu tại nhà có hiệu quả không? Hướng dẫn các bài tập

Như vậy, với nhiều lợi ích đối với sức khỏe thể chất và tinh thần, bấm huyệt trị liệu ngày càng được nhiều người lựa chọn trong chăm sóc và phục hồi cơ thể. Việc thực hiện đúng kỹ thuật, đúng tình trạng và phù hợp với từng đối tượng sẽ giúp phương pháp này phát huy hiệu quả tốt hơn.