Bong võng mạc có chữa được không? Khi nào cần phẫu thuật?

Bong võng mạc có chữa được không?

Bong võng mạc là tình trạng lớp võng mạc ở đáy mắt bị tách khỏi vị trí bình thường, làm gián đoạn quá trình tiếp nhận và truyền tín hiệu hình ảnh lên não. Khi võng mạc chỉ bong một phần nhỏ, người bệnh có thể chưa nhận thấy triệu chứng rõ ràng. 

Tuy nhiên, nếu vùng bong lan rộng, các dấu hiệu thường xuất hiện đột ngột như nhìn mờ, thấy nhiều đốm đen hoặc đường đen lướt qua trước mắt, cảm giác lóe sáng như tia chớp, thậm chí có vùng nhìn bị tối sẫm.

Nhiều người lo lắng bong võng mạc có chữa được không. Trên thực tế, bệnh hoàn toàn có thể điều trị bằng phẫu thuật nếu được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào mức độ bong, thời điểm can thiệp và tình trạng thị lực ban đầu của từng người.

Theo thống kê lâm sàng, khoảng 90% trường hợp bong võng mạc có thể được điều trị thành công chỉ sau một lần phẫu thuật. Một số ít người bệnh cần can thiệp thêm lần thứ hai do võng mạc tái bong, tuy nhiên tỷ lệ phục hồi cuối cùng vẫn đạt trên 95%. Điều này cho thấy việc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng trong tiên lượng điều trị.

Bên cạnh đó, khả năng phục hồi thị lực còn phụ thuộc vào vị trí bong võng mạc. Nếu điểm vàng – vùng trung tâm đảm nhiệm chức năng nhìn rõ chi tiết chưa bị ảnh hưởng, thị lực có thể cải thiện tốt sau phẫu thuật. Ngược lại, khi điểm vàng đã bị bong trong thời gian dài, thị lực khó có thể hồi phục hoàn toàn dù võng mạc đã được áp lại đúng vị trí.

Bất thường bong võng mạc cần được điều trị càng sớm càng tốt 

Bong võng mạc có nguy hiểm không?

Bong võng mạc được xem là một cấp cứu nhãn khoa vì bệnh tiến triển rất nhanh và tiềm ẩn nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn. Trong nhiều trường hợp, chỉ sau vài ngày đến một tuần kể từ khi xuất hiện triệu chứng, võng mạc có thể bong hoàn toàn nếu không được điều trị kịp thời. Khi đó, các tổn thương xảy ra tại võng mạc thường không thể hồi phục.

Những dấu hiệu cảnh báo bong võng mạc mà người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan bao gồm: xuất hiện nhiều “ruồi bay” trước mắt, cảm giác chớp sáng bất thường khi nhìn trong bóng tối, hoặc trường nhìn bỗng bị che khuất như có màn đen kéo xuống. Đây đều là những tín hiệu cho thấy võng mạc đang bị tổn thương nghiêm trọng.

Nếu chậm trễ trong quá trình điều trị, bong võng mạc không chỉ làm giảm thị lực nặng nề mà còn có thể dẫn đến mù lòa. Vì vậy, ngay khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt. Việc thăm khám và can thiệp sớm không chỉ giúp tăng khả năng chữa khỏi mà còn giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế tối đa các biến chứng về sau.

Nếu không điều trị kịp thời, bạn sẽ thấy nhiều đốm đen bay trước mắt 

Điều trị bong võng mạc như thế nào? 

Nhiều người thắc mắc bong võng mạc có chữa được hay không khi vừa được chẩn đoán bệnh. Trên thực tế, khả năng điều trị bong võng mạc phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tổn thương, thời điểm phát hiện và phương pháp can thiệp.

Trong trường hợp võng mạc mới chỉ bị rách hoặc thủng nhẹ nhưng chưa bong hoàn toàn khỏi đáy mắt, việc điều trị sớm có thể giúp ngăn chặn bệnh tiến triển nặng hơn và bảo tồn thị lực. Lúc này, bác sĩ thường chỉ định các phương pháp can thiệp ít xâm lấn nhằm cố định võng mạc về đúng vị trí.

Phẫu thuật laser (quang đông) là phương pháp thường được áp dụng. Bác sĩ sẽ sử dụng tia laser chiếu qua đồng tử để tạo các điểm đông quanh vùng rách. Các điểm này sẽ hình thành mô sẹo nhỏ, giúp vá lại các vết rách và giữ võng mạc bám chắc vào thành mắt.

Một phương pháp khác là làm lạnh cường độ cao (cryopexy). Sau khi gây tê tại chỗ, bác sĩ đặt đầu dò lạnh lên bề mặt ngoài nhãn cầu, tác động trực tiếp lên vị trí tổn thương. Nhiệt độ lạnh sẽ kích thích hình thành sẹo, từ đó cố định võng mạc và hạn chế nguy cơ bong lan rộng.

Phẫu thuật điều trị bong võng mạc như thế nào?

Trong một số trường hợp, phẫu thuật là phương án bắt buộc nhằm cố định võng mạc trở lại vị trí ban đầu, giúp bảo vệ thị lực và ngăn ngừa nguy cơ mù lòa.

Tùy mức độ bong và đặc điểm tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định một trong các phương pháp phẫu thuật sau:

• Bơm khí nội nhãn: Bác sĩ bơm một bong bóng khí nhỏ vào khoang thủy tinh thể. Bong bóng này sẽ di chuyển đến đúng vị trí võng mạc bị bong, tạo lực ép giúp võng mạc áp sát trở lại đáy mắt. Đồng thời, bác sĩ kết hợp laser hoặc cryopexy để bịt kín vết rách. Bong bóng khí sẽ tự hấp thu và biến mất sau một thời gian.
• Ấn độn củng mạc: Phương pháp này sử dụng một dải silicon đặt quanh nhãn cầu để tạo lực đỡ từ bên ngoài, giúp võng mạc giữ ổn định trong quá trình lành lại. Vật liệu silicon thường được giữ vĩnh viễn trong mắt và không gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
• Phẫu thuật cắt dịch kính: Bác sĩ sẽ loại bỏ dịch kính và các mô đang kéo võng mạc lệch khỏi vị trí bình thường. Sau đó, khí đặc biệt hoặc dầu silicon được bơm vào để làm phẳng võng mạc. Trong trường hợp dùng dầu silicon, người bệnh có thể cần thêm một cuộc phẫu thuật sau vài tháng để lấy dầu ra.

Người bệnh có thể phải phẫu thuật cắt dịch kính để điều trị bệnh 

Cần lưu ý rằng, bất kỳ phẫu thuật nào cũng tiềm ẩn rủi ro. Phẫu thuật bong võng mạc có thể gặp các biến chứng như nhiễm trùng, chảy máu, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bong võng mạc tái phát. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, bong võng mạc có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn, thậm chí mù lòa.

Sau phẫu thuật, thị lực thường bắt đầu cải thiện sau khoảng 4–6 tuần. Một số trường hợp cần vài tháng để hồi phục tốt hơn, và võng mạc có thể tiếp tục lành trong vòng một năm hoặc lâu hơn. Với những trường hợp bong võng mạc nặng hoặc kéo dài, khả năng phục hồi thị lực hoàn toàn sẽ thấp hơn.

Nhìn chung, bài viết trên đã giải đáp chi tiết câu hỏi “bong võng mạc có chữa được không”. Khả năng phục hồi phụ thuộc rất lớn vào thời điểm điều trị. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như chớp sáng, ruồi bay nhiều, nhìn méo hình hoặc tối sầm một phần tầm nhìn, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, giúp tăng cơ hội bảo tồn thị lực.