Bệnh hạt xơ dây thanh - Nguyên nhân và phương pháp điều trị

Phan Ngọc Linh

24-05-2022

16

Một trong những bệnh lý tai mũi họng thường gặp nhất ở những người thường xuyên phải sử dụng giọng nói đó là bệnh hạt xơ dây thanh quản.

Bệnh lý này ảnh hưởng trực tiếp đến giọng nói, giao tiếp hàng ngày của bệnh nhân. Tìm hiểu những kiến thức về căn bệnh này qua những thông tin được Bệnh viện Phương Đông chia sẻ sau đây. 

Thế nào là hạt xơ dây thanh?

Hạt xơ dây thanh hay còn gọi là u xơ thanh quản là bệnh có sự xuất hiện của những hạt xơ nhỏ nằm cả 2 bên của dây thanh. Các hạt xơ này thường có chân rộng, xu hướng mọc đối xứng với nhau, kích thước gần tương tự nhau ở cả 2 bên. Đây được xem là di chứng từ bệnh viêm thanh quản mạn tính kéo dài, không được điều trị kịp thời. 

Tỷ lệ mắc bệnh này ở nữ giới thường cao hơn với nam giới. Bên cạnh đó, đây là bệnh biến chứng sau viêm nên hạt xơ thanh quản cũng có tần suất bắt gặp nhiều hơn ở những người phải làm công việc nói nhiều như ca sĩ, dẫn chương trình, giáo viên… 

Khi cổ họng sưng đau, khàn tiếng mà dây thanh vẫn không thể nghỉ ngơi, lâu dần những hạt xơ có xu hướng xuất hiện. Do các hạt xơ xuất hiện, dây thanh quản không thể khép kín và không rung đều. Vậy nên, bệnh nhân sẽ có dấu hiệu mất tiếng, khàn tiếng và nhiều triệu chứng đi kèm khác. 

Các hạt xơ này thường có chân rộng, xu hướng mọc đối xứng

Các hạt xơ này thường có chân rộng, xu hướng mọc đối xứng

Nguyên nhân nào phát sinh hạt xơ dây thanh?

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng u xơ dây thanh, nhưng nguyên nhân trực tiếp đó chính là di chứng điển hình từ các tác động liên tục đến dây thanh. Sau một thời gian, các niêm mạc mất đi khả năng co hồi, các mô tăng sinh làm hình thành những hạt xơ, u xơ. Những nguyên nhân gián tiếp dẫn đến bệnh lý này bao gồm: 

Thường xuyên sử dụng giọng nói

Những người có các đặc thù công việc và thường xuyên sử dụng giọng nói với tần suất dày đặc và trong thời gian dài dễ mắc bệnh này hơn so với người bình thường. Cụ thể là những người làm các công việc như diễn giả, giáo viên, hoạt náo viên, MC, ca sĩ. hướng dẫn viên du lịch…Bên cạnh đó, hạt xơ dây thanh quản ở trẻ em có nguyên nhân bé hay la khóc, hò hét, nô đùa, dùng giọng quá sức….

Những người có các đặc thù công việc và thường xuyên sử dụng giọng nói

Những người có các đặc thù công việc và thường xuyên sử dụng giọng nói

Do bệnh lý

Những người mắc bệnh viêm thanh quản mạn tính nếu như không điều trị sớm và triệt để có thể dẫn đến biến chứng hạt xơ dây thanh quản. Bên cạnh đó, những người có các bệnh, về đường hô hấp như viêm amidan, viêm thanh đới, viêm họng… cũng làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này.

Ăn uống không khoa học

Những người có thói quen sử dụng các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia, đồ uống có gas, có cồn, thức ăn cay nóng… Về lâu dài sẽ khiến cho phần thanh quản bị tổn thương và dẫn đến bệnh hạt xơ dây thanh

Sử dụng đồ uống có gas là nguyên nhân gây bệnh

Sử dụng đồ uống có gas là nguyên nhân gây bệnh

Những triệu chứng bệnh điển hình của hạt xơ dây thanh

Hạt xơ dây thanh có thể dễ dàng nhận biết thông qua một số dấu hiệu điển hình sau đây: 

Khàn giọng

Khàn giọng chính là một trong những biểu hiện thường thấy ở những người mắc bệnh lý về họng, bao gồm cả xơ thanh quản. Tuy vậy có những điểm khác biệt với những bệnh lý về viêm họng, bệnh này thường có thêm những biểu hiện khác như đau rát khi nói chuyện. Đồng thời có xu hướng khàn tiếng từng đợt một và ban đầu thường không đau rát. 

Lúc mới bắt đầu xuất hiện những hạt xơ, dây thanh vẫn còn khả năng có hồi nên những đợt khàn tiếng chỉ xuất hiện khi nói quá nhiều. Tuy nhiên, bệnh ở giai đoạn xơ đã phát triển ở mức độ nặng gần như bị biến đổi giọng nói hoàn toàn bởi sự co hồi của dây thanh đã giảm sút đi đáng kể. Bên cạnh đó, bệnh nhân cùng kèm theo triệu chứng sưng họng gây đau rát dẫn đến các cơn ho.

Khàn giọng chính là một trong những biểu hiện thường thấy của bệnh

Khàn giọng chính là một trong những biểu hiện thường thấy của bệnh

Nói hụt hơi, mất hơi

Bên cạnh gặp những tình trạng trên, những người mắc bệnh lý xơ dây thanh còn gặp kèm theo những dầu hiệu như nói hụt hơi, mất hơi. Điều này là do khi nói chuyện, thanh môn bị mở rộng bởi những hạt xơ tại các dây thanh. 

Soi thanh quản thấy có hạt xơ

Trong quá trình các bác sĩ thăm khám, bác sĩ chuyên khoa sẽ thực hiện thủ thuật soi cổ họng và nhận thấy:

  •  Dễ dàng quan sát thấy những hạt xơ dây thanh có kích thước từ li ti đến kích thước tầm 1/2 hạt gạo, hoặc lớn hơn. 
  • Nhận thấy trong quá trình phát âm khe thanh môn không khép chặt, hai dây thanh tạo thành hình thoi hoặc hình chữ V. 
  • Phần niêm mạc có các dịch nhầy dạng sợi dính vào vùng thanh môn và có trên bề mặt của dây thanh. 

Soi hình ảnh thấy có các hạt li ti đến kích thước tầm 1/2 hạt gạo

Soi hình ảnh thấy có các hạt li ti đến kích thước tầm 1/2 hạt gạo

Những phương pháp áp dụng điều trị hạt xơ dây thanh

Hiện nay, để điều trị u xơ dây thanh còn phụ thuộc vào mức độ xơ của dây thanh, các bác sĩ có thể áp dụng phương pháp điều trị nội khoa hoặc là ngoại khoa. Cụ thể là: 

Điều trị nội khoa

Phương pháp điều trị nội khoa được áp dụng khi các hạt xơ có kích thước nhỏ và số lượng ít. Vậy nên, điều trị bằng thuốc kết hợp với thuốc kháng sinh, kháng viêm sẽ có tác dụng giúp tiêu diệt những ổ viêm đang lan rộng và kìm hãm sự phát triển của những hạt xơ. 

Tuy nhiên, biện pháp này có những hạn chế như không thể trị dứt điểm được tận gốc các hạt xơ nên bệnh có thể tái lại trong những điều kiện thuận lợi. Bên cạnh sử dụng những loại thuốc giảm triệu chứng còn sử dụng những loại thuốc khác tùy theo trường hợp như chữa trào ngược dạ dày, dị ứng…Tất cả những loại thuốc phải nghiêm túc thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh đó, người bệnh cần tạm ngưng để thanh quản được nghỉ ngơi. Tiếp đó là luyện giọng đúng cách để lấy lại hơi, giúp phát âm tốt hơn.Đồng thời giảm cường năng thanh quản, va đập dây thanh quản khiến điểm tiếp xúc dây thanh mất đi. Đây là phương pháp hỗ trợ điều trị, không có khả năng giải quyết tận gốc hạt xơ nên vẫn có khả năng tái phát bệnh.  

Phương pháp điều trị nội khoa được áp dụng khi các hạt xơ có kích thước nhỏ 

Phương pháp điều trị nội khoa được áp dụng khi các hạt xơ có kích thước nhỏ 

Điều trị ngoại khoa

Phương pháp điều trị ngoại khoa được các bác sĩ áp dụng để phẫu thuật loại bỏ các hạt xơ có kích thước lớn. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nhược điểm là không thể giải quyết tận gốc các hạt xơ, nhất là những hạt xơ nhỏ, ẩn trong dây thanh. 

Vậy nên, điều trị ngoại khoa cũng cần kết hợp với điều trị bằng thuốc để mang đến hiệu quả tốt nhất. Ngoài ra, khi điều trị bệnh, cần sử dụng thêm phương pháp trị liệu giọng nói để có âm thanh như ban đầu. Nhiều người áp dụng chữa hạt xơ dây thanh bằng thuốc nam, tuy nhiên đây cũng là phương pháp không triệt để. 

Phương pháp điều trị ngoại khoa được các bác sĩ áp dụng để phẫu thuật 

Phương pháp điều trị ngoại khoa được các bác sĩ áp dụng để phẫu thuật 

Một số phương pháp phòng ngừa hạt xơ dây thanh

Để có thể phòng ngừa bệnh xơ dây thanh, ngay từ bây giờ người bệnh cần chủ động chăm sóc sức khỏe của chính mình, cơ bản từ những thói quen hàng ngày, điển hình đó là: 

  • Không nên dùng giọng nói với tần suất dày đặc và cường độ quá lớn trong một ngày. Nếu như công việc bắt buộc phải nói nhiều, bạn có thể tìm đến những dụng cụ hỗ trợ như loa, mic…. Bên cạnh đó có thể dùng nước ấm, trà gừng để giúp cho giọng nói phục hồi nhanh hơn.
  • Khi mắc những bệnh về tai, mũi, họng, hãy chủ động điều trị dứt điểm bệnh lý đó. Không nên để tình trạng kéo phát quá lâu sẽ dẫn đến giai đoạn mạn tính, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thanh quản. 
  • Thường xuyên vệ sinh răng miệng với nước muối sinh lý để diệt khuẩn, và chăm sóc cổ họng với nước ấm.
  • Không dùng các chất kích thích như thuốc lá, đồ uống có cồn, nên hạn chế ăn đồ lạnh, đồ cay nóng.
  • Tập luyện thể dục thể thao, bổ sung nhiều vitamin để có một sức khỏe tốt.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng - 1 năm / lần để tầm soát và phát hiện bệnh lý sớm.

Không nên dùng thuốc lá để phòng ngừa xơ dây thanh

Hạn chế hút thuốc lá để phòng ngừa xơ dây thanh

Những câu hỏi thường gặp về hạt xơ thanh quản

Để giúp cho những bệnh nhân mắc căn bệnh này giải quyết những băn khoăn, Bệnh viện Phương Đông sẽ giải đáp những băn khoăn thường gặp như sau: 

Bệnh hạt xơ dây thanh quản có nguy hiểm không?

Đây là căn bệnh lành tính, không ảnh hưởng đến tính mạng, tuy vậy vẫn có thể gây những ảnh hưởng không tốt nếu như không có phương pháp điều trị đúng và kịp thời. Một số biến chứng như:

  • Bị khản tiếng, hụt hơi, ho khan gây khó khăn khi giao tiếp, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống.
  • Viêm thanh quản: Tuy xơ thanh quản là biến chứng của viêm thanh quản mãn tính nhưng ngược lại những hạt xơ lâu ngày lại càng làm tăng thêm nguy cơ viêm thanh quản. Nguyên nhân là do các vi khuẩn tấn công dây thanh đang tổn thương.
  • Cổ họng sưng đau: Đây là tình trạng rất dễ phát sinh, đặc biệt là khi la hét, nuốt thức ăn mức độ đau họng có xu hướng tăng lên. Bên cạnh đó những khối u phát triển lớn dần cũng khiến cho tình trạng viêm thanh quản trở nên nặng hơn. Bệnh nhân có nguy cơ cao phải đối mặt với những biến chứng đường thở, xuất huyết thanh quản…
  • Ung thư thanh quản: Tuy đây là trường hợp rất hiếm nhưng vẫn có khả năng xuất hiện. 

Phẫu thuật hạt xơ dây thanh có nguy hiểm không?

Mổ hạt xơ dây thanh là phẫu thuật được đánh giá là an toàn, đặc biệt là khi người bệnh chọn những cơ sở uy tín, bác sĩ giỏi và thiết bị chất lượng cao. Đây là phương pháp hiệu quả đối với người bị bệnh xơ dây thanh tuy nhiên giọng nói có thể bị ảnh hưởng ít nhiều sau ca mổ và vẫn có khả năng tái phát. 

Để có thể sớm phục hồi lại giọng nói như bình thường, sau khi mổ bệnh nhân cần có một phác đồ điều trị phù hợp đồng thời có các biện pháp để phòng ngừa bệnh tái phát hợp lý. Bên cạnh đó, việc chăm sóc và giữ gìn, tận luyện sau mổ cũng cực kỳ quan trọng, tránh các biến chứng có thể xảy ra. 

Thực hiện phẫu thuật cắt hạt xơ dây thanh kiêng nói bao lâu?

Theo khuyến cáo của các bác sĩ, bệnh nhân sau khi thực hiện phẫu thuật cắt bỏ hạt cơ nên kiêng nói từ 2-3 ngày và tốt nhất là hạn chế sử dụng giọng nói trong 2 tuần. Đây là thời gian để giúp cho thanh âm có thời gian phục hồi, tránh tổn thương vết mổ đang lành. Bên cạnh đó, người bệnh cần chăm sóc sức khỏe đúng cách để có kết quả phục hồi tốt nhất.

Nên kiêng nói từ 2-3 ngày và tốt nhất là hạn chế sử dụng giọng nói trong 2 tuần

Nên kiêng nói từ 2-3 ngày và tốt nhất là hạn chế sử dụng giọng nói trong 2 tuần

Mắc bệnh hạt xơ dây thanh kiêng ăn gì?

Bên cạnh việc kiêng nói, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng để hỗ trợ điều trị bệnh, theo đó những thực phẩm nên tránh xa khi bị bệnh đó là: 

  • Đồ cay nóng: Thực phẩm này có thể gây kích ứng cổ họng khiến cho phần thanh quản bị tổn thương nặng hơn. 
  • Đồ ăn nhiều dầu mỡ: Khiến cho các triệu chứng của bệnh càng trở nên trầm trọng hơn.
  • Thực phẩm có tính acid: Những thực phẩm như chanh, cà chua, táo chua, dứa… làm tăng nguy cơ  trào ngược acid dạ dày khiến các triệu chứng bệnh càng nghiêm trọng hơn. 
  • Đồ ăn cứng giòn: Những thực phẩm cứng gìn khiến dây thanh quản sưng viêm ngày càng nghiêm trọng. Điển hình là các loại hạt, đồ ăn chiên giòn…
  • Thực phẩm lạnh: Những thức ăn như đá, kem,...là nhóm thực phẩm nên tránh khi mắc xơ dây thanh nếu như không muốn bệnh trở nặng hơn.

Không nên ăn thực phẩm có tính acid khi mắc u xơ dây thanh

Không nên ăn thực phẩm có tính acid khi mắc u xơ dây thanh

Không mổ hạt xơ dây thanh có được không?

Bệnh xơ dây thanh quản mãn tính tuy không phải là bệnh lý ác tính, nhưng nếu như chuyển biến nặng và không thực hiện phẫu thuật sẽ có những ảnh hưởng tiêu cực. Về lâu dài dẫn đến biến đổi và giảm chất lượng giọng nói. Điều này tác động rất xấu đến chất lượng cuộc sống cũng như công việc của người bệnh.  

Hạt xơ dây thanh trẻ em có nguy hiểm không?

Không chỉ người lớn mà trẻ em cũng có nguy cơ mắc bệnh rất cao, cũng như người lớn nếu như không được điều trị có thể xảy ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ. Một số trường hợp bệnh khiến cổ họng sưng to, đau rát khi nuốt thức ăn gây biếng ăn, từ đó ảnh hưởng đến thể chất và sức khỏe của trẻ. 

Điều trị hạt xơ dây thanh tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cung cấp dịch vụ khám và chữa bệnh tai mũi họng, trong đó có điều trị u xơ dây thanh quản.

  • Quy tụ đội ngũ y bác sĩ có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và điều trị bệnh. Người bệnh hoàn toàn được chọn bác sĩ điều trị.
  • Sở hữu trang thiết bị hiện đại như máu siêu âm, máy nội soi,...
  • Quy trình thăm khám nhanh chóng, chuẩn xác
  • Phòng mổ vô khuẩn 1 chiều, phòng nội trú hiện đại, đầy đủ tiện nghi.
  • Đội ngũ nhân viên hướng dẫn, hỗ trợ làm thủ tục thăm khám nhanh chóng
  • Áp dụng đồng thời BHYT và BHBL theo đúng quy định
  • Dễ dàng đặt lịch qua Hotline, fanpage hoặc website.

Trên đây là thông tin liên quan đến bệnh xơ dây thanh quản. Nếu vẫn còn câu hỏi thắc mắc hoặc đặt lịch khám tại BVĐK Phương Đông, quý khách hàng vui lòng liên hệ số Hotline 1900 1806 để được hỗ trợ nhanh nhất.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

68

Bài viết hữu ích?

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời

Ung thư thanh quản: Nguyên nhân, các yếu tố nguy cơ và cách chữa trị

Ung thư thanh quản một căn bệnh nguy hiểm đang rất phổ biến ở nước ta. Vậy nguyên nhân nào gây nên bệnh, yếu tố nguy cơ, cách phòng ngừa và điều trị ra sao?

21-05-2022