Bỏng giác mạc: Nguyên nhân, biến chứng và điều trị

Nguyên nhân bỏng giác mạc

Bỏng giác mạc phần lớn xảy ra ở nam giới trong độ tuổi lao động, trong đó các nhóm nguyên nhân chính dẫn đến bao gồm:

• Tiếp xúc với hóa chất: Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến giác mạc bị bỏng, có thể đề cập đến acid, bazo; các hóa chất độc hại khác như cồn, oxy già, iode. Trong đó, bazơ có khả năng dẫn đến tổn thương nặng do làm hoại tử lỏng; còn acid gây hoại tử đông.
• Nhiệt độ: Các loại nhiệt độ cao dạng khô (xăng, dầu, điện), dạng ướt (nước sôi, hơi nước) hay nhiệt độ thấp (nito lỏng, tuyết carbonic) đều có thể làm bỏng giác mạc. Những loại này thường xuất hiện trong các sự cố hỏa hoạn, cháy nổ hoặc hàn xì.
• Nổ chất phóng xạ: Những vụ nổ phóng xạ có thể tạo ra tia xạ, sóng nổ đặc biệt nguy hiểm. Chưa kể sức nóng từ ánh sáng của các chất phóng xạ còn làm giác mạc bỏng rát nghiêm trọng.
• Nguyên nhân khác: Tiếp xúc với tia lửa hàn, tia laser, tia cực tím tuy hiếm khi gây bỏng giác mạc nhưng vẫn có thể xảy ra với người làm trong ngành công nghiệp. Một số khác bị ảnh hưởng bởi thiết bị phát sáng mạnh, không bảo vệ mắt trước tác động từ ánh sáng mặt trời.

Xem thêm: Nhỏ chanh vào mắt: Nguy cơ bỏng giác mạc và giảm thị lực

Bỏng giác mạc có thể xảy ra bởi nhiều nhóm nguyên nhân

Biến chứng khi giác mạc bị bỏng

Bỏng giác mạc là một trong những dạng tổn thương mắt đặc biệt nguy hiểm, cần được xử trí chính xác và ngay lập tức. Trường hợp xấu, người bệnh có thể mù lòa vĩnh viễn, không thể khôi phục thị lực.

Theo chuyên gia Nhãn khoa, ngay cả với những trường hợp tổn thương nhẹ, bệnh nhân vẫn có nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, thủng giác mạc, viêm màng bồ đào. Hoặc các di chứng quặm mi, dính mi cầu, sẹo giác mạc hoặc khô mắt.

Phần lớn các tổn thương tiến triển đều có thể khiến thị lực giảm sút nghiêm trọng hoặc kéo dài thời gian hồi phục. Vậy nên, ngay khi xảy ra chấn thương bạn cần tiếp nhận điều trị từ đội ngũ y tế chuyên môn, phòng tránh tối đa các trường hợp xấu xảy ra.

Hướng xử trí bỏng giác mạc

Điều quan trọng mọi bệnh nhân cần lưu tâm, ngay khi có dấu hiệu giác mạc bỏng cần nhanh chóng sơ cứu. Bạn cần loại bỏ triệt để các hóa chất gây hại bằng cách rửa mắt dưới vòi nước chảy, điều này hạn chế nguy cơ các mô khác của nhãn cầu bị ảnh hưởng và suy giảm chức năng sinh lý.

Sơ cứu loại bỏ tác nhân khiến giác mạc bỏng dưới vòi nước chảy

Hướng điều trị chuyên sâu hơn cần dựa vào chẩn đoán tình trạng, mức độ bỏng của bác sĩ chuyên khoa. Cụ thể:

• Sử dụng thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ, thuốc uống giảm viêm để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng. Đồng thời đảm bảo, cải thiện nguồn dinh dưỡng đến giác mạc.
• Bảo vệ mắt tránh khỏi bụi bẩn, ánh sáng mạnh với kính bảo hộ hoặc băng kín mắt nhằm giảm kích ứng.
• Can thiệp ngoại khoa dưới sự hướng dẫn của kính lúp, kính hiển vi để loại bỏ mô sẹo, màng già hoặc các vật thể lạ khác trên bề mặt giác mạc.
• Áp dụng phương pháp ghép giác mạc, ghép kết mạc, ghép nhãn cầu thay thế cho các tổ chức bị hư hỏng nặng, khó hồi phục chức năng sinh lý.

Biện pháp phòng tránh

Để hạn chế tối đa nguy cơ giác mạc bị bỏng, người bệnh cần chú ý áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động dưới đây:

• Tránh tiếp xúc gần với các hóa chất gây nguy hiểm như oxy già, cồn, kiềm, acid. Nếu đặc thù công việc cần chủ động trang bị đồ bảo hộ như kính, găng tay, khẩu trang và giữa khoảng cách an toàn.
• Hạn chế đến gần các nguồn nhiệt cao, thấp như lửa, nước sôi, hơi nước và nito lỏng. Đây đều là những nguyên nhân tiềm ẩn khiến mắt có thể bị bỏng, tổn thương nghiêm trọng, khó hồi phục.
• Sử dụng đồ bảo hộ chuyên dụng khi làm việc với nguồn sáng gây hại như tia laser, tia lửa hàn và tia cực tím.
• Không nhìn quá lâu hoặc để mắt hoạt động liên tục dưới ánh sáng mặt trời mạnh, đặc biệt trong khoảng thời gian 12 - 15 giờ hàng ngày.

Biện pháp phòng tránh các nguy cơ gây bỏng giác mạc

Câu hỏi liên quan đến bỏng giác mạc

Bên cạnh những câu hỏi về nguyên nhân, biến chứng và hướng điều trị, không ít bệnh nhân cũng thắc mắc về khả năng tự hồi phục và tiên lượng sau điều trị. Dưới đây là những tổng hợp và giải đáp từ chuyên gia Nhãn khoa - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.

Giác mạc bỏng có thể tự lành không?

Bỏng giác mạc không thể tự lành sau chấn thương, không điều trị sớm có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như suy giảm thị lực và mù lòa. Bệnh nhân cần được can thiệp y tế sớm, thăm khám và theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa.

Khả năng hồi phục hoàn toàn sau bỏng giác mạc?

Tiên lượng hồi phục sau bỏng giác mạc phụ thuộc vào mức độ bỏng, nguyên nhân, tốc độ và phương pháp điều trị. Đa số các trường hợp can thiệp sớm có khả năng hồi phục tốt hơn, ít nguy cơ suy giảm chức năng và ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của mắt.

Kết luận

Bỏng giác mạc chưa bao giờ là một chấn thương nhẹ hay đơn giản, tình trạng này cần được xử trí sớm, đúng phương pháp để bảo toàn chức năng thị giác. Ngoài ra, đối tượng nguy cơ cao cũng cần chủ động trang bị đồ bảo hộ lao động, thận trọng khi tiếp xúc với hóa chất hoặc hạn chế nhìn trực tiếp vào nguồn sáng mạnh.