Bệnh vảy nến: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Tác giả: Hương Thắm

Xuất bản: 17-12-2020

16

0 / 5 ( 0 bình chọn)

Vảy nến được xếp vào nhóm bệnh da liễu mãn tính, xuất hiện khá phổ biến. Bệnh tuy không nguy hiểm nhưng nếu chậm trễ trong việc điều trị sẽ làm tăng nguy cơ tiểu đường, nhiễm trùng, tim mạch…

Bệnh vảy nến là gì?

Vảy nến là bệnh viêm da mãn tính, xuất hiện khá phổ biến với tổng số ca mắc chiếm tới 2-3 % dân số thế giới. Ở người mắc bệnh này, thời gian thay thế các tế bào da cũ bằng tế bào da mới nhanh hơn gấp 10 lần so với người bình thường.

Do hiện tượng tăng sinh tế bào da mới mà tế bào da cũ liên tục được loại bỏ khiến cơ thể người bệnh gần như không kịp thích ứng kịp. Bởi vậy mà các tế bào da cũ thường tích tụ thành từng mảng dày, có vảy trắng hoặc bạc trên bề mặt da. Đây chính là triệu chứng vảy nến điển hình.

Vảy nến là một bệnh về da mạn tính
Vảy nến là một bệnh về da mạn tính

Vẩy nến khiến người bệnh phải gánh chịu cảm giác đau đớn, ngứa ngáy âm ỉ tại những khu vực da bị tổn thương. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình, tinh thần mà có thể kéo theo hàng loạt các biến chứng về tim mạch, xương khớp, tiểu đường nếu không can thiệp điều trị sớm.

Tỷ lệ người mắc bệnh vảy nến đang ngày càng gia tăng và phân chia thành nhiều dạng bệnh khác nhau. Trong đó, chiếm số lượng lớn nhất là nhóm đối tượng trong độ tuổi trưởng thành.

Bệnh vảy nến tiến triển xấu hơn khi người bệnh tiếp xúc với những tác nhân gây kích ứng có trong môi trường hay hóa chất, vệ sinh cơ thể chưa phù hợp. Thông thường vị trí dễ mắc bệnh này nhất là đầu gối, khuỷu tay, khu vực phần rìa da đầu.

Các loại bệnh vảy nến thường gặp

Các nhà khoa học đã phân vẩy nến thành từng dạng khác nhau tùy vào triệu chứng bệnh.

Vảy nến thể mảng

Vảy nến thể mảng có tên khoa học là plaque psoriasis. Đây là dạng bệnh phổ biến nhất dẫn đến sự hình thành các mảng da khô sần, đỏ và có vảy bạc. Người bệnh còn có thể xuất hiệu triệu chứng ngứa ngáy và đau ở khu vực da bị tổn thương. Vùng da ở khuỷu tay, đầu gối, lưng dưới và da đầu là nơi thường bị ảnh hưởng nhiều nhiều nhất.

Vảy nến móng

Đúng như tên gọi, vảy nến móng (nail psoriasis) là dạng vảy nến chỉ ảnh hưởng đến móng tay và móng chân gây lõm hoặc tạo ra các đường rãnh trên móng. Hệ quả là móng bị thay đổi hình dạng, đổi màu gây mất thẩm mỹ. Trong một số trường hợp, bệnh vảy nến móng còn khiến móng chân hoặc tay bị lỏng lẻo và tách rời ra khỏi giường móng. Nguy hiểm hơn, khi bệnh tiến triển nghiêm trọng, móng bị giòn và dễ gãy.

Hình ảnh vẩy nến móng tay
Hình ảnh vẩy nến móng tay

Vảy nến thể giọt

Bệnh vảy nến giọt hay còn gọi là guttate psoriasis thường xảy ra ở cả trẻ em và người lớn. bệnh thường khởi phát khi cơ thể con người bị nhiễm khuẩn, chẳng hạn như viêm họng do liên cầu khuẩn. Lúc này, người bệnh sẽ xuất hiện các tổn thương nhỏ, hình giọt, có vảy ở trên da, thường xuất hiện ở vùng thân mình, cánh tay hoặc chân.

Vảy nến đảo ngược

Vảy nến đảo ngược (inverse psoriasis) là một dạng bệnh đặc biệt, chủ yếu chỉ xảy ra ở các vùng da tại vị trí nếp gấp ở háng, mông hay ngực. Người bệnh thường xuất hiện triệu chứng đỏ ửng da, nhất là khi ra mồ hôi hoặc xảy ra ma sát. Các nhà khoa học đã nghiên cứu được rằng, tình trạng nhiễm nấm có thể kích hoạt dạng vảy nến đảo ngược.

Vảy nến thể mủ

Vảy nến thể mủ có tên khoa học là pustular psoriasis. Là dạng vảy nến khá hiếm gặp và gây ra các tổn thương nghiêm trọng. Cụ thể là mụn mủ xuất hiện từng mảng rộng trên da hoặc ở các khu vực lòng bàn tay, bàn chân dễ gây viêm nhiễm.

Vảy nến dạng đỏ toàn thân

Vảy nến dạng đỏ toàn thân còn gọi là generalized erythrodermic psoriasis. Đây là dạng vảy nến ít gặp nhất nhưng lại có thể xuất hiện ở toàn bộ cơ thể dưới dạng phát ban đỏ, bong tróc da. Hệ quả là khiến có người bệnh ngứa hoặc nóng rát dữ dội.

Viêm khớp vảy nến

Viêm khớp vảy nến (psoriasis arthritis) là dạng bệnh gây ra hiện tượng sưng, đau khớp và hàng loạt các triệu chứng điển hình của bệnh viêm khớp. Đôi khi, người bệnh chỉ xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở khớp hoặc những thay đổi ở móng tay khi mắc phải loại vảy nến này. Các triệu chứng bệnh từ nhẹ đến nặng đều có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào trong cơ thể. Khi tổn thương khớp diễn ra nghiêm trọng, người bệnh có nguy cơ cảo tổn thưởng vĩnh viễn khớp.

Viêm khớp vảy nến khiến các khớp của người bệnh đị đau, sưng đỏ
Viêm khớp vảy nến khiến các khớp của người bệnh đị đau, sưng đỏ

Nguyên nhân bệnh vảy nến

Nguyên nhân bệnh vẩy nến tới thời điểm hiện tại vẫn chưa thực sự rõ ràng. Các nhà khoa khoa học vẫn cần thêm thời gian để nghiên cứu vấn đề này. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn là bệnh vảy nến có liên quan mật thiết đến rối loạn đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào và dấu ấn của cytokine. Cụ thể, các tế bào lympho T trong cơ thể người bệnh có thể nhầm lẫn các tế bào khỏe mạnh là kẻ thù của mình và tấn công khiến chúng bị tổn thương. Các yếu tố kích hoạt sự rối loạn này bao gồm:

  • Yếu tố di truyền: Bệnh vảy nến được chia làm 2 nhóm là nhóm khởi phát muộn và nhóm khởi phát sớm. Vảy nến khởi phát sớm thường gặp ở đối tượng từ 16 đến 22 tuổi. Dạng bệnh này tiến triển bất ổn và khuynh hướng lan rộng toàn thân đồng thời được xác định là có liên quan chặt chẽ tới yếu tố di truyền. Ngược lại, bệnh vảy nến khởi phát muộn thường gặp ở những người trong độ tuổi từ 57 đến 60 với các triệu chứng nhẹ hơn, ít lan rộng cũng không có liên quan tới vấn đề di truyền.
  • Yếu tố ngoại sinh: Các yếu tố ngoại sinh thường làm khởi phát bệnh vảy nến ở những người có sẵn yếu tố di truyền tiềm tàng hoặc khiến bệnh trở nên nặng hơn gồm: stress kéo dài, chân thương, phẫu thuật, nhiễm trùng da, bỏng nắng,...
  • Tác dụng phụ của thuốc: Corticosteroid, beta blockers,... là những loại thuốc nếu sử dụng một thời gian dài sẽ có thể gây ra bệnh vảy nến

Việc sử dụng Corticosteroid trong thời gian dài có thể gây bệnh vẩy nến
Việc sử dụng Corticosteroid trong thời gian dài có thể gây bệnh vẩy nến

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh vẩy nến là:

  • Đối tượng nghiện rượu bia, thuốc lá.
  • Người có tiền sử nhiễm trùng da
  • Đối tượng trong độ tuổi từ 15 đến 30.

Triệu chứng bệnh vảy nến thông thường

Dấu hiệu của bệnh vảy nến chính là da bị thương tổn và đóng thành dạng vảy trắng. Ngoài ra, người bệnh cũng xuất hiện các triệu chứng khác ở móng, khớp và niêm mạc,...

Triệu chứng vảy nến ở da:

  • Vùng da có bệnh bị ửng đỏ, có vảy trắng với khác biệt rõ ràng với vùng da lành.
  • Kích thước khu vực da bị tổn thương có thể to hoặc nhỏ, mang hình hình tròn, bầu dục hoặc hình vòng cung.
  • Da khô ráp và tróc vảy khỏi bề mặt da.
  • Vị trí da tổn thương đau rát, chảy máu khi gãi hoặc cọ sát với ngoại vật.

Dấu hiệu của bệnh vảy nến ở móng:

  • Bề mặt móng chân, móng tay có lớp sừng dày.
  • Xuất hiện các vết chấm lõm ở mặt móng, vân ngang và có màu móng trắng đục như xà cừ.
  • Trên móng xuất hiện các đốm trắng, có hiện tượng bong móng ở bờ tự do.

Biểu hiện vảy nến ở khớp:

  • Triệu chứng vảy nến thường xuất hiện ở các vùng khuỷu tay, đầu gối và mắt cá chân…
  • Bệnh vảy nến gây đau khớp, viêm một khớp hoặc đa khớp kèm theo các triệu chứng ngoài ra có thể quan sát bằng mắt thường. Khi bệnh tiến triển nặng mà không được điều trị, người bệnh có hiện tượng mất vôi ở đầu xương, sụn bị hủy hoại kèm theo tổn thương xương, dính khớp.

Vảy nến ở khớp khiến các khớp bị sưng đỏ, gây đau đớn
Vảy nến ở khớp khiến các khớp bị sưng đỏ, gây đau đớn

Triệu chứng của bệnh vảy nến ở niêm mạc:

  • Phổ biến nhất là tình trạng vảy nến niêm mạc quy đầu. Vùng da thương tổn có màu hồng đỏ và không thâm nhiễm và không đóng vảy.
  • Trong trường hợp vảy nến xuất hiện ở niêm mạc mắt và lưỡi, người bệnh có thể bị viêm lưỡi, viêm kết mạc, viêm giác mạc hoặc mí mắt.

Chú ý: Người bệnh cần tới bệnh viện ngay để được bác sĩ thăm khám và điều trị khi thấy cơ thể xuất hiện những triệu chứng bất thường như sau:

  • Các biểu hiện của bệnh vảy nến trở nên nghiêm trọng hoặc lan rộng theo thời gian.
  • Bệnh gây cảm giác khó chịu và đau đớn, ảnh hưởng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống.
  • Xuất hiện một hoặc nhiều vấn đề ở khớp, chẳng hạn như đau, sưng khớp, giảm khả năng vận động.

Phương pháp điều trị bệnh vảy nến

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm của triệu chứng vảy nến mà người bệnh sẽ được tiếp nhận các phương pháp chữa trị phù hợp nhất. Mục đích chính của việc điều trị bệnh này là hỗ trợ giảm viêm đồng thời kiểm soát hoạt động tăng sinh tế bào da.

Một số cách chữa vảy nến bằng mẹo dân gian tại nhà với các dược liệu tự nhiên, an toàn, lành tính cũng có thể được áp dụng trong trường hợp bệnh nhẹ. Tuy nhiên, việc thăm khám bác sĩ da liễu là điều bắt buộc để chẩn đoán chính xác loại bệnh và nguyên nhân gây bệnh.

Tại bệnh viện, các xét nghiệm sinh thiết mẫu da kết hợp thăm khám lâm sàng sẽ giúp bác sĩ đánh giá được mức độ nghiêm trọng của bệnh. Thông qua kết quả chẩn đoán, các phương pháp điều trị vảy nến sẽ được áp dụng một cách hiệu quả.

Bệnh vẩy nến có thể điều trị bằng thuốc bôi ngoài da như orticosteroid, retinoid, hắc ín, anthralin,...
Bệnh vẩy nến có thể điều trị bằng thuốc bôi ngoài da như orticosteroid, retinoid, hắc ín, anthralin,...

Thông thường, tùy vào mức độ nghiêm trọng của vảy nến, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện các biện pháp điều trị sau:

  • Điều trị tại chỗ: Phương pháp điều trị tại chỗ, tức dùng thuốc bôi ngoài da được chỉ định cho những trường hợp bệnh nhẹ hoặc trung bình hoặc kết hợp với các phương pháp chữa khác để khắc phục bệnh hiệu quả. Các loại thuốc chữa vảy nến thường được áp dụng là: Corticosteroid, retinoid, hắc ín, anthralin, acid salicylic, dẫn xuất vitamin D3, chất ức chế calcineurin. Các loại thuốc trên đều chứa độc tính và tác dụng phụ nên người bệnh cần có sự thông qua của chuyên gia bác sĩ trước khi bôi ngoài da.
  • Điều trị toàn thân: Phương pháp điều trị toàn thân tức việc dùng thuốc theo đường uống thường được chỉ định cho những người bị vảy nến nghiêm trọng. Các thuốc thường áp dụng trong trường hợp này gồm methotrexate, cyclosporine và sulfasalazine.
  • Quang trị liệu: Là phương pháp sử dụng tia sáng UVA, UVB, laser với cường độ cao để điều trị dứt điểm bệnh vảy nến. Trong đó các tia tử ngoại hay còn gọi là tia UV có khả năng tấn công và gây tổn thương các DNA trong tế bào. Từ đó, tiêu diệt hoàn toàn các tế bào đã chết ở vùng da bị vảy nến.
  • Tiêm thuốc sinh học: Công dụng chính của thuốc sinh học chính là ức chế những thành phần chuyên biệt trong đáp ứng hoạt động miễn dịch. Phương pháp điều trị này thường được áp dụng cho những bệnh nhân vảy nến ở mức độ từ trung bình đến nặng. Tuy nhiên chi phí tiêm thuốc sinh học lại khá cao nên tới nay vẫn chưa được sử dụng rộng rãi.

Ngoài các phương pháp điều trị trên, người bệnh cũng cần chú ý đến việc dưỡng ẩm cho da. Điều này sẽ giúp da tăng tốc quá trình chữa lành tổn thương, làm mềm đồng thời giảm ngứa trên da. Người bệnh có thể mua các loại thuốc bôi hỗ trợ điều trị vảy nến dưới dạng kem dưỡng ẩm, gel trong mà không cần bác sĩ kê đơn. Tuy nhiên, cần tránh sử dụng các loại kem có hương liệu để ngăn ngừa nguy cơ kích ứng da.

Cách phòng bệnh vảy nến

Theo các bác sĩ chuyên khoa, để phòng bệnh vảy nến một cách hiệu quả, bạn cần thực hiện đồng thời các biện pháp sau đây:

  • Hạn chế sử dụng chất kích thích (rượu, thuốc lá...), tránh căng thẳng thần kinh.
  • Ăn uống đủ dinh dưỡng, tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu omega 3.
  • Vệ sinh cơ thể sạch sẽ mỗi ngày, loại bỏ tế bào chết cho da. Chú ý không dùng xà phòng, dầu gội đầu có chất tẩy rửa mạnh gây hại tới da.
  • Người có cơ địa dễ dị ứng nên cẩn trọng khi ăn đồ ăn chứa nhiều protein và tanh như tôm, cua, ghẹ, măng,...
  • Đeo đồ bảo hộ khi phải tiếp xúc với xà phòng, chất tẩy rửa, hóa chất.

Hãy đeo gang tay khi sử dụng hóa chất để phòng ngừa vẩy nến
Hãy đeo gang tay khi sử dụng hóa chất để phòng ngừa vẩy nến

Những câu hỏi của người mắc bệnh vảy nến

Bệnh vảy nến có ngứa không?

Bệnh vảy nến có gây ngứa không là thắc mắc của rất nhiều người. Theo thống kê sơ bộ, có đến 70 – 90% người mắc bệnh này xuất hiện tình trạng ngứa ngáy tại các vị trí da bị tổn thương. Mức độ ngứa có thể là nặng hoặc nhẹ tùy mức độ bệnh của mỗi người.

Bệnh vảy nến có lây không?

Vảy nến không phải là bệnh truyền nhiễm nên hoàn toàn không thể lây từ người thông qua những tiếp xúc thông thường. Bởi vậy, người bình thường có thể sinh hoạt cùng môi trường với người bị bệnh này mà không lo truyền nhiễm.

Tuy nhiên, việc điều trị vảy nến cần tiến hành sớm để ngăn chặn bệnh lan rộng nhanh chóng tới các khu vực cơ thể lân cận. Nguyên nhân lây lan là do hệ thống miễn dịch của da đã bị yếu, từ đó dễ hình thành các tổn thương trên da.

Mức độ lan rộng của vảy nến cũng tùy thuộc vào từng dạng bệnh, Trong đó, vảy nến dạng ban đỏ thường có nguy cơ cao lan rộng ra khắp cơ thể, tiến triển phức tạp khiến các triệu chứng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe người bệnh.

Bệnh vảy nến có nguy hiểm không?

Vảy nến không phải là bệnh lý quá nguy hiểm tới sức khỏe. Nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh sẽ không mà không để lại sẹo hay bất cứ biến chứng nào.

Tuy nhiên, khi đã mắc vảy nến, nguy cơ bạn mắc phải một số bệnh lý khác sẽ cao hơn bình thường. Cụ thể:

  • Viêm khớp vảy nến gây đau, cứng và sưng bên trong khớp, ảnh hưởng đến khả năng vận động.
  • Một số vấn đề ở mắt như viêm kết mạc, viêm màng bồ đào, viêm bờ mi.
  • Béo phì.
  • Tiểu đường tuýp 2.
  • Tăng huyết áp và bệnh tim mạch.
  • Các bệnh tự miễn khác, gồm Celiac, xơ cứng và bệnh Crohn.
  • Gây tâm lý tự ti dẫn đến trầm cảm.

Người bị vậy vẩy nến có nguy cơ cao mắc viêm kết giác mạc
Người bị vậy vẩy nến có nguy cơ cao mắc viêm kết giác mạc

Bệnh vảy nến có chữa khỏi dứt điểm được không?

Theo các bác sĩ chuyên khoa da liễu, vảy nến có thể chữa khỏi dứt điểm. Tuy việc điều trị bệnh này là cả một quá trình lâu dài. Bệnh nhân cần kết hợp sử dụng thuốc bôi ngoài da, thuốc uống và chăm sóc, vệ sinh cơ thể hợp lý mới có khả năng hồi phục hoàn toàn và không để lại sẹo.

Bị bệnh vảy nên ăn gì, kiêng gì?

Ngoài việc tuân thủ điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ, chế độ ăn uống, sinh hoạt của người bệnh vảy nến cũng đóng vai trò quan trọng. Vậy khi bị bệnh này nên ăn gì kiêng gì?

Thực phẩm nên ăn:

  • Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: Cà tím, các loại đậu, trà xanh, nho đỏ, lựu,
  • Thực phẩm giàu axit béo omega-3: Cá béo, dầu cá, hạt chia, hạt lanh, dầu hạt lanh và quả óc chó
  • Thực phẩm giàu kẽm: Động vật có vỏ, các loại đậu, hạt khô, sữa, trứng, ngũ cốc nguyên hạt.
  • Thực phẩm giàu cid folic: Ngũ cốc, lúa mì, đậu, trứng, quả mọng.
  • Thực phẩm giàu beta caroten: Các loại trái cây và rau quả có màu cam, chẳng hạn như cà rốt, bí ngô, đào, khoai lang,...

Thực phẩm cần kiêng:

  • Tinh bột.
  • Đường.
  • Đồ ăn chiên xào nhiều dầu mỡ.
  • Nội tạng động vật.
  • Đồ ăn chế biến sẵn, thực phẩm đóng hộp.

Vảy nến là bệnh về da không hiếm gặp. Việc chủ động điều trị và phòng tránh bệnh này là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn đồng thời ngăn ngừa các biến chứng xảy ra như viêm khớp vảy nến, các vấn đề về mắt, tiểu đường, béo phì, tăng huyết áp,..

6,980

Bài viết hữu ích?

Bệnh hắc lào nên ăn gì và kiêng gì để nhanh khỏi?

Hắc lào nên ăn gì và kiêng gì để nhanh khỏi? Nên ăn Thực phẩm giàu Vitamin A, thực phẩm giàu Vitamin C, Thực phẩm giàu Vitamin E...

14/06/2021 11:25

Xuất huyết dưới da: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng tránh

Xuất huyết dưới da là một dạng vết bầm tím hay các đốm chấm xuất huyết màu đỏ li ti dưới da. Đối với da bình thường, khi...

01/06/2021 10:22

Những dấu hiệu nhận biết bệnh chốc và cách điều trị bệnh ở trẻ em

Bệnh chốc là bệnh nhiễm trùng ngoài da thường gặp nhất là ở trẻ nhỏ. Thông thường bắt đầu bằng những bóng nước nhỏ rồi lan rộng từ...

08/05/2021 09:27

Mụn sữa ở trẻ sơ sinh: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa

Mụn sữa ở trẻ sơ sinh là những nốt mụn li ti màu đỏ hoặc trắng xuất hiện trên khuôn mặt bé. Tình trạng này có thể tự...

03/05/2021 16:55

Thông tin từ A đến Z về kem hăm tã Sudocrem

Kem chống hăm Sudocrem được rất nhiều bà mẹ ở trong và ngoài nước tin dụng. Đây là sản phẩm có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa...

03/05/2021 16:36