Xét nghiệm vô sinh nam gồm những gì? Nên thực hiện ở đâu?

Xét nghiệm vô sinh nam gồm những gì?

Xét nghiệm vô sinh nam bao gồm nhiều phương pháp nhằm đánh giá khả năng sản xuất tinh trùng, hoạt động của hệ nội tiết sinh sản và phát hiện các bất thường có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. 

Xét nghiệm tinh dịch đồ

Tinh dịch đồ là xét nghiệm cơ bản và quan trọng trong đánh giá khả năng sinh sản ở nam giới. Một số chỉ số được đánh giá bao gồm:

• Thể tích tinh dịch: Lượng tinh dịch thu được sau khi xuất tinh.
• Nồng độ và tổng số tinh trùng: Phản ánh số lượng tinh trùng có trong một đơn vị thể tích và toàn bộ mẫu tinh dịch.
• Khả năng di động: Đánh giá tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới, di động không tiến tới và bất động.
• Hình thái tinh trùng: Kiểm tra tỷ lệ tinh trùng có cấu trúc bình thường và những bất thường về đầu, cổ, thân hoặc đuôi.
• Các đặc điểm khác: Độ pH, thời gian hóa lỏng, độ nhớt và sự hiện diện của tế bào khác trong mẫu.

Thông qua kết quả tinh dịch đồ, bác sĩ có thể nhận diện những bất thường như tinh trùng ít, tinh trùng yếu, dị dạng hoặc không tìm thấy tinh trùng trong mẫu xuất tinh. 

Xét nghiệm tinh dịch đồ nhằm đánh giá chất lượng và số lượng của tinh trùng

Xét nghiệm máu đánh giá nội tiết tố

Hormone đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và trưởng thành của tinh trùng. Vì vậy, khi nghi ngờ rối loạn nội tiết hoặc phát hiện bất thường trên tinh dịch đồ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra:

• Testosterone: Hormone sinh dục tham gia duy trì chức năng sinh sản và đặc điểm sinh dục nam.
• FSH: Có vai trò điều hòa hoạt động của tế bào Sertoli và quá trình sinh tinh tại tinh hoàn.
• LH: Hormone kích thích tế bào Leydig sản xuất Testosterone.
• Prolactin: Nồng độ tăng cao bất thường có thể ảnh hưởng đến hoạt động của trục nội tiết sinh sản.
• Estradiol: Được chỉ định trong một số trường hợp nghi ngờ mất cân bằng hormone sinh dục.

Kết quả xét nghiệm giúp bác sĩ đánh giá hoạt động của trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, từ đó phát hiện nguyên nhân gây suy giảm chức năng sinh tinh hoặc rối loạn sinh dục.

Xét nghiệm di truyền

Một số bất thường di truyền có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất tinh trùng, gây thiểu tinh nặng hoặc vô tinh:

• Nhiễm sắc thể đồ: Phát hiện bất thường về số lượng hoặc cấu trúc nhiễm sắc thể, chẳng hạn hội chứng Klinefelter.
• Xét nghiệm vi mất đoạn nhiễm sắc thể Y: Tìm kiếm những đoạn DNA bị mất tại vùng AZF, có thể liên quan đến suy giảm hoặc mất khả năng sinh tinh.
• Xét nghiệm gen chuyên biệt: Được cân nhắc khi nghi ngờ các bất thường di truyền liên quan đến đường dẫn tinh hoặc chức năng sinh sản.

Xét nghiệm di truyền giúp phát hiện bất thường trong quá trình sản xuất tinh trùng

Xét nghiệm vi sinh và bệnh lây truyền qua đường tình dục

Một số bệnh lý nhiễm khuẩn tại đường sinh dục có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch hoặc gây tổn thương cơ quan sinh sản. Khi có dấu hiệu viêm nhiễm hoặc yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm tìm tác nhân gây bệnh như lậu, Chlamydia, giang mai,...

Phương pháp thực hiện có thể bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu hoặc lấy mẫu dịch tiết tùy tác nhân cần tìm kiếm.

Các xét nghiệm và kỹ thuật chuyên sâu khác

Trong những trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc thêm:

• Xét nghiệm kháng thể kháng tinh trùng: Đánh giá yếu tố miễn dịch có thể ảnh hưởng đến khả năng di chuyển hoặc tương tác của tinh trùng.
• Xét nghiệm nước tiểu sau xuất tinh: Hỗ trợ phát hiện tình trạng xuất tinh ngược dòng, đặc biệt khi lượng tinh dịch xuất ra rất ít hoặc không có.
• Xét nghiệm phân mảnh DNA tinh trùng: Đánh giá mức độ tổn thương DNA trong tinh trùng, có thể được cân nhắc ở một số trường hợp vô sinh chưa rõ nguyên nhân, sảy thai liên tiếp hoặc thất bại hỗ trợ sinh sản.
• Sinh thiết tinh hoàn: Lấy một mẫu mô tinh hoàn để đánh giá quá trình sinh tinh trong những trường hợp được lựa chọn cụ thể.

Không phải nam giới nào cũng cần thực hiện toàn bộ các xét nghiệm trên. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tiền sử bệnh lý, khám lâm sàng và kết quả ban đầu để đưa ra chỉ định phù hợp, tránh thực hiện những xét nghiệm không cần thiết.

Vì sao nên đi xét nghiệm vô sinh nam?

Xét nghiệm vô sinh nam là bước quan trọng giúp đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản, phát hiện những bất thường có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Tình trạng vô sinh ở nam giới có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như suy giảm chức năng tinh hoàn, rối loạn nội tiết, tắc nghẽn đường dẫn tinh, nhiễm trùng hoặc bất thường di truyền. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có biểu hiện rõ ràng, khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi gặp khó khăn trong quá trình có con.

Xét nghiệm vô sinh nam là bước quan trọng trong đánh giá sức khỏe sinh sản ở nam giới

Chủ động xét nghiệm và thăm khám mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Phát hiện sớm các bất thường về tinh trùng: Đánh giá số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng, qua đó nhận diện những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quá trình thụ tinh.
• Tìm kiếm nguyên nhân gây vô sinh: Hỗ trợ phát hiện các bệnh lý liên quan đến tinh hoàn, rối loạn nội tiết, bất thường di truyền hoặc nhiễm trùng đường sinh dục.
• Đánh giá toàn diện chức năng sinh sản: Kết hợp kết quả xét nghiệm với tiền sử bệnh lý và thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ có cơ sở nhận định tình trạng sức khỏe sinh sản của nam giới.
• Xây dựng hướng điều trị phù hợp: Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể được tư vấn điều trị nội khoa, can thiệp ngoại khoa hoặc áp dụng các phương pháp hỗ trợ sinh sản khi cần thiết.
• Chủ động bảo vệ khả năng sinh sản: Đặc biệt có ý nghĩa với nam giới từng mắc bệnh lý tinh hoàn, phẫu thuật vùng sinh dục hoặc điều trị ung thư bằng hóa trị, xạ trị.

Khi nào nam giới nên thực hiện xét nghiệm vô sinh?

Nam giới nên chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản khi gặp khó khăn trong quá trình có con hoặc có những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng sinh sản. Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU), các cặp vợ chồng nên được đánh giá vô sinh khi chưa có thai sau 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai.

Một số trường hợp cần thăm khám sớm hơn gồm:

• Hai vợ chồng quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai sau 12 tháng. Nếu người vợ từ 35 tuổi trở lên, nên thăm khám sau 6 tháng cố gắng thụ thai.
• Gặp tình trạng rối loạn cương dương, xuất tinh ngược dòng, xuất tinh bất thường hoặc suy giảm ham muốn tình dục.
• Từng mắc quai bị biến chứng viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn hoặc các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục.
• Có tiền sử tinh hoàn ẩn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, chấn thương hoặc phẫu thuật vùng bẹn - bìu.
• Từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, giang mai hoặc Chlamydia.
• Phát hiện tinh hoàn nhỏ, đau tức bìu, có khối bất thường hoặc nghi ngờ tắc nghẽn đường dẫn tinh.
• Từng điều trị ung thư bằng hóa trị, xạ trị hoặc sử dụng các loại thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh.
• Thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, bức xạ hoặc môi trường nhiệt độ cao.

Nên thăm khám sau 12 tháng quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai

Xét nghiệm vô sinh nam cần chuẩn bị những gì?

Để kết quả xét nghiệm có độ tin cậy cao, nam giới cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế trước và trong quá trình lấy mẫu. Một số lưu ý quan trọng bao gồm:

• Kiêng xuất tinh trước khi làm tinh dịch đồ: Theo WHO, thời gian kiêng xuất tinh được khuyến nghị từ 2-7 ngày trước khi lấy mẫu. 
• Thông báo tiền sử sử dụng thuốc: Nam giới cần cung cấp thông tin về các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là testosterone, thuốc nội tiết, thuốc điều trị bệnh mạn tính và những sản phẩm có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.
• Tuân thủ quy trình lấy mẫu tinh dịch: Mẫu thường được lấy bằng phương pháp thủ dâm vào dụng cụ chuyên dụng do cơ sở y tế cung cấp. Cần thu thập toàn bộ mẫu, tránh sử dụng chất bôi trơn hoặc bao cao su thông thường vì có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích.
• Thực hiện xét nghiệm máu theo hướng dẫn: Một số xét nghiệm hormone cần được lấy máu vào thời điểm phù hợp trong ngày. Việc nhịn ăn hay không phụ thuộc vào xét nghiệm được chỉ định, vì vậy nam giới nên hỏi bác sĩ trước khi thực hiện.
• Giữ tâm lý thoải mái: Căng thẳng có thể khiến quá trình lấy mẫu trở nên khó khăn. Nam giới nên trao đổi với nhân viên y tế nếu gặp trở ngại để được hướng dẫn và hỗ trợ.

Kiêng xuất tinh từ 2-7 ngày trước khi làm tinh dịch đồ

Xét nghiệm vô sinh nam tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Lựa chọn cơ sở y tế phù hợp là yếu tố quan trọng giúp quá trình xét nghiệm và chẩn đoán vô sinh nam diễn ra thuận lợi. Một địa chỉ đáng tin cậy cần đáp ứng các tiêu chí như có đội ngũ bác sĩ chuyên môn về Nam học và sức khỏe sinh sản, hệ thống xét nghiệm đạt tiêu chuẩn, quy trình lấy và phân tích mẫu đúng kỹ thuật, đồng thời có khả năng phối hợp nhiều chuyên khoa khi cần thiết.

Tại Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là địa chỉ y tế người bệnh có thể tham khảo khi có nhu cầu thăm khám sức khỏe sinh sản. Việc đánh giá cần được thực hiện dựa trên tình trạng thực tế của từng người, kết hợp thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm phù hợp để tìm kiếm nguyên nhân gây suy giảm khả năng sinh sản.

Đặc biệt, nam giới không nên tự đọc kết quả xét nghiệm và đưa ra kết luận về khả năng có con. Mỗi chỉ số cần được bác sĩ phân tích trong mối tương quan với tiền sử bệnh lý, tình trạng sức khỏe và các kết quả kiểm tra khác. Từ đó, người bệnh được tư vấn hướng theo dõi, điều trị hoặc hỗ trợ sinh sản phù hợp.

Thăm khám Nam khoa tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Nếu đang gặp khó khăn trong hành trình tìm kiếm con yêu, nam giới nên chủ động thăm khám sớm để không bỏ lỡ thời điểm can thiệp phù hợp. Liên hệ Bệnh viện Đa khoa Phương Đông qua hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám qua website để được nhân viên hỗ trợ nhanh chóng.