Cắt dạ dày: Khi nào cần mổ? Quy trình và chế độ phục hồi

Phương Loan

28-07-2026

goole news
16

Cắt dạ dày là phẫu thuật ngoại khoa được chỉ định trong điều trị ung thư dạ dày, béo phì và một số bệnh lý tiêu hoá nghiêm trọng khác. Tùy theo tình trạng bệnh, thể trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày bằng phương pháp nội soi hoặc mổ mở. Tại Khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, kỹ thuật được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia đầu ngành cùng trang thiết bị hiện đại, tối ưu hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.

Cắt dạ dày là gì?

Cắt dạ dày là một phương pháp ngoại khoa nhằm loại bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày. Chỉ định này thường được đưa ra với bệnh nhân ung thư dạ dày, loét dạ dày, thủng dạ dày; một số ít trường hợp béo phì không thể giảm cân bình thường có thể được cân nhắc.

Mỗi tình trạng bệnh khác nhau sẽ có phương pháp can thiệp khác nhau, như sau:

  • Cắt dạ dày bán phần: Một phần của dạ dày sẽ được loại bỏ, thông thường là phần dưới.
  • Cắt dạ dày toàn phần: Toàn bộ dạ dày sẽ được cắt bỏ, bác sĩ sau đó sẽ nối thực quản với ruột non, giúp hệ tiêu hoá tiếp tục làm việc bình thường.
  • Cắt dạ dày hình ống: Phần viền bên trái của dạ dày sẽ được cắt bỏ, phần còn lại được khâu bằng máy nối. Kỹ thuật giúp thu nhỏ 85% thể tích dạ dày, thường được chỉ định với bệnh nhân béo phì.

Cắt dạ dày là phương pháp can thiệp ngoại khoa hiện đại giúp loại bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày

Cắt dạ dày là phương pháp can thiệp ngoại khoa hiện đại giúp loại bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày

Dạ dày đóng vai trò là bể chứa thức ăn của hệ tiêu hoá, giúp lưu trữ, nhào trộn và phân huỷ thức ăn cơ thể nạp vào trước khi chuyển xuống ruột nhỏ. Quyết định phẫu thuật dạ dày có thể làm thay đổi hệ tiêu hoá nhưng con người vẫn có thể sống, ăn uống khi không còn bộ phận này.

Chỉ định cắt dạ dày khi nào?

Cắt dạ dày chủ yếu được ứng dụng trong điều trị ung thư dạ dày. Tùy từng tình trạng, người bệnh có thể cần cắt bán phần hoặc toàn phần loại bỏ tế bào ung thư hoặc ngăn chặn ung thư di căn. Đây cũng là phương pháp mang tính chất điều trị giảm nhẹ khi bệnh tình không còn khả năng chữa khỏi, giúp giảm nhẹ triệu chứng đau đớn hoặc chảy máu dạ dày.

Theo nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học Việt Nam (2023) về kết quả cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung thư dạ dày, chỉ định này đặt ra khi khối u xâm lấn các cơ quan lân cận, nhằm đảm bảo tính triệt để của phẫu thuật. Việc cắt rộng rãi các cơ quan xâm lấn cùng với dạ dày trong phẫu thuật ở thời điểm hiện tại cũng không còn khó khăn về kỹ thuật, hồi sức sau mổ như trước.

Phẫu thuật loại bỏ mô dạ dày chủ yếu được chỉ định với bệnh nhân ung thư

Phẫu thuật loại bỏ mô dạ dày chủ yếu được chỉ định với bệnh nhân ung thư

Phẫu thuật dạ dày đôi khi cũng được chỉ định điều trị với các tình trạng bệnh lý khác, khi phương pháp dùng thuốc hay thay đổi lối sống không mang lại hiệu quả rõ rệt. Cụ thể:

  • Khối u lành tính ở dạ dày: Các khối u gây triệu chứng hoặc có nguy cơ tiến triển thành ung thư, sẽ được xem xét cắt bỏ.
  • Ung thư thực quản: Xem xét cắt dạ dày trong trường hợp tế bào ung thư từ thực quản di căn xuống dạ dày.
  • Loét dạ dày: Trước đây, tình trạng viêm loét thường được chỉ định điều trị bằng kỹ thuật cắt bỏ. Thế nhưng với sự phát triển của các loạt thuốc như thuốc ức chế bơm proton, bệnh nhân gần như không phải can thiệp xâm lấn. Trừ trường hợp không đáp ứng thuốc.
  • Thủng dạ dày: Tuỳ tình trạng ổ bụng, thời gian bệnh khởi phát, thể trạng sức khoẻ mà bác sĩ sẽ đưa ra quyết định dạ dày có nên cắt hay không.
  • Béo phì: Bác sĩ có thể xem xét cắt bán phần dạ dày như một phương pháp giảm cân, đặc biệt với tình trạng béo phì ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cá nhân.
  • Chấn thương: Người bệnh có thể phải cắt bỏ một phần dạ dày nếu các mô bị tổn thương ở mức không thể phục hồi.

Trên trang chủ, Hệ thống y tế hàn lâm phi lợi nhuận Cleveland Clinic cũng đưa một lưu ý về di truyền. Một người thừa hưởng gen CDH1 từ cha mẹ ruột có nguy cơ cao mắc ung thư dạ dày. Nếu sở hữu đột biến gen này, người bệnh có thể tham khảo ý kiến y tế để chủ động cắt bỏ dạ dày, phòng nguy cơ tế bào ác tính xuất hiện trong tương lai.

Xem thêm: Phát hiện sớm ung thư dạ dày bằng cách khám sức khỏe định kỳ

Các kỹ thuật cắt dạ dày?

Mọi cuộc phẫu thuật cắt dạ dày được thực hiện dưới hình thức gây mê toàn thân. Tuỳ vào mức độ phức tạp, bác sĩ sẽ thực hiện một trong hai kỹ thuật mổ mở hoặc mổ nội soi. Cụ thể như sau:

  • Mổ mở: Bác sĩ phẫu thuật sẽ tạo một đường mổ dài giữa bụng để cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày.
  • Mổ nội soi: Bác sĩ chỉ mở một vài vết cắt nhỏ trên ổ bụng bệnh nhân, đưa ống nội soi đặc biệt và dụng cụ để xử trí vùng dạ dày được chỉ định trước đó.

Tuỳ trường hợp mà bệnh nhân sẽ được chỉ định mổ mở hoặc mổ nội soi dạ dày

Tuỳ trường hợp mà bệnh nhân sẽ được chỉ định mổ mở hoặc mổ nội soi dạ dày

Phần lớn các ca mổ nội soi có tốc độ hồi phục nhanh do mức độ xâm lấn thấp, ít gây đau cho người bệnh. Song, kỹ thuật mổ mở mang đến hiệu quả rõ rệt hơn trong trường hợp ung thư dạ dày tiến triển.

Lưu ý chuẩn bị trước mổ dạ dày

Chuẩn bị trước mổ đóng vai trò rất quan trọng, đòi hỏi người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt. Công tác này giúp giảm thiểu những sự cố có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi hoặc đe dọa đến tính mạng người bệnh.

Bác sĩ Chuyên khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết, bệnh nhân chú ý một số vấn đề dưới đây:

  • Một vài ngày trước mổ, bệnh nhân sẽ được khám tiền mê đánh giá sức khỏe tổng quát, đồng thời thực hiện xét nghiệm máu.
  • Đêm và sáng trước ngày mổ, bệnh nhân cần tắm và vệ sinh cơ thể sạch sẽ.
  • Đêm ngày trước mổ cần nhịn ăn, nhịn uống, một số loại thuốc cần uống trước mổ có thể chỉ định vào sáng hôm sau.
  • Những trường hợp bệnh nhân bị hẹp môn vị, bệnh nhân sẽ được xử lý rửa dạ dày trước phẫu thuật.

Công tác chuẩn bị trước phẫu thuật dạ dày giúp quá trình can thiệp và hồi phục diễn ra thuận lợi

Công tác chuẩn bị trước phẫu thuật dạ dày giúp quá trình can thiệp và hồi phục diễn ra thuận lợi

Nguy cơ tiềm ẩn của phẫu thuật dạ dày

Giống với nhiều cuộc phẫu thuật ngoại khoa khác, người bệnh cắt dạ dày có nguy cơ đối mặt với các vấn đề chung như nhiễm trùng, dị ứng thuốc mê, hình thành cục máu đông. Song, trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp phải các biến chứng đặc thù khác như:

  • Hội chứng quai tới và quai đi: Xảy ra khi dịch tiêu hoá bị tắc lại ở ruột non dẫn đến đau bụng, buồn nôn, nôn.
  • Rò đường nối: Tình trạng rò rỉ tại các vị trí nối mới.
  • Trào ngược dịch mật: Dịch mật do gan tiết ra chảy ngược vào dạ dày hoặc thực quản, làm bào mòn lớp niêm mạc bảo vệ của các cơ quan này.
  • Hội chứng Dumping: Xảy ra khi thức ăn di chuyển xuống ruột non quá nhanh, chưa qua bước phân huỷ. Người bệnh khi này gặp phải nhiều triệu chứng như buồn nôn, đầy hơi, đau bụng và tiêu chảy.
  • Suy dinh dưỡng: Trong vài tháng đầu hậu phẫu, nhiều người đã giảm khoảng 10% trọng lượng cơ thể. Nếu tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với nhiều bệnh lý như thiếu máu.
  • Thoát vị nội: Một phần ruột non nhô ra qua màng treo, phần nối ruột với thành bụng, khiến người bệnh bị tức hoặc đau bụng. Đây là tình trạng cấp cứu, người bệnh cần chú ý kiểm soát kịp thời.
  • Hẹp đường nối: Vị trí nối giữa thực quản với ruột non bị hẹp lại, khiến bệnh nhân bị tắc ruột, việc đi tiêu khi này trở nên khó khăn hơn.
  • Liệt dạ dày hậu phẫu: Dạ dày không xử lý nhanh thức ăn như bình thường, khiến người bệnh thường xuyên bị đầy hơi, buồn nôn và khó tiêu.

Những biến chứng nguy hiểm tiềm ẩn có thể xuất hiện sau cắt dạ dày

Những biến chứng nguy hiểm tiềm ẩn có thể xuất hiện sau cắt dạ dày

Chăm sóc hồi phục sau mổ dạ dày

Chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò quan trọng, quyết định trực tiếp đến tốc độ hồi phục và chất lượng cuộc sống người bệnh về sau. Quá trình này được chia thành hai giai đoạn chính, gồm chăm sóc tại viện những ngày đầu sau mổ và chế độ dinh dưỡng tại nhà.

Tại bệnh viện

Sau khi phẫu thuật dạ dày, bác sĩ sẽ tiến hành đặt một ống thông nhỏ từ mũi xuống dạ dày hoặc ruột non. Trong thời gian này, ống sẽ đảm nhiệm chức năng dẫn lưu dịch từ dạ dày ra ngoài cơ thể.

Trong 4 - 5 ngày đầu hậu phẫu, bệnh nhân sẽ được nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch, đến khi có thể ăn uống bình thường. Nếu thể trạng sức khoẻ ổn định, đáp ứng với liệu pháp phục hồi, người bệnh có thể xuất viện sau khoảng 1 tuần.

Dinh dưỡng tại nhà

Theo kết quả của một nghiên cứu được đăng tải trên Tạp chí Sức khỏe và Lão hoá, tình trạng suy dinh dưỡng sau phẫu thuật nội soi cắt dạ dày vẫn là thách thức lâm sàng. Người bệnh cần định kỳ tầm soát sức khoẻ, theo dõi để tối ưu dung nạp ăn uống, bổ sung vi chất phù hợp để cải thiện chất lượng đời sống.

Không riêng với phương pháp nội soi, mọi kỹ thuật cắt dạ dày đều đòi hỏi người bệnh cần thay đổi chế độ dinh dưỡng. Tình trạng khó tiêu với đồ ăn, thức uống ưa thích trước đó hoàn toàn có thể xảy ra.

Sau mổ dạ dày người bệnh có thể gặp tình trạng khó tiêu, cần thay đổi chế độ dinh dưỡng để thích ứng

Sau mổ dạ dày người bệnh có thể gặp tình trạng khó tiêu, cần thay đổi chế độ dinh dưỡng để thích ứng

Để hạn chế tình trạng gặp vấn đề tiêu hoá, người bệnh nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày. Theo thời gian hồi phục, phần dạ dày còn lại hoặc ruột non sẽ dần thích ứng, giãn ra và giúp bạn ăn nhiều hơn trong một bữa.

Trong những ngày đầu sau mổ, bác sĩ Ngoại Tiêu hoá cảnh báo không nên ăn đồ ăn nhiều sợi. Thay vào đó ưu tiên bổ sung thực phẩm chứa nhiều calci, sắt, vitamin C, vitamin D, tăng cường hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.

Cắt dạ dày ở Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Chuyên khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là một trong những địa chỉ cắt dạ dày uy tín và chất lượng. Bệnh nhân sẽ được đánh giá toàn diện trước khi đi đến quyết định nên mổ nội soi hay mổ mở, tối ưu hiệu quả điều trị cho người bệnh.

Các ca phẫu thuật được thực hiện trực tiếp bởi đội ngũ bác sĩ Ngoại Tiêu hoá giàu chuyên môn. Nổi bật có PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn - chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật và nội soi tiêu hoá tại Việt Nam. Đồng hành cùng là những bác sĩ trẻ được đào tạo bài bản về Ngoại Tiêu hoá như ThS.BSNT Hà Văn Hồng và ThS.BS Nguyễn Xuân Tuyên.

Phẫu thuật dạ dày điều trị bệnh lý hoặc kiểm soát cân nặng tại Chuyên khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Phương Đông

Phẫu thuật dạ dày điều trị bệnh lý hoặc kiểm soát cân nặng tại Chuyên khoa Ngoại Tiêu hoá - Bệnh viện Phương Đông

Một trong những điểm mạnh của khoa là khả năng ứng dụng công nghệ cao vào phẫu thuật. Tiêu biểu là kỹ thuật ICG tạo bản đồ hạch phát sáng trong phẫu thuật ung thư dạ dày, giúp bác sĩ nhận diện rõ đường dẫn lưu bạch huyết và các hạch cần nạo vét ngay, nâng cao mức độ triệt căn. Nhờ kết hợp kỹ thuật hiện đại với quy trình chăm sóc hậu phẫu tối ưu, nhiều người bệnh có thể trung tiện sau khoảng 2 ngày và xuất viện từ ngày thứ 5 nếu diễn biến thuận lợi.

Không chỉ làm tốt công tác điều trị bệnh lý dạ dày, chuyên khoa còn triển khai kỹ thuật giảm cân bằng phương pháp phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Bệnh viện ghi nhận trường hợp hai mẹ con có chỉ số BMI 37 và 35 vượt hơn 1.000km (Gia Lai - Hà Nội) đến Bệnh viện Phương Đông cắt dạ dày hình ống. Đến nay ghi nhận cả hai ca đều thành công, mở ra cơ hội cải thiện sức khỏe về lâu dài.

Câu hỏi liên quan đến cắt dạ dày

Bên cạnh những thông tin về quy trình phẫu thuật và chăm sóc hồi phục, nhiều người bệnh sẽ có nhiều băn khoăn xoay quanh khác. Dưới đây là những giải đáp từ bác sĩ Ngoại Tiêu hoá Phương Đông, giúp bệnh nhân, người nhà chuẩn bị tâm lý và có hướng chăm sóc tối ưu.

Sau cắt dạ dày có được ăn nhiều không?

Khi cắt một phần dạ dày, đồng nghĩa khả năng chứa thức ăn của cơ thể sẽ giảm xuống. Bệnh nhân chỉ nên tiêu thụ một lượng thức ăn vừa phải, chia thành nhiều bữa để không gây áp lực cho dạ dày.

Người cắt dạ dày bao lâu thì có thể xuất viện?

Thông thường trong 5 - 7 ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được xuất viện. Những trường hợp đặc biệt như chỉ số chưa ổn định, thấy bất thường trong cơ thể có thể lưu viện lâu hơn, tiếp tục theo dõi tình trạng vết thương.

Người thừa cân có nên cắt dạ dày không?

Phẫu thuật dạ dày giảm béo chỉ khuyến nghị đối với những người không thể giảm cân bằng phương pháp vận động, dinh dưỡng thông thường hoặc xuất hiện bệnh lý nguy hiểm. Khách hàng có thể liên hệ về 1900 1806 hoặc Đặt lịch để thăm khám, nhận tư vấn với PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn - chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nội soi thu nhỏ kích thước dạ dày.

Sau mổ dạ dày có được quan hệ tình dục không?

Dù phẫu thuật dạ dày không tác động đến bộ phận sinh dục, nhưng quan hệ trong thời gian đầu sau mổ có thể tạo áp lực lên ổ bụng và dạ dày. Người bệnh không nên quan hệ tình dục đến khi vết thương lành hẳn, hạn chế nguy cơ làm nứt vết thương.

Kết luận

Cắt dạ dày là phương pháp chữa bệnh tối ưu trong nhiều trường hợp, đặc biệt trong trường hợp loại bỏ tế bào ung thư hoặc làm chậm sự di căn của ung thư dạ dày. Khi được áp dụng với bệnh nhân béo phì, kỹ thuật có thể ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng do thừa cân độ III gây ra. Tuy nhiên, người bệnh cần được thăm khám, đánh giá toàn diện trước khi can thiệp.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

22

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

ThS.BS

NGUYỄN XUÂN TUYÊN

Bác sĩ Ngoại khoa
19001806 Đặt lịch khám