Đa nang buồng trứng là một trong những nguyên nhân khiến phụ nữ khó mang thai do tình trạng rối loạn phóng noãn. Vì vậy, khi điều trị một thời gian nhưng chưa có kết quả, không ít chị em băn khoăn đa nang buồng trứng có làm IVF được không và liệu phương pháp này có phù hợp với mình. Câu trả lời là phụ nữ mắc PCOS vẫn có cơ hội thực hiện IVF và mang thai nếu được đánh giá, lựa chọn phác đồ phù hợp.
Theo các bác sĩ Trung tâm IVF Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết và chuyển hóa, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng và quá trình phóng noãn.
Ở bệnh nhân PCOS, sự mất cân bằng hormone, đặc biệt là tình trạng tăng androgen, có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển nang noãn và phóng noãn. Điều này khiến chu kỳ kinh nguyệt không đều (rối loạn kinh nguyệt), gây ra một số biểu hiện như lông mọc nhiều, mụn trứng cá, rụng tóc,... và làm rối loạn phóng noãn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến người bệnh khó mang thai.
Ở chu kỳ kinh nguyệt bình thường, một nang noãn sẽ phát triển đến giai đoạn trưởng thành và phóng noãn. Với PCOS, quá trình phát triển nang noãn có thể bị rối loạn, khiến quá trình phóng noãn không xảy ra hoặc xảy ra không đều. Khi đó, việc xác định thời điểm dễ thụ thai sẽ trở nên khó khăn và cơ hội thụ thai tự nhiên có thể giảm.
Bên cạnh rối loạn phóng noãn, điều làm không ít chị em buồng trứng đa nang “sốt ruột” vì mãi chưa đón tin vui còn nằm ở việc các nang noãn có thể không phát triển đến giai đoạn trưởng thành. So với phụ nữ không mắc PCOS, bệnh nhân có thể có nhiều nang nhỏ trên buồng trứng hơn. Tuy nhiên, các nang này không phải lúc nào cũng phát triển thành nang noãn trưởng thành, từ đó ảnh hưởng đến khả năng phóng noãn và thụ thai.
Bệnh nhân mắc hội chứng đa nang buồng trứng thường gặp khó khăn trong việc mang thai.
>>> Xem thêm:
Đa nang buồng trứng có làm IVF được không? Không phải cứ được chẩn đoán PCOS là phải thực hiện IUI hoặc IVF. Thông thường, các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IVF, IUI chỉ được các bác sĩ cân nhắc thực hiện cho bệnh nhân trong các trường hợp như sau:
Có. Trên thực tế, IVF là một trong số các phương pháp hỗ trợ sinh sản đã và đang được áp dụng cho bệnh nhân mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
Điểm cần lưu ý là phụ nữ mắc PCOS có thể đáp ứng mạnh với thuốc kích thích buồng trứng. Do đó, trong quá trình thực hiện IVF, các bác sĩ cần thận trọng khi xây dựng phác đồ điều trị để hạn chế nguy cơ quá kích buồng trứng (OHSS).
Những năm gần đây, các chiến lược điều trị và phác đồ kích thích buồng trứng được cải tiến, giúp bác sĩ chủ động hơn trong việc kiểm soát nguy cơ OHSS ở nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao.
Về cơ bản, quy trình IVF cho chị em buồng trứng đa nang không có quá nhiều điểm khác biệt so với các trường hợp khác, gồm các bước như sau:
Với phụ nữ có nguy cơ OHSS cao, bác sĩ có thể cân nhắc chiến lược trữ lạnh toàn bộ phôi và chuyển phôi đông lạnh ở chu kỳ sau thay vì chuyển phôi tươi ngay trong chu kỳ kích thích.
Kỹ thuật viên thực hiện nuôi cấy phôi trong phòng Lab của Trung tâm IVF.
Ngoài thắc mắc “đa nang buồng trứng có làm IVF được không”, các chị em cũng cần lưu ý một số vấn đề quan trọng trước và trong quá trình điều trị. Trong đó, sự chuẩn bị về sức khỏe, tâm lý và việc phối hợp với bác sĩ có thể giúp quá trình IVF được thực hiện thuận lợi hơn.
Trước khi bắt đầu IVF, hai vợ chồng nên chú ý chuẩn bị sức khỏe thể chất bằng cách duy trì chế độ ăn uống đa dạng, đầy đủ dưỡng chất và vận động phù hợp. Đối với phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), một số trường hợp có thể đi kèm vấn đề về cân nặng hoặc chuyển hóa. Vì vậy, việc kiểm soát cân nặng, đường huyết và duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp chuẩn bị tốt hơn cho quá trình điều trị. Tuy nhiên, chị em không nên tự áp dụng chế độ ăn kiêng quá mức hoặc giảm cân nhanh mà nên trao đổi với bác sĩ để có hướng điều chỉnh phù hợp.
Bên cạnh sức khỏe thể chất, tâm lý cũng là yếu tố chị em không nên bỏ qua. Quá trình IVF trải qua nhiều giai đoạn và đôi khi có thể tạo áp lực cho cả hai vợ chồng. Duy trì tinh thần ổn định, nghỉ ngơi hợp lý, chia sẻ với bạn đời và chủ động trao đổi với bác sĩ khi có lo lắng sẽ giúp hai vợ chồng có sự chuẩn bị tốt hơn trong hành trình điều trị.
Khi thực sự bước vào quá trình hỗ trợ sinh sản, các chị em cũng cần lưu ý nhiều điểm quan trọng. Đặc biệt, người bệnh cần sử dụng thuốc và tái khám theo đúng lịch hẹn. Chị em không nên tự ý thay đổi liều thuốc hoặc bỏ qua các lần siêu âm, xét nghiệm theo dõi. Bởi phụ nữ mắc PCOS có thể đáp ứng mạnh với thuốc kích thích buồng trứng nên việc theo dõi sự phát triển của nang noãn và các chỉ số liên quan rất quan trọng.
Bên cạnh đó, tuổi của người phụ nữ cũng là yếu tố cần được quan tâm khi lên kế hoạch IVF. Theo thời gian, số lượng và chất lượng noãn có xu hướng giảm, từ đó có thể ảnh hưởng đến khả năng tạo phôi và kết quả điều trị. Vì vậy, nếu hai vợ chồng đã mong con trong một thời gian nhưng chưa có thai, đặc biệt khi người vợ mắc PCOS kèm rối loạn phóng noãn, nên chủ động thăm khám để được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Cuối cùng, chị em cần kiên trì theo dõi sau chuyển phôi và không nên đánh giá khả năng thành công chỉ dựa trên số lượng noãn thu được. Kết quả IVF còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng noãn và tinh trùng, chất lượng phôi, tình trạng nội mạc tử cung và sức khỏe tổng thể. Sau chuyển phôi, người bệnh cần sử dụng thuốc theo hướng dẫn, theo dõi sức khỏe và tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi thai kỳ và có hướng xử trí khi cần.
Sau khi được giải đáp "Đa nang buồng trứng có làm IVF được không" thì một trong những vấn đề mà các chị em đang quan tâm là khả năng cá thể hóa phác đồ kích thích buồng trứng và theo dõi đáp ứng trong từng giai đoạn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa ở nhóm có nguy cơ đáp ứng mạnh với thuốc.
Tại Trung tâm Hiếm muộn & Nam học Công nghệ cao Phương Đông, mô hình DFT 1:1 được triển khai theo hướng cá thể hóa kế hoạch điều trị. Thay vì áp dụng một phác đồ kích thích buồng trứng giống nhau cho mọi trường hợp, bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe và mức độ đáp ứng của từng bệnh nhân qua mỗi giai đoạn để điều chỉnh thuốc và đưa ra thời điểm can thiệp phù hợp.
Với cách tiếp cận này, quá trình hỗ trợ được theo dõi xuyên suốt, từ kích thích buồng trứng đến các bước xử lý noãn, tinh trùng và tạo phôi trong labo. Đây cũng là lý do hệ thống labo và các thiết bị chuyên dụng cần được kiểm soát đồng bộ để hỗ trợ từng công đoạn của quy trình IVF. Tại Trung tâm, hệ thống labo được kiểm soát các điều kiện cần thiết cho quá trình xử lý noãn, tinh trùng và nuôi cấy phôi. Các thiết bị như kính vi phẫu TIVATO 300, hệ thống chọc hút noãn, tủ an toàn sinh học, tủ nuôi cấy phôi và hệ thống vi thao tác ICSI được trang bị để hỗ trợ các công đoạn khác nhau trong quá trình thực hiện IVF.
Song song với hệ thống labo, yếu tố chuyên môn của đội ngũ bác sĩ và chuyên viên phôi học cũng đóng vai trò xuyên suốt trong quá trình điều trị. Mô hình điều trị 1:1 tại Trung tâm được triển khai với sự phối hợp của đội ngũ bác sĩ và chuyên gia trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, trong đó có BS.CKII Phạm Thúy Nga - Giám đốc Trung tâm IVF, cùng BS Trần Minh Thắng, ThS.BS Lê Vũ Hải Duy, BS Vũ Thị Sen và đội ngũ chuyên viên phôi học.
BSCKII Phạm Thúy Nga thăm khám cho bệnh nhân.
Đa nang buồng trứng có thể khiến hành trình mang thai trở nên khó khăn hơn, nhưng không đồng nghĩa với việc người phụ nữ mất đi cơ hội làm mẹ. Thực tế tại Trung tâm Hiếm muộn & Nam học Công nghệ cao Phương Đông ghi nhận trường hợp chị V.V.H. (Hà Nội) sau 5 năm vô sinh nguyên phát, mắc hội chứng buồng trứng đa nang kết hợp u xơ tử cung, nhiều lần chuyển phôi chưa thành công và từng sinh non ở tuần thai thứ 25.
Theo ThS.BS Lê Vũ Hải Duy, trong hai chu kỳ IVF, chị H. đáp ứng tốt với kích thích buồng trứng, thu được 24 noãn và 15 phôi có chất lượng ổn định. Tuy nhiên, những lần chuyển phôi đầu tiên vẫn chưa mang lại kết quả như mong đợi. Có những lần phôi đã làm tổ nhưng thai ngừng phát triển từ rất sớm. Nhận ra vấn đề của ca bệnh còn nằm ở khả năng làm tổ và duy trì thai kỳ, ThS.BS Lê Vũ Hải Duy đã kết hợp cùng các bác sĩ Khoa Phụ sản để quản lý thai kỳ chặt chẽ hơn.
Đến lần chuyển phôi thứ sáu, chị H. may mắn mang thai. Ngay khi có dấu hiệu sinh non do cổ tử cung suy yếu, các bác sĩ đã kịp thời can thiệp bằng phương pháp khâu vòng cổ tử cung. Đái tháo đường thai kỳ cũng được phát hiện và kiểm soát trong quá trình theo dõi. Cuối cùng, em bé chào đời khỏe mạnh ở tuần thai thứ 37, nặng 2,9 kg, khép lại hành trình nhiều thử thách của gia đình.
Ths.BS Lê Vũ Hải Duy chụp ảnh cùng gia đình bệnh nhân (Ảnh chí mang tính chất minh hoạ)
Trường hợp của chị H. cho thấy PCOS không phải dấu chấm hết của hành trình làm mẹ. Khi được đánh giá toàn diện, cá thể hóa kế hoạch điều trị và theo dõi phù hợp, người bệnh vẫn có thể từng bước tiến gần hơn đến mục tiêu mang thai và sinh con khỏe mạnh.
>>> Có thể nói, đa nang buồng trứng không đồng nghĩa với việc người phụ nữ mất đi cơ hội làm mẹ. IVF có thể là một lựa chọn hỗ trợ sinh sản phù hợp trong những trường hợp cần thiết, đặc biệt khi các phương pháp điều trị trước đó không mang lại kết quả hoặc có chỉ định khác. Tuy nhiên, do khả năng đáp ứng kích thích buồng trứng ở mỗi người khác nhau, chị em nên được thăm khám, đánh giá toàn diện và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể.
Hiểu đúng những điều thai IVF cần kiêng sẽ giúp người mẹ tránh những yếu tố có thể gây bất lợi mà không tự tạo thêm áp lực trong giai...
