Xét nghiệm HbA1c có cần nhịn ăn không? Bao lâu nên xét nghiệm lại?

Tìm hiểu về xét nghiệm HbA1c

Hemoglobin A1c là một thành phần của hồng cầu, chịu trách nhiệm vận chuyển oxy đến tế bào. Dưới góc độ y học, các hemoglobin không hoạt động riêng lẻ mà luôn gắn với tế bào glucose. Khi lượng đường trong máu tăng, lượng glucose gắn với hemoglobin cũng tăng theo, từ đó làm chỉ số HbA1c tăng.

Xét nghiệm HbA1c là xét nghiệm máu nhằm định lượng hemoglobin có gắn glucose trong hồng cầu. Do hồng cầu có tuổi thọ trung bình khoảng 120 ngày, chỉ số HbA1c có thể phản ánh mức đường huyết trung bình của người bệnh trong khoảng 2 - 3 tháng gần nhất, thay vì chỉ phản ánh lượng đường trong máu tại thời điểm lấy mẫu.

Do đó, xét nghiệm HbA1c thường được chỉ định để hỗ trợ chẩn đoán đái tháo đường, tiền đái tháo đường và theo dõi hiệu quả kiểm soát đường huyết ở người đã được chẩn đoán bệnh. Kết quả HbA1c cũng giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá tình trạng kiểm soát đường huyết và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần.

Xét nghiệm HbA1c giúp phát hiện các nguy cơ sớm của bệnh đái tháo đường

Tuy nhiên, HbA1c có thể bị ảnh hưởng bởi một số tình trạng làm thay đổi số lượng hoặc tuổi thọ của hồng cầu như thiếu máu, mất máu, truyền máu hoặc một số bệnh lý về máu. Vì vậy, kết quả cần được bác sĩ đánh giá cùng với tình trạng sức khỏe và các xét nghiệm liên quan.

Xét nghiệm HbA1c có cần nhịn ăn không?

Người bệnh có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường trước khi thực hiện xét nghiệm này. Nguyên nhân là HbA1c phản ánh lượng đường huyết trung bình trong khoảng 2 - 3 tháng, nên kết quả xét nghiệm không bị ảnh hưởng nhiều bởi một bữa ăn ngay trước thời điểm lấy mẫu.

Tuy nhiên, nếu câu hỏi “xét nghiệm HbA1c có cần nhịn ăn không” đặt trong bối cảnh bạn thực hiện đồng thời với các xét nghiệm đánh giá tình trạng chuyển hóa (xét nghiệm đường huyết, xét nghiệm mỡ máu) khác thì có thể phải nhịn ăn ít nhất 8 giờ trước khi xét nghiệm. Để quá trình kiểm tra sức khỏe diễn ra thuận lợi, suôn sẻ, bạn nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa trước khi thực hiện lấy mẫu.

Lưu ý dành cho người bệnh trước khi thực hiện xét nghiệm HbA1c

Xét nghiệm HbA1c có cần nhịn ăn không? Không. Và cũng vì không cần nhịn ăn khi chỉ thực hiện xét nghiệm HbA1c, người bệnh có thể thực hiện xét nghiệm vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày. Bên cạnh đó, người bệnh vẫn nên lưu ý một số yếu tố dưới đây để quá trình lấy mẫu và kiểm tra sức khỏe diễn ra thuận lợi:

• Trao đổi với các bác sĩ về tiền sử bệnh lý, đặc biệt là các bệnh lý về máu. Nguyên nhân là những người có tiền sử bệnh về máu như thiếu máu tan máu, thiếu máu bẩm sinh,... có chỉ số xét nghiệm HbA1c thấp bất thường.
• Thông báo với bác sĩ về các loại thuốc và tình trạng sức khỏe gần đây. Điều này vô cùng quan trọng bởi kết quả xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng do tác dụng phụ khi bổ sung vitamin C, vitamin E. Đồng thời, căng thẳng kéo dài, lạm dụng chất kích thích và rượu bia hay chế độ dinh dưỡng kiêng khem lại làm chỉ số HbA1c có xu hướng tăng cao đáng kể.

Bạn nên trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc đang dùng và tiền sử bệnh lý trước khi thực hiện

Câu hỏi thường gặp

Xét nghiệm HbA1c dành cho ai?

Phương pháp này có thể được chỉ định cho một trong số các đối tượng dưới đây:

• Người đang mắc bệnh tiểu đường và cần theo dõi đường huyết.
• Người thừa cân, béo phì.
• Phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ.
• Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
• Người có rối loạn mỡ máu.
• Người từ 40 tuổi trở lên.
• Người có người thân trong gia đình mắc bệnh tiểu đường.

Bao lâu cần xét nghiệm HbA1c?

Tần suất thực hiện xét nghiệm của mỗi bệnh nhân sẽ khác nhau. Tuy nhiên, với những người có nguy cơ cao mắc tiểu đường hoặc đang điều trị bệnh lý này sẽ phải xét nghiệm thường xuyên hơn như sau:

Người đang điều trị tiểu đường cần xét nghiệm từ 2 - 4 lần/năm

Thế nào là kết quả xét nghiệm HbA1c bình thường?

Song, với các trường hợp có kết quả HbA1c cao hơn ngưỡng thông thường, bên cạnh chẩn đoán đái tháo đường, kết quả này còn có thể gợi ý các vấn đề sức khỏe như tăng nhãn áp, võng mạc tiểu đường hay các bệnh lý tim mạch.

Tại Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, các bệnh nhân có chỉ số xét nghiệm cao bất thường sẽ được yêu cầu xét nghiệm và theo dõi định kỳ. Trong trường hợp, chỉ số HbA1c không được cải thiện, các bác sĩ sẽ phối hợp liên chuyên khoa để tìm ra nguyên nhân khiến chỉ số tăng bất thường.

Để đặt lịch xét nghiệm HbA1c tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, vui lòng để lại thông tin tại đây hoặc liên hệ HOTLINE 1900 1806!

Sau khi có kết quả, người bệnh không nên tự đánh giá tình trạng bệnh chỉ dựa vào một chỉ số HbA1c. Bác sĩ sẽ đối chiếu kết quả với đường huyết, triệu chứng, bệnh lý nền và các xét nghiệm liên quan để đưa ra đánh giá phù hợp.