Trứng cá tuổi dậy thì: Đừng để vài nốt mụn trở thành những vết sẹo cả đời

Trứng cá tuổi dậy thì là gì?

Trứng cá (Acne) là bệnh lý viêm mạn tính của đơn vị nang lông – tuyến bã. Đây là bệnh da liễu phổ biến nhất ở lứa tuổi dậy thì do sự thay đổi nội tiết tố khiến tuyến bã hoạt động mạnh, tăng tiết dầu, kết hợp với tế bào sừng bít tắc lỗ chân lông và sự phát triển của vi khuẩn Propionebacterium acnes.

Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, mụn trứng cá có thể ảnh hưởng đáng kể đến ngoại hình, tâm lý, sự tự tin và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Vì sao tuổi dậy thì dễ bị trứng cá?

Khi bước vào tuổi dậy thì, nồng độ hormon tăng cao ở cả nam và nữ, dẫn đến:

• Tăng tiết bã nhờn.
• Bít tắc lỗ chân long do kích thích tế bào sừng ở cổ nang long tăng sinh.
• Vi khuẩn Propionebacterium acnes phát triển mạnh.
• Gây phản ứng viêm, hình thành các tổn thương mụn.

Một số yếu tố khiến mụn nặng hơn gồm:

• Di truyền.
• Stress, thiếu ngủ.
• Mỹ phẩm không phù hợp.
• Thường xuyên sờ tay lên mặt hoặc nặn mụn.
• Chế độ ăn nhiều thực phẩm có chỉ số đường huyết cao ở một số người.

Thói quen hay sờ tay lên mặt cũng có thể là nguyên nhân gây ra mụn trứng cá ở tuổi dậy thì

Dấu hiệu nhận biết

Trứng cá tuổi dậy thì có thể xuất hiện ở:

• Mặt.
• Ngực.
• Vai.
• Lưng.

Các tổn thương thường gặp gồm:

• Mụn đầu trắng.
• Mụn đầu đen.
• Mụn sẩn đỏ.
• Mụn mủ.
• Mụn bọc, mụn nang.
• Sau viêm có thể để lại thâm và sẹo rỗ.

Những sai lầm nhiều người mắc phải

• Nặn mụn bằng tay hoặc dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn.
• Rửa mặt quá nhiều lần hoặc chà xát mạnh khiến da kích ứng.
• Tự ý dùng kem trộn, thuốc bôi không rõ nguồn gốc hoặc lạm dụng corticoid.
• Cho rằng mụn sẽ tự hết nên không điều trị.

Những sai lầm này có thể khiến tình trạng trứng cá tuổi dậy thì viêm nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, sẹo rỗ và tăng sắc tố sau viêm.

Xem thêm:

• Chẩn đoán và điều trị mày đay cấp và mày đay mạn tính tự phát
• Cháy nắng mùa hè- Hiểu đúng để bảo vệ làn da
• Rám má: Hiểu đúng để giữ làn da sáng khỏe mỗi ngày

Điều trị trứng cá như thế nào?

Việc điều trị trứng cá tuổi dậy thì phụ thuộc vào mức độ bệnh. Bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc bôi (retinoid, benzoyl peroxide, kháng sinh bôi…).
• Thuốc uống khi cần thiết (kháng sinh, nội tiết hoặc isotretinoin đối với trường hợp phù hợp).
• Các thủ thuật hỗ trợ như lấy nhân mụn y khoa, peel da hóa học, laser hoặc điều trị sẹo sau khi mụn đã được kiểm soát.

Điều trị cần được thực hiện sớm, đúng phác đồ và tái khám định kỳ để hạn chế tối đa nguy cơ để lại sẹo.

Một trong số các cách điều trị trứng cá phổ biến là dùng thuốc bôi 

Chăm sóc da đúng cách

• Rửa mặt nhẹ nhàng 2 lần mỗi ngày bằng sữa rửa mặt phù hợp.
• Sử dụng kem dưỡng và kem chống nắng có ghi "không gây bít tắc lỗ chân lông" (non-comedogenic).
• Không sờ tay lên mặt, không tự nặn mụn.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya.
• Duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ uống nhiều đường nếu thấy mụn dễ bùng phát.
• Kiên trì điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bác sĩ khuyến cáo những người đang điều trị mụn trứng cá nên rửa mặt nhẹ nhàng 2 lần/ ngày 

Khi nào cần khám bác sĩ Da liễu?

Bạn nên đến khám nếu:

• Mụn xuất hiện nhiều, lan rộng.
• Có mụn bọc, mụn nang đau.
• Mụn để lại sẹo hoặc thâm nhiều.
• Điều trị tại nhà trên 2–3 tháng nhưng không cải thiện.
• Mụn gây ảnh hưởng đến tâm lý hoặc chất lượng cuộc sống.

Trứng cá tuổi dậy thì không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà là một bệnh lý da cần được điều trị đúng cách. Phát hiện sớm – điều trị sớm – chăm sóc đúng sẽ giúp kiểm soát mụn hiệu quả, ngăn ngừa sẹo và giúp bạn tự tin hơn với làn da của mình.