Bệnh Milia (Mụn hạt kê) và những điều có thể bạn chưa biết

Milia là gì?

Milia là những nang nhỏ chứa keratin – một loại protein cấu tạo nên lớp ngoài của da. Tổn thương thường có dạng sẩn nhỏ, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, kích thước thường dưới 3 mm, xuất hiện đơn lẻ hoặc thành cụm.

Milia là những nang nhỏ màu trắng hoặc vàng nhạt lành tính và không gây đau hay ngứa.

Milia thường gặp ở vùng quanh mắt, má và mũi. Ở trẻ sơ sinh, tổn thương có thể xuất hiện ở mũi, da đầu và một số vùng khác trên cơ thể.

Nguyên nhân hình thành Milia

Milia hình thành do sự tích tụ keratin ở da, liên quan đến tắc nghẽn nang lông và các ống tuyến eccrine.. Tình trạng này có thể xuất hiện tự nhiên hoặc liên quan đến những yếu tố khác nhau.

Một số yếu tố thường gặp gồm:

• Ở trẻ sơ sinh: Milia xuất hiện do sự tích tụ keratin trong các nang nhỏ của da và thường tự biến mất khi da phát triển.
• Sau tổn thương da: Có thể xuất hiện sau bỏng, phồng rộp, bệnh lý bọng nước hoặc các tổn thương viêm da.
• Sau thủ thuật thẩm mỹ: Một số trường hợp xuất hiện milia sau laser tái tạo bề mặt, mài da hoặc các thủ thuật gây tổn thương da.
• Liên quan đến thuốc và sản phẩm chăm sóc da: Milia có thể xuất hiện sau khi sử dụng kéo dài một số thuốc bôi, đặc biệt là corticosteroid, hoặc liên quan đến các sản phẩm chăm sóc da có tính chất gây bít tắc.

Ngoài ra, một số thể milia ít gặp có thể liên quan đến bệnh lý tự miễn hoặc các hội chứng di truyền.

Các thể Milia thường gặp

Dựa vào nguyên nhân hình thành, Milia được chia thành hai nhóm chính:

Milia nguyên phát

Đây là dạng xuất hiện tự nhiên, không nhất thiết liên quan đến tổn thương da trước đó.

Milia ở trẻ sơ sinh là do ảnh hưởng từ nội tiết tố của mẹ hoặc tuyến mồ hôi/nang lông chưa hoàn thiện.

• Milia ở trẻ sơ sinh: Thường xuất hiện trong những tuần đầu sau sinh, biểu hiện bằng các chấm trắng hoặc vàng nhạt, chủ yếu ở mũi và mặt. Phần lớn tự biến mất sau vài tuần mà không cần điều trị.
• Milia ở trẻ em và người lớn: Thường xuất hiện ở vùng quanh mắt, má hoặc các vị trí khác trên cơ thể.
• Milia thành mảng: Nhiều nang kê tập trung trên một vùng da, tạo thành mảng tổn thương có kích thước lớn hơn. Một số trường hợp có thể liên quan đến bệnh lý nền.
• Milia phát ban đa dạng: Nhiều tổn thương xuất hiện tương đối đột ngột, đôi khi kèm ngứa và có thể tồn tại trong nhiều tháng.

Milia thứ phát

Hình thành sau những tổn thương hoặc thủ thuật làm ảnh hưởng đến cấu trúc da, chẳng hạn như bỏng, bệnh lý bọng nước, viêm da hoặc các thủ thuật laser, mài da.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh Milia

Chẩn đoán chủ yếu dựa vào đặc điểm lâm sàng: các sẩn nhỏ, màu trắng ngà, bề mặt tương đối nhẵn, thường không có triệu chứng cơ năng.

Trong những trường hợp tổn thương không điển hình hoặc cần phân biệt với các bệnh da khác có thể sinh thiết da khi cần thiết.

Phần lớn Milia lành tính và có thể tự biến mất sau vài tuần đến vài tháng, đặc biệt ở trẻ sơ sinh. Nếu tổn thương không gây khó chịu và không ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ, người bệnh thường không cần điều trị.

Khi Milia tồn tại kéo dài, xuất hiện nhiều hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ cân nhắc các phương pháp điều trị:

Sử dụng các sản phẩm chăm sóc da chứa retinoid/tretinoin hoặc tẩy da chết hóa học theo chỉ định.

• Loại bỏ tổn thương bằng kim vô khuẩn, curret là những phương pháp thường được áp dụng
• Thuốc bôi tại chỗ: Một số dẫn xuất vitamin A như tretinoin có thể được cân nhắc trong những trường hợp phù hợp, nhất là khi tổn thương xuất hiện nhiều
• Các phương pháp can thiệp chuyên sâu: với tổn thương lan rộng hoặc milia thành mảng có thể sử dụng laser CO₂, laser Nd hoặc một số phương pháp lột da hóa học trong những trường hợp thích hợp.

Dự phòng hình thành Milia

Để duy trì làn da khỏe mạnh và hạn chế các yếu tố có thể góp phần hình thành hạt kê, bạn nên:

• Làm sạch da nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh.
• Lựa chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp, hạn chế các sản phẩm gây bít tắc nếu da dễ xuất hiện hạt kê.
• Không tự nặn, chích hoặc dùng kim lấy nhân tại nhà.
• Sử dụng thuốc bôi theo hướng dẫn, đặc biệt với corticosteroid và các sản phẩm chứa retinoid.
• Sau các thủ thuật laser hoặc tái tạo bề mặt da, tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và tái khám của bác sĩ.