Bật mí thực đơn cho người bệnh tim trong 7 ngày và lưu ý áp dụng

Vai trò của chế độ ăn đối với người bệnh tim

Chế độ dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể và sức khỏe tim mạch nói riêng. Áp dụng thực đơn cho người bệnh tim khoa học có thể mang lại những lợi ích đáng kể đối với sức khỏe, có thể kể đến như:

• Hỗ trợ kiểm soát các bệnh lý nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường,... Đây đều là những yếu tố nguy cơ có thể tác động khiến bệnh lý tim mạch tiến triển theo chiều hướng bất lợi.
• Hỗ trợ bảo vệ hệ thống mạch máu: Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ tim mạch có thể góp phần giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và các biến cố tim mạch, trong đó có đột quỵ.
• Hỗ trợ chức năng của hệ tim mạch: Chế độ ăn lành mạnh góp phần duy trì sức khỏe tổng thể và hỗ trợ hoạt động của hệ tim mạch.

Tiêu chí xây dựng thực đơn cho người bệnh tim mạch

Hạn chế muối và natri

Một trong những điểm cần lưu ý đầu tiên dành cho người bệnh tim mạch là nên cắt giảm dần lượng muối và natri trong bữa ăn hằng ngày. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối/ngày. Với người bệnh tim mạch, lượng natri và muối có thể cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ.

Ngoài việc chủ động điều chỉnh lượng muối khi chế biến, người bệnh cũng nên hạn chế sử dụng các loại gia vị đậm đà như nước sốt pha sẵn, dầu hào công nghiệp,... Đặc biệt, các loại đồ ăn chế biến sẵn như thịt hun khói, xúc xích, cá mắm, cá khô, mì ăn liền,... cũng nên được hạn chế, thay vào đó là các món ăn ít chế biến và ít gia vị.

Người bệnh nên hạn chế muối trong khẩu phần ăn hàng ngày 

Bổ sung thêm chất béo không bão hòa

Trong thực tế thăm khám, các bác sĩ Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông đã gặp một số người bệnh kiêng hoàn toàn chất béo. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Người đang điều trị các bệnh lý tim mạch vẫn cần một lượng chất béo phù hợp trong chế độ ăn để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.

Việc điều chỉnh chất béo trong thực đơn cho người bệnh tim mạch được bác sĩ khuyến khích là thay vì bổ sung nhiều chất béo bão hòa từ thịt nhiều mỡ, thịt chế biến sẵn, bơ động vật, phô mai và sữa nguyên kem,... người bệnh có thể ưu tiên các chất béo không bão hòa. Nhóm chất béo này có nhiều trong cá biển, các loại hạt, dầu ô liu, dầu thực vật phù hợp và quả bơ. AHA khuyến nghị ưu tiên nguồn chất béo không bão hòa thay cho chất béo bão hòa trong chế độ ăn tốt cho tim mạch.

Tăng cường chất xơ, vitamin

Bên cạnh bổ sung các loại cá và các loại hạt, rau củ quả và trái cây cũng được các bác sĩ gợi ý người bệnh nên bổ sung hằng ngày. Các thực phẩm này chứa nhiều chất xơ, vitamin và các hợp chất có lợi cho sức khỏe, góp phần xây dựng chế độ ăn lành mạnh và hỗ trợ kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Khi xây dựng thực đơn, người bệnh có thể đa dạng các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cà rốt, cà chua, bắp cải. Đồng thời, có thể kết hợp các loại trái cây như cam, bưởi, táo, dâu tây, việt quất và các loại đậu, yến mạch, gạo lứt hoặc ngũ cốc nguyên hạt.

Đặc biệt, nên ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì các loại nước ép hoặc đồ uống trái cây có thêm đường. WHO khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh nên ưu tiên rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.

Rau củ quả và trái cây tươi là nhóm thực phẩm mà bạn nên tăng cường bổ sung 

Giảm đường và thực phẩm tinh chế

Để hỗ trợ kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch, người bệnh nên hạn chế các món ăn và đồ uống có nhiều đường bổ sung như bánh ngọt, kẹo, nước ngọt,... Đồng thời, nên hạn chế các thực phẩm tinh chế như bánh mì trắng, các sản phẩm từ bột tinh chế và lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt thường xuyên hơn. AHA 2026 khuyến nghị hạn chế đường bổ sung và ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt thay cho ngũ cốc tinh chế.

Gợi ý thực đơn cho người bệnh tim trong 1 tuần

Dưới đây là thực đơn tham khảo, ưu tiên món luộc, hấp, áp chảo hoặc nướng với lượng gia vị vừa phải. Khẩu phần thực tế cần được điều chỉnh theo nhu cầu năng lượng, bệnh lý và chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Lưu ý: Không nên áp dụng nguyên xi thực đơn trên cho tất cả người bệnh. Người suy tim, bệnh thận, đái tháo đường, rối loạn lipid máu hoặc đang sử dụng một số thuốc có thể cần điều chỉnh lượng nước, natri, kali, carbohydrate hoặc các chất dinh dưỡng khác theo chỉ định riêng.

Lưu ý khi áp dụng chế độ ăn cho người bệnh tim mạch

Ngoài những nguyên tắc phải áp dụng trong quá trình xây dựng chế độ ăn kể trên, người bệnh cũng nên ghi nhớ một số điểm quan trọng như sau:

• Ăn uống đầy đủ, không bỏ bữa và không kiêng khem quá mức: Cơ thể vẫn cần năng lượng và các chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động hằng ngày. Đồng thời, việc cắt giảm một cách cực đoan nhiều nhóm thực phẩm có thể khiến cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng và cảm thấy mệt mỏi hơn.
• Thay đổi thói quen ăn uống từ từ: Không phải ai cũng yêu thích các món ăn luộc, hấp, ít gia vị hoặc có thời gian để tự chuẩn bị bữa ăn tại nhà. Thay vì thay đổi đột ngột và khó duy trì lâu dài, người bệnh nên thay đổi từng chút một, giảm dần các loại thực phẩm nhiều muối, natri và thay thế bằng rau củ, trái cây, các loại hạt.
• Lựa chọn các loại thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Hãy ưu tiên lựa chọn các loại thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Nếu mua thực phẩm bán sẵn, nên đọc kỹ bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng trên sản phẩm.
• Ưu tiên cách chế biến đơn giản: Hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo với lượng dầu phù hợp có thể giúp kiểm soát lượng muối và chất béo được thêm vào món ăn.

>>> Xem thêm: 

• Những thói quen cho tim mạch: Nên và không nên
• Bệnh tim nên uống gì? 5 loại thức uống nên bổ sung

Nhìn chung, việc xây dựng thực đơn cho người bệnh tim nên dựa trên việc bổ sung nhiều rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, chất xơ và chất béo không bão hòa, đồng thời hạn chế muối, đường bổ sung, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn. Tuy nhiên, mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe khác nhau nên chế độ ăn cần được thiết kế cá nhân hóa và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa Tim mạch.