Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn: Triệu chứng và cách điều trị

Ngọc Anh

22-09-2026

goole news
16

Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn là một dạng bệnh lý động mạch vành kéo dài, có thể tiến triển trong thời gian dài và để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. Theo dõi bài viết dưới đây để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn là gì?

Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính (hay bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ mạn) là tình trạng cơ tim không được cung cấp đủ máu và oxy trong thời gian kéo dài. Nguyên nhân thường liên quan đến các động mạch vành bị thu hẹp, cản trở dòng máu đến tim khiến các tế bào cơ tim bị tổn thương. Theo Hiệp hội Tim mạch Châu Âu (ESC), xơ vữa động mạch chính là nguyên nhân chính khiến mạch máu bị hẹp, gián tiếp gây ra biến chứng thiếu máu cơ tim cục bộ mạn tính.

Triệu chứng điển hình của bệnh lý này là các cơn đau thắt ngực ổn định. Biểu hiện này xảy ra khi các mảng xơ vữa trong động mạch vành phát triển nhưng vẫn tương đối ổn định, khiến lòng mạch bị hẹp và lượng máu đến tim giảm, đặc biệt khi người bệnh gắng sức.

Thời gian để từ hội chứng mạch vành cấp tính chuyển sang mạn tính là khoảng 12 tháng kể từ thời điểm tình trạng huyết khối của người bệnh được kiểm soát để bước vào trạng thái ổn định.

Triệu chứng cảnh báo bệnh thiếu máu cục bộ mạn là gì?

Triệu chứng chính của bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ mạn tính là các cơn đau thắt ngực ổn định có các đặc điểm dưới đây:

  • Xuất hiện ở phía sau xương ức, có thể lan lên vai, cánh tay, cổ, hàm, lưng hoặc vùng thượng vị. Người bệnh có cảm giác bị đè nặng hoặc thắt chặt vùng ngực.
  • Biểu hiện khi đi bộ nhanh, leo cầu thang, vận động gắng sức hoặc xúc động mạnh. Đôi khi, cơn đau có thể xuất hiện khi trời lạnh, sau bữa ăn quá no hoặc hút thuốc.
  • Thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc theo chỉ định.
  • Cơn đau ngắn, chỉ kéo dài 3 - 5 phút, lâu nhất không quá 20 phút. Nếu cơn đau ngực kéo dài hơn bình thường, xuất hiện khi nghỉ ngơi hoặc mức độ đau tăng nhanh, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám vì đây có thể là dấu hiệu của hội chứng vành cấp.

Biểu hiện điển hình của bệnh lý này là các cơn đau tức ngực, cảm giác như bị thắt chặt vùng ngực.

Biểu hiện điển hình của bệnh lý này là các cơn đau tức ngực, cảm giác như bị thắt chặt vùng ngực.

Nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ mạn là gì?

Nguyên nhân chính gây ra bệnh thiếu máu cục bộ mạn tính là tình trạng xơ vữa động mạch vành. Trong đó, các yếu tố thúc đẩy khiến mạch vành hình thành các mảng xơ vữa bao gồm:

Yếu tố không thể thay đổi

  • Tuổi cao: Người cao tuổi có nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch cao hơn, nguyên nhân là do hoạt động của tim ngày càng suy yếu. Bởi thành tim có xu hướng dày lên theo thời gian, động mạch cứng lại làm quá trình bơm máu lên tim gặp nhiều khó khăn.
  • Tiền sử gia đình: Nếu bạn sinh ra trong gia đình có người thân mắc các bệnh lý tim mạch sớm (trước tuổi 55) thì dễ mắc bệnh lý này hơn.
  • Giới tính: So với nữ giới thì nam giới có tỷ lệ mắc các bệnh lý này cao hơn. Nhưng khi bước vào giai đoạn mãn kinh thì nguy cơ nữ giới mắc các bệnh lý về tim mạch nói chung cao ngang nam giới.

Yếu tố có thể kiểm soát

  • Hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc.
  • Tăng huyết áp.
  • Rối loạn mỡ máu, đặc biệt LDL-cholesterol cao.
  • Đái tháo đường.
  • Thừa cân, béo phì.
  • Ít vận động.
  • Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, đường hoặc muối.
  • Căng thẳng kéo dài.
  • Sử dụng một số chất kích thích.

Chẩn đoán bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính

Theo các bác sĩ Trung tâm Tim mạch, Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, để chẩn đoán bệnh lý này, người bệnh phải trải qua quy trình thăm khám đầy đủ các bước như sau:

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ khai thác đặc điểm cơn đau, khi nào xuất hiện và mức độ đau đớn. Đồng thời, bác sĩ cũng tìm hiểu về tiền sử bệnh tim mạch của người bệnh và gia đình. Ngoài ra, người bệnh sẽ được thực hiện đo huyết áp, nhịp tim,...

Chẩn đoán cận lâm sàng

Để khảo sát chuyên sâu về các triệu chứng của người bệnh, các bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh thực hiện các phương pháp xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh như sau:

  • Điện tâm đồ đánh giá dòng máu nuôi cơ tim, nhịp tim và những thay đổi liên quan đến thiếu máu cơ tim hoặc dấu hiệu của tổn thương cơ tim trước đó.
  • Siêu âm tim xem xét cấu trúc và chức năng tim, khả năng co bóp của cơ tim cũng như phát hiện một số bất thường có thể liên quan đến bệnh động mạch vành.
  • Nghiệm pháp gắng sức có thể được sử dụng trong một số trường hợp để đánh giá khả năng xuất hiện thiếu máu cơ tim khi tim hoạt động với cường độ cao hơn.
  • Chụp CT động mạch vành quan sát lòng và thành động mạch vành, hỗ trợ phát hiện tình trạng xơ vữa, hẹp hoặc tắc mạch vành ở một số người bệnh.

>>> Xem thêm: Siêu âm tim là gì? Khi nào cần siêu âm tim?

Điều trị bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn như thế nào?

Mục tiêu điều trị bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính là cải thiện các cơn đau tức ngực, duy trì lưu lượng máu nuôi dưỡng các tế bào cơ tim và ngăn ngừa các biến cố tim mạch trong tương lai.

Điều trị bằng thuốc

Đây là một trong số các phương pháp điều trị chính, người bệnh có thể được chỉ định dùng một trong số các loại thuốc dưới đây:

  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu giúp giảm nguy cơ hình thành huyết khối ở những người có chỉ định.
  • Statin và các thuốc hạ lipid máu có tác dụng kiểm soát cholesterol và giảm nguy cơ biến cố tim mạch. Statin hiện vẫn là nhóm thuốc nền tảng trong kiểm soát lipid ở bệnh động mạch vành mạn.
  • Thuốc chẹn beta có thể được sử dụng để kiểm soát triệu chứng đau thắt ngực ở những người phù hợp.
  • Thuốc chẹn kênh canxi là một trong những lựa chọn điều trị triệu chứng đau thắt ngực.
  • Nitrate có thể được sử dụng để kiểm soát triệu chứng đau thắt ngực theo chỉ định.
  • Một số thuốc khác được lựa chọn tùy theo bệnh lý đi kèm, nguy cơ tim mạch và khả năng đáp ứng của người bệnh.

Điều trị nội khoa là một trong số các phương pháp điều trị thiết yếu cho bệnh nhân tim mạch.

Điều trị nội khoa là một trong số các phương pháp điều trị thiết yếu cho bệnh nhân tim mạch.

Can thiệp ngoại khoa

Khi điều trị bằng thuốc không đem lại hiệu quả như mong muốn, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp can thiệp để tăng khả năng tưới máu cơ tim. Các phương pháp tái thông mạch vành thường được sử dụng là:

  • Nong mạch vành và đặt stent: Bác sĩ đưa một ống thông nhỏ qua mạch máu để tiếp cận vị trí động mạch vành bị hẹp hoặc tắc. Một bóng nhỏ ở đầu ống thông được bơm căng để mở rộng lòng mạch, giúp máu lưu thông tốt hơn. Sau đó, một khung lưới kim loại nhỏ (stent) được đặt tại vị trí tổn thương để giữ lòng mạch thông thoáng và hạn chế nguy cơ hẹp trở lại.
  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành: Với những trường hợp tổn thương mạch vành phức tạp hoặc không phù hợp với đặt stent, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật bắc cầu. Một đoạn mạch máu mới được lấy từ vị trí khác trên cơ thể và tạo thành cầu nối để máu vượt qua đoạn động mạch vành bị hẹp hoặc tắc, từ đó cải thiện lượng máu đến cơ tim.

Nếu bạn đang mắc bệnh tim mạch, có các triệu chứng bất thường hoặc cần kiểm tra sức khỏe tim mạch thì Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông là lựa chọn đáng cân nhắc. Đây là đơn vị điều trị chuyên sâu, sở hữu năng lực toàn diện từ thăm khám, chẩn đoán sớm, can thiệp đến theo dõi và dự phòng tái phát.

Trung tâm quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, đứng đầu là TS.BS Tạ Tiến Phước với hơn 40 năm gắn bó với chuyên ngành tim mạch. Bác sĩ từng đảm nhiệm vị trí Trưởng khoa C2, C5 Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai. Cùng với đó là đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên và điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu về tim mạch, cấp cứu tim mạch và đột quỵ. Các phác đồ điều trị được xây dựng dựa trên khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC), đồng thời cá thể hóa theo tình trạng của từng người bệnh.

Bên cạnh chuyên môn, Trung tâm cũng được đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại như DSA Azurion 5, CT Photon Counting NAEOTOM Alpha, MRI 3.0 Tesla, Holter điện tâm đồ, điện tim gắng sức ECG và hệ thống Diode laser nội mạch 1940nm,... Hệ thống máy móc công nghệ cao đã và đang tích cực hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, theo dõi và điều trị các bệnh lý tim mạch, mạch máu và đột quỵ.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính có nguy hiểm không?

Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và kiểm soát đúng lúc. Tình trạng thiếu máu cơ tim kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng tim và làm tăng nguy cơ các biến cố tim mạch.

Đặc biệt, khi mảng xơ vữa bị nứt vỡ và hình thành huyết khối, dòng máu qua động mạch vành có thể bị cản trở đột ngột, dẫn đến hội chứng vành cấp hoặc nhồi máu cơ tim.

Theo Hiệp hội Tim mạch Châu Âu (ESC), đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong và tàn tật trên toàn cầu. Bệnh lý này gây ra khoảng 9 triệu ca tử vong mỗi năm và ảnh hưởng tới 126 triệu người trên toàn cầu.

Ngoài ra, bệnh lý này còn làm tăng nguy cơ tàn tật và làm nguy cơ thất nghiệp tăng gấp 1,5 lần. Ngoài ra, chi phí điều trị và duy trì bệnh lý này cũng ở mức khá cao nên cũng có thể hình thành gánh nặng kinh tế với nhiều gia đình.

Tuy nhiên, nếu bệnh lý này được kiểm soát kịp thời thì có thể hạn chế đa số các biến chứng kể trên. Ngoài việc thăm khám định kỳ, người bệnh cũng cần tuân thủ các phác đồ điều trị của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh.

Nếu được điều trị kịp thời và theo đúng phác đồ, người bệnh vẫn có thể sống chung với bệnh lý trong thời gian dài.

Nếu được điều trị kịp thời và theo đúng phác đồ, người bệnh vẫn có thể sống chung với bệnh lý trong thời gian dài.

Phòng ngừa bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ mạn như thế nào?

Việc phòng ngừa các bệnh lý tim mạch tập trung chủ yếu vào kiểm soát các yếu tố nguy cơ về mặt lối sống, ngăn ngừa biến chứng xơ vữa mạch vành như sau:

  • Không hút thuốc lá, đồng thời hạn chế tiếp xúc với khói thuốc.
  • Duy trì chế độ ăn tốt cho tim mạch, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và nguồn protein phù hợp; hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn, đường bổ sung, muối,...
  • Duy trì vận động thể chất phù hợp, hạn chế ngồi lâu và lựa chọn hình thức, cường độ tập luyện dựa trên tình trạng sức khỏe.
  • Kiểm soát cân nặng, đặc biệt khi thừa cân hoặc béo phì. Đồng thời, bạn cũng nên duy trì các chỉ số huyết áp, đường huyết và cholesterol theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Hạn chế căng thẳng kéo dài, ngủ đủ và duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
  • Tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch hẹn, không tự ý ngừng thuốc ngay cả khi triệu chứng đã thuyên giảm.

Có thể nói, bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính là bệnh lý nguy hiểm và đặc trưng bởi những cơn đau thắt ngực khi gắng sức. Việc nhận biết sớm triệu chứng, đánh giá đúng nguy cơ và điều trị đúng theo phác đồ giúp kiểm soát bệnh lâu dài, giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ biến cố tim mạch.

14

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

BS.CKI

NGUYỄN ĐÌNH CHIẾN

Bác sĩ Nội tim mạch

BS.CKI

NGUYỄN ĐÌNH CHIẾN

Bác sĩ Nội tim mạch
19001806 Đặt lịch khám