Có nên phẫu thuật thu nhỏ dạ dày khi giảm cân nhiều lần không thành công?

Giảm cân nhiều lần không thành công có phải lúc nào cũng cần phẫu thuật?

Nhiều người cho rằng sau nhiều lần ăn kiêng, tập luyện hoặc dùng thuốc giảm cân nhưng không đạt kết quả, phẫu thuật thu nhỏ dạ dày sẽ là lối thoát cuối cùng. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải ai giảm cân thất bại cũng cần hoặc phù hợp để phẫu thuật. 

Phẫu thuật giảm béo được chỉ định theo từng trường hợp cụ thể

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ không chỉ nhìn vào số lần người bệnh giảm cân không thành công để đưa ra chỉ định phẫu thuật. Thay vào đó, quyết định được đưa ra sau khi đánh giá nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm: 

• Chỉ số khối cơ thể (BMI) và mức độ béo phì hiện tại
• Thời gian mắc béo phì, tốc độ tăng cần và tiền sử điều trị. 
• Các bệnh lý liên quan đến béo phì như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, hội chứng ngưng thở khi ngủ. 
• Hiệu quả của các phương pháp giảm cân trước đó, bao gồm thay đổi chế độ ăn, luyện tập, điều trị bằng thuốc hoặc chương trình quản lý cân nặng có theo dõi y tế. 
• Khả năng tuân thủ điều trị lâu dài, bởi phẫu thuật chỉ là một phần trong quá trình kiểm soát béo phì. 

Việc đánh giá toàn diện giúp đảm bảo rằng người bệnh được lựa chọn đúng phương pháp điều trị, tránh can thiệp khi chưa thực sự cần thiết hoặc khi nguy cơ có thể lớn hơn lợi ích. 

Khi nào bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật thu nhỏ dạ dày?

Mặc dù là phương pháp giảm cân an toàn hiệu quả nhưng không phải ai cũng đủ tiêu chuẩn để thực hiện phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn đã chỉ ra 8 trường hợp phổ biến, cụ thể: 

• Người béo phì nặng (BMI > 35)
• Người có BMI 30 –35 kèm bệnh lý liên quan béo phì 
• Người không duy trì được giảm cân bằng phương pháp khác 
• Người gặp biến chứng sức khỏe do béo phì 
• Người có tiền sử gia đình bị béo phì 
• Người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên 
• Người có khả năng tuân thủ lộ trình hậu phẫu 
• Người bị các vấn đề về dạ dày như: Ung thư dạ dày, trào ngược dạ dày do béo phì, viêm loét dạ dày. 

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày mang lại những lợi ích gì ngoài giảm cân?

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn đã chỉ ra 7 lợi ích tuyệt vời dành cho những người béo phì khi tiến hành phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Những lợi ích này không chỉ mang lại hiệu quả giảm béo mà còn cải thiện đáng kể tình trạng sức khỏe người bệnh: 

Kết quả của khách hàng trước và sau khi phẫu thuật thu nhỏ dạ dày

• Giảm cân hiệu quả và bền vững: Đây là một trong những lợi ích hàng đầu không thể không nhắc tới khi phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Sau phẫu thuật, người bệnh thường giảm được 50 – 70% trong lượng dư thừa trong vòng 1-2 năm. 80% bệnh nhân duy trì được mức cân nặng ổn định sau 5 năm. 
• Tác dụng đến hormone, giúp kiểm soát cảm giác đói: Không chỉ giúp bệnh nhân giảm cân bằng cách giảm dung tích dạ dày, phẫu thuật nội soi thu nhỏ dạ dày còn tác động đến các hormone liên quan đến cảm giác đói, đặc biệt là hormone ghrelin. Kết quả là sau phẫu thuật, bệnh nhân không chỉ ăn ít hơn mà còn cảm thấy ít đói hơn, từ đó dễ dàng kiểm soát lượng  thức ăn và giảm cân hiệu quả. 
• Cải thiện các bệnh lý liên quan tới béo phì: Phẫu thuật nội soi thu nhỏ dạ dày tác động tích cực đến nhiều bệnh lý liên quan đến béo phì, chẳng hạn như tiểu đường type 2, tăng huyết áp và ngưng thở khi ngủ. 
• Ít nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng: Phương pháp phẫu thuật nội soi thu nhỏ dạ dày ít gây nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng so với phương pháp nối tắt dạ dày. Bởi vì phương pháp này không thay đổi đường ruột hoặc quá trình tiêu hoá, nên cơ thể vẫn hấp thụ dinh dưỡng được bình thường, chỉ là lượng thức ăn nạp vào ít hơn. Điều này giúp bệnh nhân dễ dàng duy trì sức khỏe tổng quát mà không cần lo lắng quá nhiều về các biến chứng thiếu hụt vitamin và khoáng chất. 
• Phù hợp với nhiều bệnh nhân hơn: So với các phương pháp phẫu thuật giảm cân khác thì phẫu thuật nội soi thu nhỏ dạ dày là một phương pháp được nhiều bệnh nhân lựa chọn hơn vì ít có biến chứng và tác dụng phụ. Những bệnh nhân có BMI cao (≥35) hoặc bệnh nhân có BMI từ 30– 34.9 kèm theo các bệnh lý liên quan đến béo phì đều có thể được chỉ định phẫu thuật này.  

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày có nguy hiểm không?

Phẫu thuật nội soi thu nhỏ dạ dày là một phương pháp can thiệp ngoại khoa được đánh giá là an toàn, ít rủi ro, biến chứng khi đáp ứng được những tiêu chuẩn sau: 

• Ca phẫu thuật được thực hiện bởi bác sĩ cùng đội ngũ ekip có chuyên môn cao là yếu tố hàng đầu quyết định độ an toàn của ca phẫu thuật. 
• Cơ sở vật chất hiện đại khi bộ dụng cụ phẫu thuật được sử dụng chất lượng cao, trang thiết bị đầy đủ, vô trùng cũng là yếu tố quan trong mang đến một ca phẫu thuật thu nhỏ dạ dày an toàn. 
• Những bệnh nhân mắc các bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, cần được bác sĩ tiến hành kiểm tra cũng như đánh giá kỹ lưỡng trước khi phẫu thuật. 
• Bệnh nhân được theo dõi sức khoẻ liên tục trong thời gian lưu viện cũng như tuân thủ chỉ định của bác sĩ và chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng, an toàn. 

Một phần dạ dày sau khi được cắt bỏ

Sau phẫu thuật thu nhỏ dạ dày, người bệnh cần thay đổi điều gì?

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày giúp hạn chế lượng thức ăn đưa vào cơ thể và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình giảm cân. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài không chỉ phụ thuộc vào ca phẫu thuật, mà còn phụ thuộc rất lớn vào việc người bệnh có duy trì được lối sống mới sau mổ ngay không. 

Vì vậy, sau phẫu thuật, người bệnh cần chuẩn bị tâm lý rằng đây là khởi đầu của một hành trình thay đổi toàn diện chứ không phải điểm kết thúc của quá trình điều trị. 

• Xây dựng chế độ ăn phù hợp với từng giai đoạn hồi phục: Người bệnh nên bắt đầu với thức ăn dạng lỏng, sau đó chuyển dần sang thức ăn mềm trước khi quay trở lại chế độ ăn thông thường với khẩu phần nhỏ hơn. 
• Duy trì vận động để bảo vệ khối cơ và hỗ trợ giảm cân: Hoạt động thể lực là một phần không thể thiếu của quá trình điều trị. Sau khi được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện, người bệnh nên bắt đầu với các vận động nhẹ như đi bộ, sau đó tăng dần cường đồ phù hợp với thể trạng.
• Bổ sung vitamin và khoáng chất theo hướng dẫn của bác sĩ: Sau một số phương pháp phẫu thuật chuyển hoá, khả năng hấp thụ một số vi chất dinh dưỡng có thể thay đổi. Vì vậy, người bệnh có thể được chỉ định bổ sung vitamin và khoáng chất để phòng ngừa thiếu hụt. 
• Tái khám định kỳ để theo dõi hiệu quả điều trị: Đây là một phần quan trọng của quá trình điều trị, không chỉ nhằm theo dõi cân nặng mà còn giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe sau phẫu thuật. 

Sự phối hợp giữa người bệnh với bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng và các chuyên gia liên quan sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời giảm nguy cơ tăng cân trở lại sau nhiều năm. 

Những câu hỏi thường gặp trước khi đưa ra quyết định 

Quyết định phẫu thuật thu nhỏ dạ dày không chỉ liên quan đến cân nặng mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe và lối sống lâu dài. Vì vậy, trước khi lựa chọn phương pháp điều trị này, nhiều người bệnh vẫn còn những băn khoăn về hiệu quả, mức độ an toàn và khả năng sinh hoạt sau mổ.

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp mà bác sĩ thường nhận được trong quá trình tư vấn.

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày có giúp giảm cân vĩnh viễn không?

Không có phương pháp giảm cân nào đảm bảo kết quả "vĩnh viễn" nếu người bệnh không duy trì lối sống phù hợp.

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày giúp giảm dung tích dạ dày và tạo điều kiện thuận lợi để kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Đây là công cụ hỗ trợ rất hiệu quả đối với những người đủ chỉ định, nhưng kết quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào việc tuân thủ chế độ dinh dưỡng, vận động, tái khám và theo dõi sau mổ.

Nếu quay trở lại thói quen ăn uống nhiều năng lượng, ít vận động hoặc bỏ theo dõi định kỳ, cân nặng vẫn có thể tăng trở lại theo thời gian.

Sau phẫu thuật có phải cắt bỏ toàn bộ dạ dày không?

Không.

Điều này phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật được lựa chọn.

Ví dụ, với phẫu thuật cắt dạ dày hình ống (Sleeve Gastrectomy), bác sĩ sẽ cắt bỏ một phần lớn dạ dày để tạo thành một ống dạ dày nhỏ hơn, chứ không cắt bỏ toàn bộ dạ dày. Trong khi đó, ở phẫu thuật nối tắt dạ dày (Gastric Bypass), cấu trúc tiêu hóa sẽ được thay đổi nhằm hạn chế hấp thu năng lượng.

Bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phù hợp dựa trên tình trạng béo phì, các bệnh lý đi kèm và mục tiêu điều trị của từng người bệnh.

Bao lâu sau phẫu thuật thì bắt đầu giảm cân?

Quá trình giảm cân thường bắt đầu ngay trong những tuần đầu sau phẫu thuật, tuy nhiên tốc độ giảm ở mỗi người không giống nhau.

Mức giảm cân phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Loại phẫu thuật được thực hiện.
• Chỉ số BMI trước điều trị.
• Mức độ tuân thủ chế độ ăn và luyện tập.
• Tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của từng người bệnh.

Thông thường, người bệnh giảm cân nhanh hơn trong khoảng 6–12 tháng đầu, sau đó cân nặng sẽ dần ổn định nếu duy trì lối sống lành mạnh.

Sau phẫu thuật có thể mang thai được không?

Có.

Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày không đồng nghĩa với việc mất khả năng mang thai. Ngược lại, ở nhiều phụ nữ béo phì, giảm cân sau phẫu thuật còn có thể góp phần cải thiện chức năng sinh sản và tăng cơ hội thụ thai.

Tuy nhiên, các hiệp hội chuyên môn thường khuyến cáo chưa nên mang thai trong giai đoạn cân nặng đang giảm nhanh, vì đây là thời điểm cơ thể có nhiều thay đổi về chuyển hóa và nhu cầu dinh dưỡng. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị và bác sĩ sản khoa để được tư vấn thời điểm mang thai phù hợp.

Bao lâu có thể quay trở lại học tập và làm việc?

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào loại phẫu thuật, thể trạng và tính chất công việc.

Với các phương pháp phẫu thuật nội soi, nhiều người bệnh có thể trở lại làm các công việc văn phòng sau khoảng 2–4 tuần, nếu sức khỏe ổn định và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện. Đối với công việc cần mang vác nặng hoặc hoạt động thể lực cường độ cao, thời gian nghỉ có thể kéo dài hơn để đảm bảo quá trình hồi phục.

Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thay vì tự ý quay lại làm việc quá sớm.

Tôi cần chuẩn bị gì trước khi quyết định phẫu thuật?

Trước khi quyết định phẫu thuật, người bệnh nên được thăm khám tại cơ sở có chuyên môn về điều trị béo phì để được đánh giá toàn diện. Bác sĩ sẽ xem xét chỉ số BMI, các bệnh lý đi kèm, tiền sử giảm cân, khả năng gây mê, tình trạng dinh dưỡng và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Đồng thời, người bệnh cũng cần chuẩn bị tâm lý cho những thay đổi lâu dài về chế độ ăn, vận động và lịch tái khám sau mổ. Việc hiểu rõ lợi ích, nguy cơ cũng như trách nhiệm của bản thân trong quá trình điều trị sẽ giúp đưa ra quyết định phù hợp và tăng khả năng đạt được kết quả bền vững.

Nếu chưa đủ điều kiện phẫu thuật thì có còn lựa chọn nào khác không?

Có. 

Không phải mọi trường hợp béo phì đều cần phẫu thuật. Nếu chưa đáp ứng tiêu chuẩn chỉ định hoặc vẫn còn khả năng kiểm soát cân nặng bằng các phương pháp bảo tồn, bác sĩ có thể tư vấn chương trình giảm cân kết hợp giữa dinh dưỡng, vận động, thay đổi hành vi và điều trị bằng thuốc khi phù hợp. Trong nhiều trường hợp, đây vẫn là lựa chọn hiệu quả và ít xâm lấn hơn. Chỉ khi các biện pháp này không mang lại kết quả hoặc người bệnh đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn, phẫu thuật mới được cân nhắc.

Kết luận

Đối với những trường hợp béo phì mức độ nặng hoặc đã nhiều lần giảm cân không thành công, phẫu thuật thu nhỏ dạ dày có thể là một lựa chọn điều trị hiệu quả khi được chỉ định đúng và theo dõi bởi đội ngũ chuyên gia. Tuy nhiên, thành công của phương pháp này không chỉ nằm ở ca phẫu thuật mà còn phụ thuộc vào quá trình đánh giá trước mổ, chăm sóc sau mổ và thay đổi lối sống lâu dài.

Đó cũng là lý do Trung tâm Béo phì và Rối loạn chuyển hóa Phương Đông triển khai phương thức phối hợp đa chuyên khoa để điều trị đồng thời tình trạng thừa cân, béo phì và hỗ trợ kiểm soát các bệnh lý rối loạn chuyển hóa liên quan, giúp người bệnh đạt hiệu quả giảm cân bền vững.

>>> Cùng theo dõi video để cập nhật kiến thức y khoa về phương pháp phẫu thuật thu nhỏ dạ dày