Thấu kính nội nhãn là gì? Có những loại thấu kính nào?

Ngọc Anh

02-03-2026

goole news
16

Bên cạnh phẫu thuật laser, hiện nay các tật khúc xạ còn có thể được điều trị bằng ghép thay thế thủy tinh thể bằng thấu kính nội nhãn mới. Phương pháp này đem lại hiệu quả phục hồi thị lực gần như ngay lập tức, hạn chế xâm lấn và có thời gian sử dụng lâu dài, gần như không cần thay thế (nếu không có bất thường). 

Thấu kính nội nhãn là gì? Được cấy ghép với mục đích gì?

Thấu kính nội nhãn (IOL) là thấu kính nhân tạo trong suốt được cấy vào bên trong mắt để thay thế cho thủy tinh thể tự nhiên. Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định cấy ghép trong quá trình phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc khi cần thay thủy tinh thể để điều chỉnh tật khúc xạ nặng mà các phương pháp khác như laser không đem lại hiệu quả như mong muốn.

Về bản chất, thấu kính này hoạt động giống như một “chiếc kính” được đặt bên trong mắt. Khi thủy tinh thể tự nhiên bị mờ đục hoặc không còn khả năng hội tụ ánh sáng chính xác, hình ảnh truyền đến võng mạc sẽ kém rõ nét. Việc thay thủy tinh thể tự nhiên bằng IOL giúp ánh sáng được hội tụ đúng vị trí, từ đó cải thiện thị lực một cách đáng kể.

Phương pháp thay thế IOL được áp dụng phổ biến trong điều trị các bệnh lý về mắt như cận thị, viễn thị, lão thị hay loạn thị. Lưu ý rằng: IOL một khi được thay thế sẽ tồn tại vĩnh viễn trong mắt. Sau khi cấy ghép, thủy tinh thể nhân tạo không cần thay thế định kỳ như kính gọng hay kính áp tròng. Tuy nhiên, bạn vẫn cần tái khám định kỳ để đảm bảo mắt hồi phục tốt và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Xem thêm: Những điều cần biết về tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị, lão thị)

Một số đối tượng được chỉ định để cấy ghép thấu kính mới bao gồm:

  • Người bị đục thủy tinh thể gây giảm thị lực
  • Người có tật khúc xạ nặng nhưng không đủ điều kiện mổ LASIK
  • Người trên 40 tuổi muốn thay thủy tinh thể để cải thiện thị lực lâu dài

Việc lựa chọn loại IOL sẽ phụ thuộc vào tình trạng mắt, nhu cầu sinh hoạt, công việc và khả năng tài chính của từng bệnh nhân. Bác sĩ nhãn khoa sẽ thăm khám kỹ lưỡng trước khi đưa ra lời khuyên phù hợp.

IOL là thấu kính nhân tạo, hỗ trợ hội tụ ánh sáng chính xác hơn 

IOL là thấu kính nhân tạo, hỗ trợ hội tụ ánh sáng chính xác hơn 

Phân loại thấu kính nội nhãn

Hiện nay có nhiều loại thấu kính khác nhau. Mỗi loại đều có ưu điểm và giới hạn riêng. Dưới đây là tổng hợp thông tin về ưu nhược điểm của một số loại kính:

Thấu kính đơn tiêu cự

Đây là loại IOL phổ biến nhất. Thấu kính đơn tiêu cự chỉ có một điểm lấy nét cố định, thường được thiết lập để nhìn xa rõ giúp người bệnh lái xe, xem tivi hoặc nhìn vật ở khoảng cách xa thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, vì chỉ có một tiêu điểm nên người bệnh thường vẫn cần đeo kính khi đọc sách hoặc làm việc ở cự ly gần. Nếu bạn muốn nhìn tốt trong cả cự ly gần và xa thì đây là lựa chọn hợp lý và tiết kiệm chi phí.

Thấu kính đơn tiêu cự với chế độ nhìn đơn tiêu cự (monovision)

Với loại IOL này, mỗi mắt sẽ được thiết lập một tiêu điểm khác nhau: một mắt nhìn xa, một mắt nhìn gần. Não bộ sẽ tự điều chỉnh để kết hợp hình ảnh từ hai mắt hỗ trợ bạn nhìn rõ ở nhiều khoảng cách hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng thích nghi tốt với cơ chế hoạt động của loại thấu kính này. Một số người có thể cảm thấy mất cân bằng thị giác hoặc khó chịu trong thời gian đầu. Vì vậy, bác sĩ thường cho thử kính áp tròng monovision trước khi quyết định cấy ghép vĩnh viễn.

Monovision là thấu kính đặc biệt, hỗ trợ người bệnh nhìn cả ở cự ly xa và gần 

Monovision là thấu kính đặc biệt, hỗ trợ người bệnh nhìn cả ở cự ly xa và gần 

Thấu kính đa tiêu cự

Khác với thấu kính đơn tiêu cự, thấu kính nội nhãn này được thiết kế với nhiều vùng tiêu điểm khác nhau, giúp cải thiện cả thị lực nhìn xa và nhìn gần. Nhiều người sau phẫu thuật có thể giảm đáng kể hoặc thậm chí không cần dùng kính đọc sách.

Dù vậy, bạn cần được tư vấn kỹ vì thấu kính đa tiêu cự có thể gây quầng sáng hoặc chói khi nhìn đèn vào ban đêm. Với người thường xuyên lái xe buổi tối, đây có thể chưa phải sự lựa chọn phù hợp.

Kính EDOF (độ sâu trường ảnh mở rộng)

Kính EDOF tạo ra một dải tiêu điểm kéo dài thay vì nhiều điểm riêng biệt. Điều này giúp cải thiện thị lực nhìn xa và tầm trung (ví dụ: dùng máy tính). Tuy nhiên, bạn vẫn có thể cần đeo kính khi đọc chữ nhỏ trong thời gian dài.

Loại này phù hợp với người làm việc văn phòng hoặc sử dụng màn hình thường xuyên, nhưng không đòi hỏi nhìn gần quá chi tiết.

Kính Toric

Kính Toric được thiết kế dành cho người bị loạn thị. Loại này giúp ánh sáng hội tụ chính xác hơn lên võng mạc, từ đó cải thiện độ sắc nét của hình ảnh.

Điểm cần lưu ý là kính Toric phải được đặt đúng trục trong mắt. Nếu xoay lệch, hiệu quả điều chỉnh loạn thị sẽ giảm. Vì vậy, việc đo đạc và phẫu thuật trước cấy ghép loại thấu kính này cần phải thực hiện chính xác và tỉ mỉ bởi bác sĩ giàu kinh nghiệm.

Kính Toric phải được đặt đúng trục trong mắt, nếu không thị lực sẽ không được hỗ trợ tối đa 

Kính Toric phải được đặt đúng trục trong mắt, nếu không thị lực sẽ không được hỗ trợ tối đa 

Kính điều chỉnh ánh sáng LALs

Kính điều chỉnh ánh sáng (Light Adjustable Lens – LAL) là một dạng đặc biệt của thấu kính nội nhãn. Sau khi phẫu thuật, bác sĩ có thể tinh chỉnh công suất của kính bằng tia cực tím trong vài lần hẹn cách nhau vài ngày.

Ưu điểm của LAL là hỗ trợ thị lực gần như ngay lập tức sau mổ, giúp đạt kết quả thị lực sát với mong muốn hơn. Tuy nhiên, đây vẫn là thấu kính đơn tiêu cự nên người bệnh có thể cần kính đọc sách.

Thấu kính Phakic

Điểm đặc biệt của phẫu thuật Phakic là thấu kính mới được cấy vào mắt nhưng vẫn giữ lại thủy tinh thể tự nhiên. Loại phẫu thuật này thường áp dụng cho người trẻ bị cận thị nặng không đủ điều kiện mổ laser.

Phương pháp này giúp bảo tồn khả năng điều tiết tự nhiên của mắt. Tuy nhiên, về lâu dài, khi xuất hiện đục thủy tinh thể, bạn vẫn có thể cần phẫu thuật thay thế.

Riêng với phẫu thuật Phakic, thấu kính mới được cấy vào mắt nhưng thấu kính tự nhiên không bị loại bỏ 

Riêng với phẫu thuật Phakic, thấu kính mới được cấy vào mắt nhưng thấu kính tự nhiên không bị loại bỏ 

Cấy ghép thấu kính nội nhãn có nguy hiểm không?

Phẫu thuật cấy ghép thấu kính nội nhãn hiện nay được xem là tương đối an toàn, đặc biệt khi thực hiện tại cơ sở chuyên khoa uy tín. Thời gian mổ thường ngắn, người bệnh phải gây tê tại chỗ và vẫn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, đây vẫn là phẫu thuật trong mắt nên không thể hoàn toàn không có rủi ro. Một số biến chứng hiếm gặp có thể gặp bao gồm:

  • Đục bao sau (đục thứ phát, có thể xử lý bằng laser)
  • Lệch vị trí IOL cần phải phẫu thuật định vị lại hoặc thay thế thủy tinh thể mới 
  • Hội chứng viêm màng bồ đào - tăng nhãn áp - xuất huyết tiền phòng xảy ra khi thủy tinh thể mới gây kích ứng các bộ phận khác của mắt
  • Đục thủy tinh thể nhân tạo khiến mắt mờ, thị lực kém và cảm thấy chói mắt nhiều khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh 
  • Tăng nhãn áp
  • Viêm nhiễm
  • Quầng sáng ban đêm
  • Bong võng mạc (hiếm)

Phần lớn biến chứng nếu phát hiện sớm đều có thể xử lý hiệu quả. Điều quan trọng là người bệnh cần tái khám đúng hẹn để phát hiện sớm các bất thường (nếu có).

Nhìn chung, thay thế thủy tinh thể tự nhiên bằng thấu kính nội nhãn là phương pháp điều trị các bệnh lý cận thị, viễn thị và loạn thị hiệu quả. để nâng cao hiệu quả điều trị, bạn nên lựa chọn thăm khám và phẫu thuật điều trị tật khúc xạ tại các Bệnh viện có chuyên khoa Mắt đáng tin cậy. 

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

8

Bài viết hữu ích?

Nguồn tham khảo

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

ThS.BS

PHÍ THÙY LINH

Trưởng đơn nguyên Mắt
19001806 Đặt lịch khám