Trẻ tiêm phòng bị sốt chân tay lạnh có nguy hiểm không? Nguyên nhân là gì?

Trẻ tiêm phòng bị sốt chân tay lạnh có sao không?

Sau khi tiêm vắc xin, nhiều trẻ có thể bị sốt kèm theo tình trạng tay chân lạnh khiến không ít phụ huynh lo lắng. Trên thực tế, đây thường là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể khi hệ miễn dịch đang được kích hoạt để tạo kháng thể bảo vệ.

Trong đa số trường hợp, trẻ chỉ sốt nhẹ (dưới 38,5°C), kèm tay chân lạnh trong khoảng 24–48 giờ đầu. Sau đó, các triệu chứng này sẽ tự thuyên giảm nếu được chăm sóc đúng cách.

Tất nhiên, các bậc phụ huynh không nên chủ quan. Bởi sốt kèm lạnh tay chân cũng có thể liên quan đến các nguyên nhân khác như nhiễm virus, vi khuẩn hoặc cảnh báo các tình trạng nghiêm trọng như nhiễm trùng nặng. 

Xem thêm: 10 Cách hạ sốt cho trẻ sau khi tiêm phòng an toàn, dễ làm tại nhà

Trẻ em bị sốt sau khi tiêm phòng là phản ứng bình thường của cơ thể 

Nguyên nhân gây ra tình trạng trẻ tiêm phòng bị sốt chân tay lạnh là gì?

Theo các bác sĩ chuyên khoa của Trung tâm tư vấn Tiêm chủng Phương Đông, tình trạng sốt chân tay lạnh sau khi tiêm đa số đều là phản ứng bình thường của hệ miễn dịch với vắc xin và cơ địa nhạy cảm co mạch vì sốt ở trẻ cụ thể như sau:

Phản ứng của hệ miễn dịch

Sau khi tiêm, cơ thể trẻ nhận diện vắc xin như một tác nhân lạ và bắt đầu kích hoạt hệ miễn dịch để tạo kháng thể. Quá trình này đôi khi diễn ra mạnh mẽ quá mức, gây ra các biểu hiện lên cơ thể bé như sốt, mệt mỏi và tay chân lạnh.

Hiện tượng co mạch do sốt

Khi sốt, cơ thể có xu hướng co mạch ở tay và chân để giữ nhiệt cho các cơ quan quan trọng bên trong. Điều này khiến thân nhiệt tăng lên nhưng tay chân lại lạnh. Nếu bé rơi vào trường hợp này thì các bậc cha mẹ không cần quá lo lắng bởi đây là cơ chế điều hòa tự nhiên của cơ thể, không phải dấu hiệu bất thường.

Tăng sản nhiệt và điều hòa năng lượng

Khi sốt, cơ thể trẻ sẽ tăng chuyển hóa và có xu hướng tiêu hao nhiều năng lượng hơn. Điều này là cơ chế tự nhiên để cơ thể tạo nhiệt chống lại các tác nhân lạ. Đồng thời, cơ thể tiếp tục co mạch ngoại vi để giữ nhiệt sẽ khiến tay chân lạnh rõ hơn.

Chức năng điều nhiệt chưa hoàn thiện ở trẻ nhỏ

Ở trẻ nhỏ, hệ thần kinh đặc biệt là khả năng điều hòa thân nhiệt chưa phát triển hoàn chỉnh. Do đó, tình trạng tay chân lạnh có thể kéo dài hơn bình thường. 

Khả năng điều hòa thân nhiệt của trẻ chưa phát triển toàn diện nên tình trạng tay chân lạnh có thể kéo dài hơn bình thường 

Yếu tố ngoại cảnh

Ngoài các nguyên nhân khiến trẻ tiêm phòng bị sốt chân tay lạnh kể trên thì môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến nhiệt độ cơ thể các bé. Nếu đang làm ở phòng có nhiệt độ thấp, nơi có gió lùa hoặc quần áo không đủ ấm thì cảm giác lạnh ở tay chân sẽ rõ hơn, dù trẻ đang sốt.

Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị sốt kèm tay chân lạnh tại nhà 

Trước hết, phụ huynh cần chú ý theo dõi nhiệt độ và tình trạng tổng thể của trẻ. Cha mẹ nên kiểm tra thân nhiệt đều đặn cho con bằng nhiệt kế, kết hợp quan sát các biểu hiện ăn uống, ngủ nghỉ và mức độ tỉnh táo. 

Trong trường hợp trẻ chỉ sốt nhẹ dưới 38,5°C, vẫn bú hoặc ăn uống bình thường, không có biểu hiện bất thường, cha mẹ có thể yên tâm chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu trẻ trở nên lừ đừ, bỏ bú, da nhợt nhạt hoặc có dấu hiệu tím tái, cần đưa trẻ đi khám sớm để được các bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ kịp thời.

Với những trường hợp sốt cao hơn, phụ huynh có thể sử dụng thuốc hạ sốt theo đúng liều lượng được bác sĩ hướng dẫn. Đồng thời, bạn cũng nên kết hợp chườm ấm ở những vùng như nách, bẹn hoặc cổ để hỗ trợ hạ nhiệt. 

Cha mẹ lưu ý không nên chườm lạnh cho con vì có thể làm co mạch nhiều hơn, khiến tình trạng tay chân lạnh trở nên rõ rệt. Bên cạnh đó, việc bổ sung đủ nước, duy trì dinh dưỡng hợp lý hoặc tăng cường bú mẹ cũng giúp cơ thể trẻ có đủ năng lượng để hồi phục nhanh hơn.

Ngoài ra, điều không ít các bậc phụ huynh băn khoăn là việc giữ ấm cho trẻ. Khi tay chân lạnh, bạn có thể cho con đeo tất mỏng hoặc khăn ấm để giữ nhiệt nhẹ nhàng ở các chi. Tuy nhiên, không nên ủ trẻ quá kín vì dễ khiến cơ thể bị bí nhiệt, ra nhiều mồ hôi và làm tình trạng khó chịu tăng lên. Việc giữ ấm nên ở mức vừa phải, đủ để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu nhưng vẫn đảm bảo cơ thể có thể tản nhiệt tự nhiên.

Xem thêm: Trẻ bị sốt nên làm gì? 6 cách hạ sốt nhanh và an toàn ngay tại nhà

Khi nào trẻ cần tiêm phòng khi bị sốt chân tay lạnh?

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu tình trạng sốt kéo dài nhiều ngày, đặc biệt là khi đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách nhưng không cải thiện. Ngoài ra, những biểu hiện như trẻ lừ đừ, ngủ li bì khó đánh thức, bỏ bú hoặc ăn kém, nôn nhiều hay quấy khóc không dứt cũng là những dấu hiệu cần lưu ý. 

Trong một số trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu trẻ xuất hiện tình trạng da tím tái, khó thở, thở rút lõm ngực hoặc co giật, cần đưa đi cấp cứu ngay. Trong một số trường hợp, những dấu hiệu này có thể không chỉ đơn thuần là phản ứng sau tiêm mà còn liên quan đến các vấn đề sức khỏe khác cần được can thiệp kịp thời. 

Nếu trẻ sốt cao kéo dài thì cha mẹ có thể phải đưa bé đến Bệnh viện thăm khám 

Trẻ bị sốt chân tay lạnh sau khi tiêm phòng thì có nên tiêm phòng mũi tiếp theo không?

Quyết định có nên tiêm không còn dựa vào đánh giá cụ thể của bác sĩ, thay vì phụ huynh tự ý trì hoãn hoặc bỏ mũi tiêm. Trong đa số trường hợp, nếu trẻ chỉ bị sốt nhẹ và tình trạng tay chân lạnh diễn ra trong thời gian ngắn rồi tự hết, đây được xem là phản ứng miễn dịch bình thường. 

Khi đó, trẻ vẫn có thể tiếp tục tiêm các mũi tiếp theo theo đúng lịch. Tuy nhiên, nếu phản ứng sau tiêm kéo dài, mức độ nặng hoặc đi kèm những biểu hiện bất thường, trẻ cần được khám sàng lọc kỹ trước khi tiêm.

Cách tốt nhất là phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở tiêm chủng uy tín để được bác sĩ thăm khám, khai thác tiền sử phản ứng sau tiêm và đánh giá tổng thể tình trạng sức khỏe. Qua thăm khám trực tiếp, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp, vừa đảm bảo hiệu quả phòng bệnh, vừa đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ.

Như vậy, trẻ tiêm phòng bị sốt chân tay lạnh chỉ là phản ứng sinh lý ngay sau khi bé được tiêm vắc xin, không quá nguy hiểm. Điều này có thể do cơ thể đang đáp ứng miễn dịch với vắc xin khiến mạch máu các chi co lại và thân nhiệt tăng nhẹ. Dẫu vậy các bậc cha mẹ cũng không nên chủ quan vì đôi khi chân tay lạnh có thể báo hiệu các bệnh lý khác của cơ thể.