Một trong những ác mộng của mẹ bầu là mang thai ngoài tử cung. Tình trạng này hết sức nguy hiểm vì không những mẹ không giữ được bé mà nguy cơ thai to, vỡ ra gây xuất huyết ổ bụng, sốc nhiễm trùng dẫn đến tử vong rất cao. Trong trường hợp này, nếu phát hiện dấu hiệu như chỉ số beta thai ngoài tử cung thấp, thai ở giai đoạn sớm thì mẹ sẽ được cho thuốc để đình chỉ thai kịp thời và an toàn hơn rất nhiều.
Xét nghiệm beta hCG là gì?
Xét nghiệm HCG (Human Chorionic Gonadotropin Test) là xét nghiệm đo hormone của nhau thai sau khi phôi thai đã làm tổ. Đây là xét nghiệm được thực hiện cho máu và nước tiểu, thực hiện sớm nhất 10 ngày sau thụ thai để xác nhận xem bạn có thai hay không. Đồng thời, beta hCG cũng dự đoán nhiều rủi ro tiềm ẩn, như chỉ số beta hCG thai ngoài tử cung.
![(Hình 1 - Xét nghiệm beta hCG và que thử thai hết sức quen thuộc với các phụ nữ mang thai)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-1.jpg)
Xét nghiệm beta hCG và que thử thai hết sức quen thuộc với các phụ nữ mang thai
Chỉ số beta hCG bao nhiêu là có thai? Xét nghiệm beta hCG diễn ra như thế nào?
Phụ nữ được kết luận có thai khi nồng độ beta trong xét nghiệm máu beta hCG >25 mUI/ml. Cụ thể hormon hCG được tạo ra từ bánh nhau có thể được tìm thấy trong máu và nước tiểu của thai phụ:
- Đối với xét nghiệm nước tiểu: Kết quả 2 vạch là đang mang thai, 1 vạch là âm không có thai. Nếu không hiển thị vạch thì chưa kết luận được.
![(Hình 2 - Xét nghiệm beta hCG còn có thể thực hiện trên nước tiểu)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-3.jpg)
Xét nghiệm beta hCG còn có thể thực hiện trên nước tiểu
- Đối với xét nghiệm máu: Chỉ số >25 IU/L tức dương tính với thai kỳ, <5 là âm tính với thai kỳ. Kết quả 5 - 25 IU/L thì chưa xác định rõ.
Trên lâm sàng, bác sĩ cũng căn cứ vào nồng độ hCG tăng nhanh, thường gấp 2 lần sau 2 - 3 ngày là một trong các căn cứ bệnh nhân chuyển phôi sau IVF có thai hay không. Đây là cơ sở quan trọng trong tam cá nguyệt đầu tiên bởi sau tuần thứ 10 của thai kỳ, chỉ số beta hCG sẽ giảm dần và ổn định hơn.
![(Hình 3 - Bảng chỉ số hCG của phụ nữ mang thai bình thường)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/them-tieu-de-2024-04-13t082507890.jpg)
Bảng chỉ số hCG của phụ nữ mang thai bình thường
Chỉ số beta hCG thai ngoài tử cung là bao nhiêu?
Nếu nồng độ beta hCG trong máu 1500 - 2000 IU/L và siêu âm không phát hiện túi thai trong buồng tử cung thì bạn sẽ bị nghi ngờ mang thai ngoài tử cung. Để chẩn đoán chính xác hơn, bác sĩ chuyên khoa sẽ kiểm tra các biểu hiện bất thường khác như:
- Xuất huyết âm đạo không có lý do: Ra máu trước kỳ kinh, rong huyết. Máu có thể sẫm màu, số lượng ít và không có dấu hiệu vón cục.
- Đau vùng chậu: Đau nhức vùng chậu là tín hiệu của những bất thường vùng chậu, đặc biệt là trong thai kỳ. Cơn đau có thể âm ỉ ở vùng bụng dưới, đau một bên hoặc đau râm ran và thỉnh thoảng nhói lên.
Nếu chỉ số hCG thai ngoài tử cung đã báo hiệu bất thường, bệnh nhân nên đi khám ngay để được điều trị nội khoa. Tuyệt đối không nên để rơi vào trường hợp chậm kinh đã lâu, ra máu bất thường và đau bụng dữ dội phải đi cấp cứu. Khi đó, bệnh nhân buộc phải mổ cấp cứu để cắt vòi trứng hoặc xử lý tình trạng xuất huyết ổ bụng.
![(Hình 4 - Bệnh nhân mang thai ngoài tử cung có thể phải mổ cấp cứu lấy thai)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-5.jpg)
Bệnh nhân mang thai ngoài tử cung có thể phải mổ cấp cứu lấy thai
Sự nguy hiểm nằm ở chỗ bệnh nhân có thể sốc, mất máu quá nhiều dẫn đến tử vong. Đồng thời, hệ quả của cắt vòi trứng trong tương lai là vô cùng khôn lường. Nó ảnh hưởng đến tương lai sinh sản của người bệnh.
Nếu phẫu thuật cắt 1 bên vòi trứng thì khả năng có thai của người bệnh sẽ giảm đi một nửa. Nguyên nhân là khi tử cung của người phụ nữ đã mất 1 vòi trứng, bên còn lại rất dễ bị suy buồng trứng và khó có thai sau này. Nếu người bệnh không tái khám buồng trứng sau phẫu thuật mổ thai ngoài tử cung và có phương án xử lý kịp thời thì nguy cơ hiếm muộn là rất cao.
Xem thêm:
Cách chẩn đoán thai ngoài tử cung
Theo nguyên tắc không có phương thức chẩn đoán nào là hoàn hảo, chỉ số beta hCG thai ngoài tử cung có thể báo hiệu trước bất thường nhưng bác sĩ sẽ phối hợp cùng:
Siêu âm đầu dò âm đạo
Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến và dễ dàng nhất để xác nhận tình trạng thai kỳ và vị trí thai trong tử cung. Nhiều bà mẹ mang thai khi siêu âm không tìm thấy túi thai trong buồng tử cung mà phát hiện túi thai nằm ở vòi trứng hay kẽ tử cung đã phải thực hiện chỉ định đình chỉ thai.
![(Hình 5 - Qua siêu âm, bác sĩ có thể phát hiện thai có nằm trong tử cung hay không)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-4.jpg)
Qua siêu âm, bác sĩ có thể phát hiện thai có nằm trong tử cung hay không
Ngoài ra, cũng có một số ca bệnh thai chậm phát triển, thời gian siêu âm sớm khiến bác sĩ chưa nhìn thấy túi thai trong buồng tử cung. Nhưng nếu chỉ số beta hCG thai ngoài tử cung vẫn ở mức rất cao và không giảm thì bệnh nhân sẽ được yêu cầu nội soi vùng chậu và vùng bụng dưới.
Nội soi ổ bụng
Đây là phương pháp có độ chính xác hơn để xác định vị trí thai làm tổ nếu siêu âm không cho kết quả chính xác. Người bệnh sẽ được gây mê toàn thân, rạch một lỗ nhỏ 0,5cm để đưa ống nội soi vào trong bụng. Bác sĩ sẽ di chuyển ống nội soi để kiểm tra trong tử cung và ống dẫn trứng để xem có túi thai hay không.
Nếu là thai ngoài tử cung, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật lấy thai ra ngoài ngay. Nếu không mang thai ngoài tử cung, bác sĩ sẽ rút các dụng cụ nội soi ra khỏi ổ bụng và may da lại ngay.
Xét nghiệm hormone Progesterone
Đây cũng là xét nghiệm có thể được bác sĩ chỉ định xét nghiệm thai ngoài tử cung. Nếu nồng độ hormone Progesterone có xu hướng không thay đổi hoặc tăng lên ít thì có thể loại trừ nguy cơ mẹ mang thai ngoài tử cung. Ngược lại, nếu chỉ số Progesterone <5ng/ml thì khả năng cao là người mẹ mang thai ngoài tử cung.
![(Hình 6 - Xét nghiệm Progesterone có thể được phối hợp để chẩn đoán vị trí thai)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-6.jpg)
Xét nghiệm Progesterone có thể được phối hợp để chẩn đoán vị trí thai
Được chẩn đoán thai ngoài tử cung phải làm gì?
Điều chắc chắn khi mang thai ngoài tử cung là người mẹ cần có sự hỗ trợ của nhân viên y tế sớm nhất có thể. Thai ngoài tử cung không thể để đẻ, bắt buộc phải đình chỉ.
Nếu phát hiện nhanh, thai chưa phát triển lớn, người mẹ có thể được chỉ định tiêm thuốc Methotrexate - hoạt chất có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của tế bào. Đây là cách xử lý tốt nhất, an toàn và ít biến chứng vì khối thai có thể tự thoái triển chỉ sau 4 - 6 tuần và không ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của mẹ trong tương lai.
Phẫu thuật nội soi sẽ được chỉ định nếu thai ngoài tử cung đã lớn, gia đình phát hiện muộn. Bệnh nhân sẽ không phải chịu đau đớn, không phải dùng nhiều kháng sinh và có thể xuất viện sau khi theo dõi 2 ngày.
Mổ mở (hay mổ cấp cứu) là chỉ định cho trường hợp thai ngoài tử cung bị vỡ, bệnh nhân đau bụng dữ dội. Đây là phương pháp có xâm lấn, gây đau đớn. Không những thế, bệnh nhân phải dùng nhiều thuốc kháng sinh và nằm viện theo dõi lâu dài hơn.
![(Hình 7 - Mổ cấp cứu tại khoa Phụ sản của BVĐK Phương Đông)](https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-4/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung/chi-so-beta-hcg-thai-ngoai-tu-cung-7.jpg)
Mổ cấp cứu tại khoa Phụ sản của BVĐK Phương Đông
Tóm lại, trên đây là toàn bộ thông tin về chỉ số beta hCG thai ngoài tử cung. Đây là dấu hiệu sớm cho những bất thường trong thai kỳ. Nếu phát hiện những dấu hiệu đáng ngờ, bệnh nhân nên đến các Bệnh viện gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.