Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai có cần thiết với mẹ bầu hay không?

Nguyễn Phương Thảo

20-10-2026

goole news
16

Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai không bắt buộc nhưng lại rất cần thiết với mẹ bầu có yếu tố nguy cơ, đặc biệt là trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Việc xét nghiệm thường được chỉ định dựa trên tiền sử bệnh lý tuyến giáp, triệu chứng lâm sàng và các yếu tố nguy cơ của thai phụ. Tuy nhiên, rối loạn chức năng tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi, nên mẹ bầu cần được bác sĩ đánh giá để xác định thời điểm và nhu cầu xét nghiệm phù hợp.

Mẹ bầu có bắt buộc phải xét nghiệm tuyến giáp trong thai kỳ không?

Câu trả lời là Không phải tất cả phụ nữ mang thai đều bắt buộc phải xét nghiệm tuyến giáp. 

Tuy nhiên, việc kiểm tra chức năng tuyến giáp được khuyến nghị ở những thai phụ có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý tuyến giáp. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tiền sử bệnh, tình trạng sức khỏe và kết quả thăm khám để quyết định có cần xét nghiệm hay không.

Mẹ bầu có bắt buộc phải xét nghiệm tuyến giáp trong thai kỳ không?

Không phải thai phụ nào khi mang thai cũng đều làm xét nghiệm tuyến giáp

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) và Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), việc xét nghiệm chức năng tuyến giáp thường được thực hiện theo hướng tầm soát có chọn lọc ở nhóm nguy cơ, thay vì xét nghiệm đại trà cho tất cả thai phụ. Nguyên nhân là bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định tầm soát toàn bộ phụ nữ mang thai giúp cải thiện các kết quả thai kỳ, đặc biệt ở những trường hợp suy giáp dưới lâm sàng. Điều này không có nghĩa là có thể bỏ qua việc kiểm tra tuyến giáp khi xuất hiện yếu tố nguy cơ hoặc chỉ định y khoa.

Mặc dù không phải mẹ bầu nào cũng cần xét nghiệm, việc theo dõi sức khỏe trong thai kỳ vẫn rất quan trọng. Những rối loạn chức năng tuyến giáp như suy giáp hoặc cường giáp nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp có thể làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi. Khi có chỉ định, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để đánh giá chức năng tuyến giáp, điều chỉnh thuốc nếu cần và theo dõi định kỳ trong suốt thai kỳ. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và tái khám theo hướng dẫn giúp kiểm soát bệnh, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi.

Bệnh tuyến giáp ảnh hưởng thế nào đến mẹ và thai nhi?

Trong giai đoạn đầu thai kỳ, tuyến giáp của thai nhi chưa thể tự sản xuất đủ hormone để đáp ứng nhu cầu phát triển. Vì vậy, thai nhi phụ thuộc chủ yếu vào hormone tuyến giáp từ mẹ, đặc biệt là thyroxine (T4), để phát triển não bộ và hệ thần kinh. Khi thai kỳ tiến triển, tuyến giáp của thai nhi bắt đầu hoạt động, nhưng hormone tuyến giáp của mẹ vẫn đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ.

Do đó, những rối loạn chức năng tuyến giáp ở mẹ, bao gồm suy giáp (thiếu hormone tuyến giáp) và cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức), nếu không được kiểm soát phù hợp có thể làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ, ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi.

Đối với mẹ bầu

Rối loạn chức năng tuyến giáp trong thai kỳ có thể gây ra những ảnh hưởng khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh, mức độ rối loạn và hiệu quả điều trị.

  • Khi mắc suy giáp: Suy giáp không được điều trị hoặc điều trị chưa hiệu quả có liên quan đến nguy cơ sảy thai, thiếu máu, tiền sản giật, sinh non và các bất thường về nhau thai. Một số trường hợp nặng có thể gặp biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi.
  • Khi mắc cường giáp: Cường giáp không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, sinh non và một số biến chứng sản khoa khác. Đặc biệt, cơn bão giáp là biến chứng cấp tính hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng, có thể xảy ra khi cường giáp nặng không được kiểm soát, nhất là trong những tình huống cơ thể chịu áp lực lớn như chuyển dạ hoặc nhiễm trùng.

>>> Xem thêm: 

Đối với thai nhi

Bệnh tuyến giáp ảnh hưởng thế nào đến mẹ và thai nhi?

Hormone tuyến giáp không chỉ duy trì sức khỏe cho mẹ, mà còn hỗ trợ sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi 

Hormone tuyến giáp có vai trò thiết yếu đối với quá trình hình thành và phát triển não bộ, hệ thần kinh cũng như sự tăng trưởng của thai nhi. Nếu mẹ bị rối loạn chức năng tuyến giáp, đặc biệt là suy giáp hoặc cường giáp rõ rệt nhưng không được điều trị phù hợp, thai nhi có thể đối mặt với một số nguy cơ sau:

  • Tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân và sảy thai: Rối loạn tuyến giáp của mẹ, nhất là khi bệnh nặng hoặc chưa được kiểm soát, có liên quan đến nguy cơ sảy thai, sinh non và trẻ có cân nặng thấp khi sinh.
  • Ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ và thần kinh: Thiếu hormone tuyến giáp trong giai đoạn phát triển quan trọng của thai nhi có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành não bộ. Suy giáp rõ rệt ở mẹ nếu không được điều trị đầy đủ có liên quan đến nguy cơ suy giảm khả năng nhận thức và phát triển thần kinh ở trẻ. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân, thời điểm xuất hiện và mức độ thiếu hụt hormone.
  • Nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp ở trẻ: Trong một số trường hợp, kháng thể của mẹ mắc bệnh tuyến giáp tự miễn hoặc thuốc kháng giáp sử dụng trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến hoạt động tuyến giáp của thai nhi. Tình trạng này cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi phù hợp.

Như vậy, rối loạn chức năng tuyến giáp trong thai kỳ cần được phát hiện, đánh giá và điều trị đúng cách nhằm hạn chế nguy cơ cho cả mẹ và bé. Thai phụ có bệnh lý tuyến giáp từ trước hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ nên trao đổi với bác sĩ sản khoa hoặc nội tiết để được hướng dẫn xét nghiệm, điều trị và theo dõi phù hợp trong suốt thai kỳ.

Những trường hợp nào cần xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai?

Không phải thai phụ nào cũng cần xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai. Dưới đây là những trường hợp cần được thực hiện xét nghiệm: 

Những trường hợp nào cần xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai?

Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai đối với các mẹ bầu đang mắc hoặc có nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp 

  • Phụ nữ có tiền sử mắc bệnh tuyến giáp và đã được chẩn đoán các bệnh tuyến giáp từ trước như: Suy giáp, cường giáp, bướu cổ đơn thuần, Basedow, bướu nhân tuyến giáp,...;
  • Mang thai trước đó phức tạp do các vấn đề về tuyến giáp;
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp;
  • Thai phụ có tiền sản sản khoa không tốt như sảy thai, sinh non, lưu thai, sinh con dị tật bẩm sinh,... 
  • Thai phụ mắc tiểu đường type 1; 
  • Thai phụ có tiền sử đã phẫu thuật cắt tuyến giáp, điều trị phóng xạ vùng cổ - đầu; 
  • Thai phụ đang điều trị suy giáp; 
  • Thai phụ mắc các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp;
  • …

Khi có chỉ định xét nghiệm, bác sĩ thường sử dụng TSH (hormone kích thích tuyến giáp) và có thể chỉ định thêm FT4 (thyroxine tự do) để đánh giá chức năng tuyến giáp. Tùy kết quả ban đầu, tiền sử bệnh và tình trạng thai kỳ, thai phụ có thể cần xét nghiệm kháng thể tuyến giáp hoặc thực hiện thêm các kiểm tra chuyên biệt. Kết quả cần được diễn giải theo khoảng tham chiếu phù hợp với thai kỳ, bởi nồng độ hormone tuyến giáp có thể thay đổi theo tuổi thai.

>>> Xem thêm: Những dấu hiệu ung thư tuyến giáp bạn cần lưu ý

Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai được thực hiện như thế nào?

Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai thường được thực hiện bằng cách lấy máu tĩnh mạch để đánh giá chức năng tuyến giáp của mẹ bầu. Tùy vào tình trạng sức khỏe và chỉ định của bác sĩ, mẫu máu có thể được phân tích để xác định nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH), thyroxine tự do (FT4) và trong một số trường hợp là triiodothyronine tự do (FT3). Các chỉ số này giúp bác sĩ phát hiện, đánh giá những bất thường về chức năng tuyến giáp và cân nhắc hướng xử trí phù hợp.

Quy trình xét nghiệm tương đối đơn giản, không đòi hỏi can thiệp phức tạp. Tuy nhiên, để kết quả phản ánh đúng tình trạng sức khỏe và hỗ trợ việc theo dõi thai kỳ, mẹ bầu cần lưu ý một số vấn đề sau:

  • Thời điểm lấy máu: Mẹ bầu có thể thực hiện xét nghiệm vào buổi sáng hoặc thời điểm theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Không có quy định chung bắt buộc mọi xét nghiệm tuyến giáp phải tiến hành vào buổi sáng; điều quan trọng là tuân thủ hướng dẫn và thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng.
  • Chế độ ăn uống trước xét nghiệm: Phần lớn xét nghiệm chức năng tuyến giáp đơn thuần không yêu cầu nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu đồng thời thực hiện các xét nghiệm khác hoặc nhận được hướng dẫn riêng từ cơ sở y tế, cần làm theo chỉ định đó.
  • Tần suất xét nghiệm: Không phải tất cả thai phụ đều cần xét nghiệm tuyến giáp định kỳ trong suốt thai kỳ. Tần suất kiểm tra phụ thuộc vào tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ, kết quả xét nghiệm ban đầu và việc mẹ bầu có đang điều trị bệnh tuyến giáp hay không. Với người đã được chẩn đoán bệnh hoặc đang dùng thuốc điều trị, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm lặp lại để theo dõi và điều chỉnh thuốc khi cần.

Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ đối chiếu các chỉ số với khoảng tham chiếu phù hợp theo từng giai đoạn thai kỳ, đồng thời xem xét triệu chứng và tiền sử bệnh để đưa ra đánh giá. Nếu phát hiện bất thường, mẹ bầu có thể được chỉ định làm thêm xét nghiệm hoặc điều trị, theo dõi chuyên khoa. Không nên tự kết luận mắc bệnh hay tự ý sử dụng, ngừng hoặc thay đổi liều thuốc chỉ dựa trên một chỉ số xét nghiệm.

Khám và xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Khi có yếu tố nguy cơ hoặc dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý tuyến giáp, mẹ bầu nên lựa chọn cơ sở y tế có khả năng thăm khám, xét nghiệm và theo dõi sức khỏe trong thai kỳ. Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là một địa chỉ có thể cân nhắc khi cần kiểm tra tuyến giáp và được bác sĩ tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Khám và xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Mọi khách hàng sẽ được thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng phù hợp với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm

Đối với người đang tìm hiểu khám u tuyến giáp ở bệnh viện nào tốt, nên ưu tiên cơ sở có quy trình đánh giá rõ ràng, phối hợp giữa khám lâm sàng, xét nghiệm chức năng tuyến giáp và siêu âm khi có chỉ định. Nếu phát hiện nhân tuyến giáp nghi ngờ, bác sĩ có thể cân nhắc chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) để đánh giá nguy cơ ác tính. Trường hợp cần điều trị chuyên sâu, việc phối hợp giữa các chuyên khoa nội tiết, chẩn đoán hình ảnh, ngoại khoa và y học hạt nhân sẽ hỗ trợ xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.

Nếu đang mang thai, có tiền sử bệnh tuyến giáp hoặc nhận thấy vùng cổ xuất hiện khối bất thường, bạn nên chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông để được bác sĩ đánh giá và tư vấn. Việc lựa chọn xét nghiệm cần dựa trên tình trạng cụ thể, tránh tự thực hiện quá nhiều xét nghiệm khi chưa có chỉ định. Để được giải đáp mọi thắc mắc, quý khách hàng có thể liên hệ qua HOTLINE 1900 1806 hoặc ĐẶT LỊCH KHÁM tại website chính thức của bệnh viện. Bộ phận tư vấn sẽ nhanh chóng tiếp nhận và hỗ trợ kịp thời.

>>> Tham khảo gói khám phù hợp với nhu cầu của bạn: 

Kết luận

Xét nghiệm tuyến giáp khi mang thai giúp phát hiện tình trạng suy giáp hoặc cường giáp, từ đó hỗ trợ bác sĩ theo dõi và điều trị kịp thời khi cần thiết. Không phải mọi mẹ bầu đều bắt buộc thực hiện xét nghiệm này, nhưng những người có tiền sử bệnh tuyến giáp, triệu chứng nghi ngờ hoặc yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ sản khoa để được đánh giá cụ thể. Chủ động khám thai đúng lịch và thực hiện xét nghiệm theo chỉ định sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của mẹ và hỗ trợ thai nhi phát triển an toàn.

16

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

TS.BS

TRỊNH THỊ QUẾ

Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm

TS.BS

TRỊNH THỊ QUẾ

Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm
19001806 Đặt lịch khám