Vẹo cột sống là tình trạng khá phổ biến ở cả trẻ em và người lớn. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi thấy vai lệch, lưng gù hoặc thường xuyên đau mỏi vùng cổ, vai gáy, thắt lưng. Với các trường hợp cong vẹo ở mức độ nhẹ và trung bình, các bác sĩ có thể điều trị bằng cách đeo đai và tập vật lý trị liệu để cải thiện. Trong đó, các bài tập vật lý trị liệu vẹo cột sống được đánh giá cao vì giúp cải thiện tư thế và tăng cường sức mạnh cơ bắp hiệu quả.
Vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị cong bất thường sang một bên, có thể tạo thành đường cong hình chữ C hoặc chữ S. Tình trạng này có thể xuất hiện từ nhỏ do bẩm sinh, sai tư thế hoặc gặp ở người lớn tuổi do quá trình thoái hóa tự nhiên của cột sống.
Sự ảnh hưởng của bất thường này đến cuộc sống của bệnh nhân còn phụ thuộc vào độ cong của cột sống. Nhiều trường hợp vẹo nhẹ gần như không gây cản trở sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, nếu đường cong tiếp tục tiến triển, người bệnh có thể gặp phải một số biến chứng liên quan đến sức khỏe như sau:
Hiện nay, cong vẹo cột sống là một trong số các bệnh lý khá phổ biến trên lâm sàng. Người lớn có thể bị biến dạng cột sống do thói quen ngồi không khoa học. Đồng thời, không ít trẻ em bị cong vẹo cột sống bẩm sinh.
Theo các bác sĩ của Khoa vật lý trị liệu phục hồi chức năng Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, không phải trường hợp cong vẹo cột sống nào cũng cần phẫu thuật chỉnh dáng, Với các trường hợp cột sống vẹo từ nhẹ đến trung bình, bác sĩ thường ưu tiên điều trị bảo tồn bằng cách đeo đai cột sống, tập phục hồi chức năng và theo dõi định kỳ.
Mục tiêu điều trị không chỉ là giảm đau mà còn giúp cải thiện sức mạnh cơ, tăng độ linh hoạt của cột sống và hạn chế nguy cơ cột sống cong nặng hơn theo thời gian.
Có. Các bác sĩ Phục hồi chức năng đều đồng tình rằng vật lý trị liệu vẹo cột sống là một phần quan trọng trong quá trình điều trị và được áp dụng cho hầu hết người bệnh ở nhiều mức độ khác nhau.
Thông qua cách rèn luyện các bài tập phù hợp, người bệnh có thể nhận được nhiều lợi ích thiết thực như sau:
Trước khi xây dựng chương trình tập luyện, kỹ thuật viên vật lý trị liệu sẽ đánh giá tình trạng cột sống, mức độ cong, khả năng vận động và các triệu chứng đi kèm để lựa chọn bài tập phù hợp với từng người bệnh. Đây là lý do mà nếu có điều kiện, thay vì tự tập tại nhà, bệnh nhân nên đến Trung tâm vật lý trị liệu chuyên nghiệp để tập luyện.
Nếu chỉ bị cong vẹo cột sống ở mức độ nhẹ, bạn hoàn toàn có thể tập vật lý trị liệu
Việc cải thiện đường cong sinh lý không hề dễ dàng, đặc biệt là với những người trưởng thành. Để đưa phần cột sống biến dạng trở lại vị trí vốn có, các bác sĩ sẽ tiến hành kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau.
Đeo nẹp là phương pháp thường được chỉ định đối với những trường hợp có góc Cobb từ khoảng 20 độ trở lên hoặc có nguy cơ tiến triển nhanh. Lưu ý, đeo nẹp không có tác dụng hỗ trợ đưa cột sống trở lại hoàn toàn bình thường nhưng rất hữu ích trong việc:
Người bệnh thường được khuyến khích đeo nẹp theo thời gian bác sĩ chỉ định và tái khám định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị.
Trong số các phương pháp điều trị bảo tồn, tập luyện phục hồi chức năng được xem là nền tảng quan trọng nhất. Bằng cách duy trì các bài tập trong khoảng thời gian quy định, bệnh nhân sẽ được tăng cường sức mạnh cơ nâng đỡ cột sống, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và hỗ trợ điều chỉnh tư thế.
Tất nhiên, tập vật lý trị liệu cần thời gian dài nên hiệu quả chỉ đến với điều kiện bẹnh nhân tập luyện đều đặn dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên.
Các động tác vật lý trị liệu nên được diễn ra dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên
Các bài tập vật lý trị liệu dưới đây được các kỹ thuật viên, bác sĩ vật lý trị liệu phù hợp với đa số bệnh nhân bị vẹo cột sống.
Đây là một trong những bài tập thường được đưa vào chương trình vật lý trị liệu vẹo cột sống nhờ khả năng tăng độ linh hoạt cho toàn bộ cột sống. Động tác giúp các đốt sống vận động mềm mại hơn, giảm cảm giác căng cứng vùng lưng và hỗ trợ người bệnh cải thiện khả năng kiểm soát tư thế trong sinh hoạt hằng ngày.
Để thực hiện bài tập này đúng kỹ thuật, người bệnh có thể làm theo các bước sau:
Ở người bị cong vẹo cột sống, nhóm cơ lưng dưới, cơ bụng và cơ mông thường cần được tăng cường sức mạnh để hỗ trợ nâng đỡ cột sống tốt hơn. Tư thế cây cầu là bài tập đơn giản nhưng mang lại hiệu quả tích cực trong việc cải thiện sự ổn định của vùng thân mình và giảm áp lực lên cột sống.
Bạn có thể bắt đầu bài tập bằng các bước đơn giản dưới đây:
Tư thế cây cầu được khuyến khích cho bệnh nhân để tăng cường sức mạnh cơ lưng, cơ bụng và cơ mông
Bên cạnh động tác kéo giãn và tư thế cây cầu, bài tập kéo giãn cũng có tác dụng giúp tăng khả năng phối hợp giữa các nhóm cơ thân mình, đồng thời cải thiện sức mạnh vùng lưng và khả năng kiểm soát tư thế. Đây là bài tập phù hợp cho người đang trong giai đoạn phục hồi chức năng và muốn tăng độ ổn định cho cột sống. Để đạt hiệu quả tốt nhất, người bệnh nên thực hiện từ từ theo các bước sau:
Xem thêm:
So với kéo giãn cùng bên, bài tập kéo giãn chéo đòi hỏi cơ thể phải phối hợp vận động tốt hơn giữa tay và chân đối diện. Nhờ đó, bài tập giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng, tăng cường sức mạnh cơ lõi và hỗ trợ duy trì sự ổn định của cột sống. Người bệnh có thể thực hiện bài tập này theo hướng dẫn dưới đây:
Plank là bài tập quen thuộc nhưng mang lại nhiều lợi ích cho người bị vẹo cột sống. Động tác này tác động vào nhóm cơ trung tâm gồm cơ bụng, cơ lưng và cơ hông, từ đó giúp cơ thể duy trì tư thế đúng và giảm áp lực lên các đốt sống. Khi thực hiện plank, người bệnh nên tập vừa sức và tăng dần thời gian theo khả năng của mình:
Không chỉ ảnh hưởng đến hình dạng cột sống, cong vẹo cột sống còn có thể làm giảm khả năng kiểm soát tư thế và giữ thăng bằng của cơ thể. Khi đó, việc áp dụng bài tập thăng bằng một chân là hết sức cần thiết để giúp người bệnh nâng cao khả năng cảm nhận tư thế, cải thiện sự ổn định và cải thiện khả năng vận động trong sinh hoạt hằng ngày.
Để tập luyện an toàn, người bệnh nên đứng gần tường hoặc thực hiện trước gương trong giai đoạn đầu và thực hiện theo chỉ dẫn:
Động tác giữ thăng bằng 1 chân tuy đơn giản nhưng giúp bệnh nhân
Ngoài vật lý trị liệu, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện thêm các phương pháp điều trị khác tùy theo mức độ cong của cột sống và triệu chứng của từng người bệnh.
Phương pháp này được cân nhắc áp dụng khi người bệnh xuất hiện đau lưng, đau cổ hoặc các triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt. Thuốc chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng và thường được kết hợp với phục hồi chức năng.
Để giảm nhẹ các cơn đau nhức do hội chứng cong vẹo cột sống gây ra, thư giãn cơ và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tập luyện, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp trị liệu như:
Bên cạnh các phương pháp kể trên, các bác sĩ có thể tiến hành phẫu thuật cho người bệnh nếu đường cong cột sống tiến triển nặng, góc Cobb lớn. Đồng thời, các trường hợp cơn đau kéo dài không đáp ứng điều trị bảo tồn và người bệnh xuất hiện ảnh hưởng đến vận động hoặc hô hấp. Việc phát hiện sớm và duy trì tập luyện đúng cách có thể giúp nhiều trường ca bệnh kiểm soát bệnh hiệu quả trong thời gian dài.
Có thể nói, tập vật lý trị liệu vẹo cột sống đóng vai trò quan trọng trong việc giảm đau, cải thiện tư thế và hạn chế tiến triển của đường cong cột sống. Việc duy trì tập luyện đều đặn kết hợp tái khám định kỳ sẽ giúp người bệnh nâng cao khả năng vận động, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật trong tương lai.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Vật lý trị liệu viêm cột sống dính khớp giúp giảm đau, cải thiện tư thế, duy trì độ linh hoạt của cột sống và hỗ trợ làm chậm diễn...
