Vật lý trị liệu tại nhà có hiệu quả không? Hướng dẫn các bài tập

Vật lý trị liệu tại nhà là gì?

Vật lý trị liệu tại nhà là hình thức tập luyện phục hồi cơ lực và mở rộng tầm vận động của khớp ngay tại nhà riêng người bệnh. Phương pháp được tiến hành nhằm cải thiện khả năng tự di chuyển, tái lập sự cân bằng và đẩy nhanh quá trình phục hồi chức năng.

Điểm cộng lớn nhất của loại hình này là người bệnh tiết kiệm được nhiều thời gian và công sức di chuyển đến cơ sở y tế. Việc trị liệu trong không gian sống quen thuộc cũng giúp tâm lý trở nên thoải mái, tự nhiên và giảm bớt áp lực tinh thần hơn rất nhiều.

Vật lý trị liệu tại nhà là giải pháp phục hồi cơ lực và lấy lại chức năng vận động ngay ở nhà riêng

Đổi lại, trị liệu tại nhà tiềm ẩn một số rủi ro do thiếu sự giám sát và hỗ trợ điều chỉnh tư thế sát sao từ chuyên viên, bác sĩ. Quá trình tự luyện tập không đúng kỹ thuật có thể kéo dài thời gian hồi phục, nguy hiểm hơn có thể gây những chấn thương thứ phát khác.

Người bệnh nên trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ để có một lộ trình tập luyện tại nhà an toàn hơn. Trong trường hợp vùng tổn thương nghiêm trọng, bạn có thể tham khảo dịch vụ tập vật lý trị liệu tại nhà để khắc phục những nhược điểm của lựa chọn này.

Ai nên tập vật lý trị liệu tại nhà

Vật lý trị liệu tại nhà thông thường được chỉ định cho nhóm người gặp khó khăn khi di chuyển như người cao tuổi, thể trạng suy yếu. Phương pháp cũng áp dụng với những cá nhân có bệnh tình nhẹ, chấn thương không quá nghiêm trọng.

Cụ thể bao gồm:

• Xương khớp đau nhẹ do sinh hoạt sai tư thế hoặc thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh.
• Người mắc bệnh xương khớp mạn tính như thoát vị đĩa đệm, viêm khớp dạng thấp, viêm quanh khớp vai, thoái hóa khớp.
• Người bệnh gout, parkinson.
• Tập vật lý trị liệu phục hồi sau thay khớp gối hoặc khớp háng.
• Bệnh nhân đột quỵ.
• Tiền sử chấn thương do chơi thể thao hoặc lao động gắng sức.

Những trường hợp có thể được phê duyệt tập luyện hồi phục chức năng tại nhà

Chủ động vận động theo hướng dẫn y tế tại nhà giúp người bệnh bảo tồn chức năng cơ xương khớp. Từ đó hạn chế sự lệ thuộc vào thuốc hoặc di chứng do xâm lấn ngoại khoa gây ra.

Cách tập vật lý trị liệu tại nhà hiệu quả

Trước hết cần nhìn trực diện hạn chế khi tập vật lý trị liệu tại nhà, người bệnh sẽ không có sự hỗ trợ của chuyên gia, thiết bị hay dụng cụ hỗ trợ chuyên dụng. Điều ảnh hưởng ít nhiều đến tiến độ hồi phục, đòi hỏi bệnh nhân phải kiên trì và thực hiện chuẩn chỉnh động tác trong bài tập.

Để khắc phục những hạn chế nêu trên, người bệnh nên tìm kiếm và sử dụng những vật dụng nhỏ gọn tương tự thiết bị chuyên dụng. Trong thời gian tập luyện nên tập đúng cường độ, đúng tư thế, đúng thời gian để bài tập phát huy hiệu quả tốt nhất.

Hướng dẫn tập vật lý trị liệu tại nhà

Để kết quả vật lý trị liệu tại nhà rõ rệt, người bệnh, người giám hộ nên tham khảo trước các bước chuẩn bị cũng như bài tập phù hợp với thể trạng cá nhân. Trong điều kiện lý tưởng nhất, gia đình nên định kỳ thăm khám, nhận đánh giá và tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa.

Chuẩn bị

Đi đến quyết định vật lý trị liệu tại bệnh viện hay tại nhà, cá nhân người bệnh cần thảo luận chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa. Nếu được xác nhận phù hợp để tự tập luyện, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ hỗ trợ theo yêu cầu của chuyên gia.

Người bệnh nên được thăm khám với bác sĩ để nhận tư vấn và hướng dẫn tập luyện

Trường hợp có thắc mắc trong quá trình phục hồi chức năng, bệnh nhân hãy trao đổi ngay với nhân viên y tế để được hướng dẫn. Trước mỗi buổi tập cũng cần chú ý khởi động kỹ trong khoảng 10 phút, tăng cường lượng oxy và máu đến cơ bắp, dây chằng, tăng độ đàn hồi và giảm nguy cơ chấn thương.

Các bài tập giãn cơ

Những bài tập giãn cơ được chia sẻ trong bảng dưới đây sẽ kích thích các nhóm cơ và khớp nối hoạt động tối đa, hỗ trợ mở rộng phạm vi chuyển động của cơ thể:

Khi tập luyện, bạn nên điều chỉnh cường độ kéo giãn từ cơ bản đến nâng cao, không nên gắng sức dễ gây chấn thương. Ngoài ra nên trang bị gương hoặc đặt điện thoại quay lại từng động tác, kịp thời chỉnh sửa các tư thế sai.

Bài tập kháng lực

Nếu các bài tập kéo giãn cơ tập trung lấy lại sự dẻo dai cho cơ thể, thì những động tác kháng lực kết hợp sẽ tăng cường sức mạnh cho từng nhóm cơ. Qua đó cải thiện tình trạng yếu cơ do chấn thương hoặc khớp bất động lâu ngày.

Cụ thể bao gồm:

• Bài tập cơ hông: Cố định 1 đầu dây kháng lực vào ghế hoặc cột ở ngang mắt cá chân, miễn sao đầu dây không bị xê dịch. Đầu dây còn lại vòng qua cổ chân, người bệnh đứng song song với chiều dài chân. Bắt đầu giữ chặt cơ trọng tâm, đổ người về phía trước, dùng lực ở hông đưa chân lên theo phương ngang và giữ ở đây 2 giây, lặp lại khoảng 10 lần.
• Bài tập cơ vai: Bạn cũng cần cố định 1 đầu dây kháng lực, nhưng lần này ngang tầm đầu gối. Đầu dây còn lại được vòng vào chân còn lại, giữ cơ thể đứng song song với chiều dài dây. Lưng dần đổ về phía trước, giữ chắc cơ trọng tâm rồi kéo dây lên ngang vai, giữ 1 - 2 giây và lặp lại 10 - 12 lần mỗi bên.
• Bài tập plank nghiêng: Đưa một tay tì với bóng yoga, nghiêng về một bên và hai chân duỗi thẳng. Dần dần đưa tay còn lại lên chống hông hoặc giơ cao, gồng chắc bụng và nhấc cao chân không trụ. Giữ ở tư thế này 30 giây.
• Bài tập cây cầu: Đưa người nằm ngửa trên mặt đất, đặt chân chắc chắn lên bóng yoga và hai tay duỗi thẳng. Gồng chắc bụng, tỳ toàn bộ bàn chân vào bóng và nhấc hông lên đến khi đầu gối, bụng, ngực tạo thành một đường thẳng. Giữ ở tư thế này 30 giây, lặp lại khoảng 5 lần.

Một số bài tập kháng lực hỗ trợ trị liệu tại nhà mà người bệnh có thể tham khảo áp dụng

Những rủi ro khi tự tập vật lý trị liệu tại nhà

Tỷ lệ rủi ro xảy ra đối với người tự tập vật lý trị liệu tại nhà không quá phổ biến, do đã được kiểm tra sức khoẻ có đạt đủ điều kiện trước đó hay chưa. Những vấn đề phát sinh thường xảy ra ở người không tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật hoặc tập quá sức.

Người bệnh, người giám hộ lưu ý thực hiện đúng tư thế và cường độ tập luyện theo chỉ định của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên. Điều này giúp hạn chế nguy cơ làm nặng thêm tổn thương, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi chức năng.

Khi nào cần tập vật lý trị liệu tại bệnh viện?

Sau 2 - 3 tuần tự tập vật lý trị liệu tại nhà, các triệu chứng của bệnh không thuyên giảm hoặc trở nặng hơn; hoặc đau bất thường khi tập luyện, người bệnh cần dừng và di chuyển đến cơ sở y tế sớm nhất. Tuyệt đối không chủ quan, bởi đây là những tín hiệu đáng báo động về sức khỏe, cần có sự can thiệp của bác sĩ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, Chuyên khoa Vật lý trị liệu & Phục hồi chức năng được thiết kế theo mô hình y khoa tiên tiến. Dựa trên từng tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt, đảm bảo đạt hiệu quả phục hồi cao nhất.

Tập vật lý trị liệu hiệu quả tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Với hệ thống trang thiết bị hiện đại như bức xạ hồng ngoại trị liệu, điện xung trị liệu, siêu âm trị liệu, sóng ngắn tần số cao, laser công suất cao, máy sóng xung kích,... đơn vị cam kết mang đến những liệu pháp phục hồi tốt nhất cho người bệnh.

Song hành với đó là đội ngũ chuyên gia dày dặn kinh nghiệm, đã trị liệu thành công các ca bệnh khó. Tiêu biểu có thể kể đến trường hợp can thiệp phục hồi cho nam bệnh nhân 81 tuổi nằm liệt giường 2 tháng chỉ sau 3 ngày; hay trường hợp giúp bà Đinh Thị Cống (70 tuổi) đi lại bình thường, không còn phụ thuộc vào xe lăn.

Kết luận

Vật lý trị liệu tại nhà là hướng trị liệu thuận tiện với nhiều người bệnh có thể trạng kém, gặp khó khăn khi di chuyển từ nhà đến cơ sở y tế. Song để quá trình đạt được kết quả như mong muốn, bệnh nhân chấm dứt những khó chịu thì cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn y khoa, tránh tự ý thay đổi khiến bệnh tình chuyển biến nặng.