Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) trong điều trị các bệnh lý thần kinh

Kích thích từ trường xuyên sọ là gì?

Kích thích từ trường xuyên sọ (Transcranial Magnetic Stimulation - TMS) là phương pháp điều trị không xâm lấn sử dụng các xung từ trường cường độ cao để tác động lên những vùng não nhất định. Từ trường được tạo ra bởi cuộn dây đặt bên ngoài hộp sọ, có khả năng xuyên qua xương sọ mà không cần can thiệp phẫu thuật. 

Khi tác động đến vùng não mục tiêu, các xung từ sẽ kích thích hoặc điều hòa hoạt động của tế bào thần kinh, góp phần cải thiện sự dẫn truyền thần kinh và hỗ trợ phục hồi chức năng não. Tùy thuộc vào từng bệnh lý, bác sĩ sẽ lựa chọn vị trí kích thích cũng như thông số điều trị phù hợp nhằm mang lại hiệu quả tối ưu. 

Kích thích từ trường xuyên sọ là phương pháp sử dụng xung từ trường cường độ cao lên vùng não nhất định

Kích thích từ trường xuyên sọ được ứng dụng điều trị những bệnh lý nào?

Kích thích từ trường xuyên sọ được nghiên cứu từ năm 1985 và bây giờ trở thành phương pháp hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý thần kinh, tâm thần tại nhiều quốc gia. Một số bệnh lý thường được chỉ định bằng kỹ thuật này bao gồm:

• Trầm cảm: Đặc biệt hiệu quả đối với những trường hợp đáp ứng kém với thuốc chống trầm cảm. 
• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Giúp giảm các hành vi và suy nghĩ ám ảnh ở một số người bệnh. 
• Đau mạn tính: Gồm các bệnh lý như đau đầu, đau sau zona thần kinh, đau thắt lưng hoặc các hội chứng đau kéo dài. 
• Mất ngủ: Có thể kết hợp với thuốc và các biện pháp điều trị khác nhằm cải thiện chất lượng giấc ngủ. 
• Phục hồi chức năng sau đột quỵ: Hỗ trợ kích thích tái tổ chức hệ thần kinh, góp phần cải thiện khả năng vận động và sinh hoạt. 
• Bệnh Parkinson: Giảm run, cứng cơ, cải thiện khả năng vận động và phối hợp động tác. 
• Bệnh Alzheimer: Hỗ trợ cải thiện trí nhớ, khả năng nhận thức và chất lượng cuộc sống ở một số người bệnh
• Ù tai:  Một số nghiên cứu ghi nhận phương pháp này có thể làm giảm mức độ u tai và cải thiện cảm nhận âm thanh. 

Ngoài các chỉ định trên, phương pháp này còn được nghiên cứu trong điều trị rối loạn stress sau sang chấn, động kinh, rối loạn ý thức,... Tuy nhiên, Tuy nhiên, vẫn còn nhiều quan điểm trái chiều về hiệu quả của TMS trong việc điều trị những tình trạng này và cần thêm nghiên cứu để chứng minh.

Thường được ứng dụng trong điều trị các bệnh lý thần kinh, tâm thần

Cơ chế hoạt động của phương pháp TMS

Kích thích từ trường xuyên sọ hoạt động dựa trên nguyên lý tạo ra các xung từ trường ngắn thông qua một cuộn dây chuyên dụng đặt trên da đầu. 

Các xung từ này dễ dàng xuyên qua hộp sọ và tạo ra dòng điện cảm ứng tại vùng vỏ não cần điều trị. DÒng điện sẽ làm thay đổi hoạt động của các tế bào thần kinh theo hướng kích thích hoặc ức chế, tủy mục tiêu điều trị. 

Không chỉ tác động lên một vùng não riêng lẻ, TMS còn có thể điều chỉnh hoạt động của cả mạng lưới thần kinh liên quan. Nhờ đó, phương pháp này góp phần cải thiện chức năng thần kinh, thúc đẩy khả năng phục hồi và giảm các triệu chứng của nhiều bệnh lý. 

Do không cần phẫu thuật hay gây mê. kích thích từ trường xuyên sọ được đánh giá là phương pháp an toàn, ít tác dụng phụ khi được thực hiện đúng chỉ định với đội ngũ chuyên môn được đào tạo bài bản. 

Một liệu trình điều trị kéo dài bao lâu?

Thời gian điều trị thường không giống nhau mà phụ thuộc vào chẩn đoán, mức độ bệnh và đáp ứng sau từng giai đoạn. 

Thông thường:

• Điều trị trầm cảm, mất ngủ hoặc rối loạn lo âu: Thường kéo dài khoảng 4-6 tuần, thực hiện 3-5 buổi mỗi tuần, mỗi buổi khoảng 20-30 phút. 
• Các trường hợp điều trị đau mạn tính: Liệu trình thường kéo dài khoảng 1-4 tuần, mỗi phiên khoảng 10-30 phút. 

Sau khi kết thúc liệu trình ban đầu, một số người bệnh có thể cần điều trị duy trì nhằm kéo dài hiệu quả. Trong suốt quá trình điều trị, bác sĩ sẽ theo dõi đáp ứng lâm sàng để điều chỉnh tần suất hoặc thời gian điều trị phù hợp. 

Mỗi phiên điều trị diễn ra trong khoảng 10-30 phút

Kích thích từ trường xuyên sọ có an toàn không? Những tác dụng phụ có thể gặp

Kích thích từ trường xuyên sọ được xem là phương pháp điều trị tương đối an toàn và ít xâm lấn. Phần lớn người bệnh có thể sinh hoạt bình thường ngay sau mỗi buổi điều trị.

Tuy nhiên, một số tác dụng không mong muốn vẫn có thể xuất hiện như:

• Đau đầu nhẹ sau điều trị.
• Cảm giác đau hoặc khó chịu tại vị trí đặt cuộn dây.
• Tiếng phát xung của máy có thể gây khó chịu nếu không sử dụng thiết bị bảo vệ tai.
• Chóng mặt nhẹ hoặc cảm giác lâng lâng thoáng qua.

Biến chứng nghiêm trọng nhưng rất hiếm gặp là co giật, chủ yếu xảy ra ở những người có tiền sử động kinh hoặc có các yếu tố nguy cơ đặc biệt.

Trước khi chỉ định TMS, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và các yếu tố nguy cơ nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Ai không nên thực hiện phương pháp TMS?

Chống chỉ định tuyệt đối

Không thực hiện kích thích từ trường xuyên sọ đối với người có các thiết bị hoặc dị vật kim loại ở vùng đầu hoặc gần đầu như:

• Máy tạo nhịp tim.
• Máy khử rung tim cấy ghép.
• Ốc tai điện tử.
• Pin cấy ghép.
• Mảnh kim loại, đầu đạn còn sót.
• Hình xăm vùng đầu hoặc cổ sử dụng mực có thành phần sắt từ.

Chống chỉ định tương đối

Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ trước khi chỉ định TMS đối với các trường hợp:

• Tiền sử động kinh.
• Chấn thương sọ não.
• Dị dạng hoặc tổn thương mạch máu não.
• U não.
• Nhiễm trùng thần kinh trung ương.
• Rối loạn tâm thần.
• Lạm dụng rượu.
• Đang sử dụng thuốc làm tăng nguy cơ co giật.

Chống chỉ định với người bệnh đang sử dụng ốc tai điện tử

Chi phí điều trị kích thích từ trường xuyên sọ

Chi phí điều trị TMS phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số buổi điều trị, tình trạng bệnh lý, phác đồ chỉ định và cơ sở y tế thực hiện.

Thông thường, tổng chi phí có thể dao động từ vài triệu đến vài chục triệu đồng cho một liệu trình. Do đó, người bệnh nên được bác sĩ thăm khám trước để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cũng như được tư vấn cụ thể về mức chi phí.

Quy trình điều trị bằng kích thích từ trường xuyên sọ

Một liệu trình TMS thường được thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1 - Khám và đánh giá ban đầu: Bác sĩ chuyên khoa thăm khám, xác định chẩn đoán, đánh giá mức độ bệnh và xem xét người bệnh có phù hợp với phương pháp TMS hay không.
• Bước 2 - Xác định vùng não cần kích thích: Dựa trên bệnh lý và mục tiêu điều trị, bác sĩ xác định chính xác vị trí đặt cuộn dây từ trường để đạt hiệu quả tối ưu.
• Bước 3 - Thực hiện điều trị: Người bệnh ngồi trên ghế điều trị trong tư thế thoải mái. Cuộn dây TMS được đặt lên vùng đầu tương ứng và phát các xung từ theo phác đồ đã được lập. Mỗi buổi điều trị thường kéo dài từ 20-30 phút.
• Bước 4 - Theo dõi đáp ứng: Sau mỗi phiên điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá sự cải thiện triệu chứng cũng như các phản ứng nếu có để điều chỉnh thông số điều trị khi cần.
• Bước 5 - Hướng dẫn sau điều trị: Kết thúc liệu trình, người bệnh được hướng dẫn theo dõi tại nhà, tái khám đúng hẹn và cân nhắc điều trị duy trì nếu có chỉ định nhằm duy trì hiệu quả lâu dài.

Bác sĩ tư vấn và hướng dẫn người bệnh trước và sau khi điều trị

Điều trị kích thích từ trường xuyên sọ tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần BVĐK Phương Đông

Kích thích từ trường xuyên sọ là một trong những kỹ thuật điều trị hiện đại đang được ứng dụng tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông nhằm hỗ trợ điều trị nhiều rối loạn thần kinh và tâm thần như trầm cảm, rối loạn lo âu, mất ngủ, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)... 

Trung tâm quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tâm lý - tâm thần, trực tiếp thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng người bệnh. Trong đó có ThS.BSNT Nguyễn Đình Nam, ThS.BSNT Trần Lâm Vũ và ThS. Chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân,... luôn cập nhật các kỹ thuật điều trị tiên tiến như TMS kết hợp trị liệu tâm lý và điều trị nội khoa, giúp nâng cao hiệu quả điều trị cũng như hỗ trợ người bệnh phục hồi toàn diện.

Thừa hưởng hệ thống cơ sở vật chất hiện đại của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, Trung tâm được đầu tư đồng bộ nhiều trang thiết bị hỗ trợ chẩn đoán và điều trị như máy kích thích từ trường xuyên sọ, máy cộng hưởng từ MRI 1.5 Tesla, máy CT Scanner 128 dãy... giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng bệnh và lựa chọn phương án điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

Với định hướng trở thành một trong những trung tâm chăm sóc sức khỏe tinh thần hàng đầu Việt Nam, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần BVĐK Phương Đông mang đến dịch vụ thăm khám và điều trị toàn diện, nhanh chóng, tận tâm và chuyên nghiệp, đồng hành cùng người bệnh trên hành trình phục hồi sức khỏe tinh thần và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thăm khám và điều trị bệnh lý thần kinh tại TT Chăm sóc sức khỏe Tinh thần - BVĐK Phương Đông

Kích thích từ trường xuyên sọ là phương pháp điều trị hiện đại, không xâm lấn, mang lại nhiều lợi ích trong hỗ trợ điều trị các bệnh lý thần kinh và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị phụ thuộc vào việc chẩn đoán chính xác, chỉ định đúng đối tượng và xây dựng phác đồ phù hợp dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Vì vậy, nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hoặc cần tư vấn về phương pháp TMS, người bệnh nên thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để được đánh giá và lựa chọn hướng điều trị tối ưu.

Nếu Quý khách đang gặp các vấn đề về sức khỏe thần kinh hoặc sức khỏe tinh thần và có nhu cầu thăm khám, tư vấn, điều trị bằng kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ, vui lòng liên hệ Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.