Phụ nữ có thường xuyên mắc các bệnh lý tim mạch không? Vì sao?
Bệnh tim mạch có thể gặp ở phụ nữ ở nhiều độ tuổi và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở nữ giới. Theo CDC Hoa Kỳ, hơn 60 triệu phụ nữ đang sống chung với các bệnh lý tim mạch. Thống kê năm 2023 của tổ chức này cũng cho thấy, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong cho 304.970 phụ nữ, chiếm ⅕ số ca tử vong ở nữ giới.
Đáng chú ý là so với nam giới, phụ nữ có nguy cơ mắc các bệnh lý về mạch máu và tim mạch cao hơn bởi các nguyên nhân sau đây:
- Ảnh hưởng từ khói thuốc lá: Thuốc lá, thuốc lá điện tử và các sản phẩm khác đều khá phổ biến hiện nay. Mặt khác, dù không có thói quen hút thuốc nhưng chị em và trẻ em vẫn là đối tượng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc thụ động khá nhiều.
- Hàm lượng cholesterol trong máu cao.
- Thói quen ít vận động: Không ít chị em không chỉ đi học, đi làm mà còn không dành thời gian để rèn luyện cơ thể. Theo thời gian, lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch.
- Cao huyết áp: Vì trải qua quá trình mang thai và sinh con nên phụ nữ dễ mắc bệnh cao huyết áp hơn nam giới. Đối với bệnh nhân có huyết áp cao hơn bình thường, trái tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì hoạt động bơm máu. Theo thời gian, cơ tim sẽ dày lên, suy yếu về chức năng và dẫn đến suy tim.
- Đái tháo đường: Xơ vữa mạch máu, hẹp mạch máu là một trong số các biến chứng của bệnh tiểu đường. Đồng thời, đây cũng là nguyên nhân thường gặp của bệnh lý tim mạch, có thể kể đến như suy tim, tràn dịch màng tim,...
- Ảnh hưởng từ các bệnh lý khác: Các bệnh lý toàn thân như lupus ban đỏ, các bệnh lý viêm nhiễm và tình trạng mãn kinh làm nồng độ nội tiết tố sụt giảm cũng là các nguyên nhân dẫn đến bệnh lý tim mạch.
Một số bệnh lý tim mạch thường gặp ở chị em có thể kể đến như bệnh động mạch vành, rối loạn nhịp tim và suy tim. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), có khoảng 8,8 triệu nữ giới trên 20 tuổi đang sống chung với bệnh động mạch vành. Tỷ lệ suy tim và đột quỵ thấp hơn, nhưng lần lượt 3 triệu và 5,4 triệu phụ nữ đã và đang phải điều trị các bệnh lý này. Để chủ động phòng tránh các bệnh lý kể trên, chị em nên tham khảo và dành thời gian quan sát cơ thể mình có các dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ điển hình dưới đây hay không.

Các dấu hiệu của bệnh lý tim mạch được nhiều chị em quan tâm bởi số lượng ca bệnh tim có xu hướng ngày càng tăng.
10 Dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ điển hình
Mệt mỏi
Mệt mỏi là triệu chứng khá thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua vì có thể liên quan đến thiếu ngủ, căng thẳng hoặc nhiều bệnh lý khác. Theo các bác sĩ Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, người bệnh không nên chủ quan với tình trạng mệt mỏi kéo dài và không rõ lý do.
Bởi dưới góc độ y khoa, khi hoạt động bơm máu của trái tim bị suy yếu, lượng máu đến các cơ quan không được cung cấp đầy đủ sẽ khiến người bệnh cảm thấy thiếu năng lượng, uể oải, dễ mệt mỏi khi đi bộ, leo cầu thang hoặc làm các công việc bình thường.
Chóng mặt
Bên cạnh mệt mỏi, chóng mặt cũng là dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ khá dễ nhận diện. Cảm giác chao đảo, mất thăng bằng có thể là triệu chứng tiềm ẩn của bệnh rối loạn nhịp tim hoặc suy tim.
Nếu bạn có chóng mặt kèm theo đổ nhiều mồ hôi, tức ngực, khó thở,... thì đây có thể là tín hiệu cảnh báo các bệnh lý tim mạch cấp tính cần được hỗ trợ càng sớm càng tốt.

Các cơn chóng mặt không rõ lý do có thể là biểu hiện của bệnh lý tim mạch.
Buồn nôn
Không ít bệnh nhân cho rằng buồn nôn hoặc nôn là triệu chứng của các bệnh lý tiêu hóa nhưng thực tế không phải vậy. Trong vài trường hợp, cảm giác nôn nao đến từ bất thường của cơ quan tim mạch. Điển hình như người bị suy tim cũng có triệu chứng buồn nôn.
Cơn buồn nôn đến từ bệnh lý tim mạch điển hình bởi cảm giác nôn nao kéo dài, không rõ nguyên nhân, không liên quan đến ngộ độc thực phẩm hay mang thai. Đôi khi triệu chứng này sẽ đi kèm với các dấu hiệu khác như khó thở, ho và mệt mỏi.
Đau cổ, đau họng
Những cơn đau không rõ nguyên nhân kéo từ cổ xuống hàm và họng thì bạn cần hết sức chú ý. Bởi có nhiều nguyên nhân gây ra triệu chứng này và một trong số đó là các bệnh lý tim mạch như thiếu máu cơ tim hoặc nhồi máu cơ tim.
Đau tức ngực
Đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim ở phụ nữ tuyệt đối không nên bỏ qua. Cơn đau ngực do bệnh tim mạch gây ra thường khiến người bệnh bị đè nặng, tim như bị bóp nghẹt, căng tức hoặc khó chịu ở giữa ngực. Triệu chứng có thể kéo dài vài phút, giảm dần rồi xuất hiện trở lại.
Một số phụ nữ có thể xuất hiện đau ngực khi nghỉ ngơi hoặc trong sinh hoạt thường ngày, không nhất thiết chỉ xảy ra khi vận động mạnh.
>>> Xem thêm: Đau giữa ngực là dấu hiệu của bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Cảm giác đau tức, thắt nghẹt ở vùng ngực cũng là triệu chứng không nên bỏ qua.
Đau vùng bụng trên hoặc lưng
Đôi khi, cảm giác đau vùng bụng, đặc biệt là vùng bụng trên, có thể xuất hiện trong một số trường hợp thiếu máu cơ tim hoặc nhồi máu cơ tim ở phụ nữ. CDC ghi nhận đau vùng bụng trên có thể nằm trong nhóm triệu chứng liên quan đến bệnh tim ở phụ nữ.
Tuy nhiên, đau bụng dưới không phải là dấu hiệu đặc hiệu của bệnh tim và thường có nhiều nguyên nhân khác. Do đó, nếu có đau bụng bất thường đi kèm khó thở, đau ngực, chóng mặt, buồn nôn hoặc mệt mỏi dữ dội thì người bệnh nên đi thăm khám để tìm nguyên nhân.
Khó thở, hụt hơi
Cảm giác khó thở, hụt hơi khi tập thể thao hoặc trong các hoạt động bình thường có liên quan đến các bệnh lý về đường hô hấp và chưa thể loại trừ bệnh tim mạch. Ở người suy tim, khó thở có thể xuất hiện khi gắng sức, khi nằm hoặc thậm chí khi nghỉ ngơi nếu bệnh tiến triển nặng. Một số trường hợp có thể kèm ho kéo dài hoặc phù chân.
Khó tiêu
Khó tiêu, đầy bụng, cảm giác nóng rát hoặc khó chịu ở vùng thượng vị vừa liên quan đến hệ tiêu hóa nhưng cũng có thể liên quan đến hệ tim mạch. Tiêu biểu là phụ nữ trong cơn nhồi máu cơ tim cũng có triệu chứng khó tiêu, ợ nóng hoặc cảm giác khó chịu ở dạ dày.
Phù chân
Phù bàn chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân có thể xuất hiện khi cơ thể bị ứ dịch do giữ nước, trong đó suy tim là một trong những nguyên nhân cần được lưu ý. CDC cũng ghi nhận sưng bàn chân, mắt cá chân, chân hoặc bụng có thể là biểu hiện liên quan đến bệnh tim ở phụ nữ.
Tuy nhiên, phù chân cũng có thể do bệnh thận, bệnh gan, suy tĩnh mạch hoặc một số nguyên nhân khác. Nếu phù kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm khó thở, tăng cân nhanh, mệt mỏi, người bệnh nên thăm khám để xác định nguyên nhân.
Ho dai dẳng
Ho dai dẳng cũng nằm trong danh sách những dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ. Có thể kể đến như ở người suy tim, dịch ứ đọng có thể tràn vào các mô kẽ, phế nang và dẫn đến tình trạng ho kéo dài.
Nhiều dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ thường dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường hoặc căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày, khiến không ít chị em bỏ lỡ thời điểm vàng để phát hiện và điều trị sớm. Đừng để sự chủ quan đánh đổi bằng những rủi ro sức khỏe không đáng có. Nếu bạn đang gặp phải một hoặc nhiều dấu hiệu kể trên, hãy đặt lịch khám ngay tại Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông qua hotline 1900 1806 để được đội ngũ chuyên gia tim mạch đầu ngành thăm khám, chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp, giúp bạn an tâm hơn trên hành trình bảo vệ trái tim của chính mình.
Chẩn đoán và điều trị bệnh tim mạch cho phụ nữ như thế nào?
Khi có triệu chứng nghi ngờ bệnh tim hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên được thăm khám chuyên khoa để bác sĩ đánh giá toàn diện. Quá trình chẩn đoán được bắt đầu bằng việc bác sĩ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh lý và các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc,... Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều phương pháp thăm dò như:
- Điện tâm đồ
- Siêu âm tim
- Xét nghiệm máu
- Điện tâm đồ gắng sức
- Holter điện tim
- Chụp CT tim hoặc mạch vành
- Chụp cộng hưởng từ tim
- Chụp động mạch vành
Việc điều trị bệnh lý còn phụ thuộc vào mức độ tiến triển, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Một số người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc kết hợp thay đổi lối sống. Trong khi đó, với các trường hợp bệnh lý tiến triển xấu, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp nong mạch vành, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu mạch vành.
Mặc dù các bệnh lý về tim mạch có thể diễn biến xấu trong thời gian ngắn nhưng nếu điều trị kịp thời theo đúng phác đồ thì bệnh nhân hoàn toàn có thể hồi phục và có cơ hội trở về với cuộc sống bình thường. Tiêu biểu là trường hợp của cụ C.T.H., 86 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau ngực trái dữ dội, cảm thấy như bị bóp nghẹt lan đến cổ và tay trái, kèm theo khó thở và đổ nhiều mồ hôi. Dễ thấy, đây đều là các triệu chứng điển hình của bệnh lý mạch vành.
Sau khi chụp mạch vành qua da, ThS.BSCKI Trịnh Quốc Hưng phát hiện đoạn LAD2 của động mạch vành liên thất trước hẹp tới 90%. Đặc biệt, đây là nhánh động mạch vành quan trọng, đảm nhiệm việc cung cấp máu cho vùng lớn của cơ tim nên các nguy cơ về mặt sức khỏe là rất lớn.
ThS.BSCKI Trịnh Quốc Hưng và ê-kíp đã tiến hành nong bóng và đặt stent mạch vành cho bệnh nhân. Sau can thiệp, dòng máu qua vị trí tổn thương đã hồi phục, bệnh nhân chỉ đau ngực âm ỉ, không chảy máu, có thể ra viện sau thời gian theo dõi và điều trị.
Phụ nữ cần làm gì để phòng ngừa các bệnh lý tim mạch?
Để chủ động phòng ngừa các bệnh lý tim mạch, chị em phụ nữ nên duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh. Một số biện pháp mà các chị em có thể tham khảo bao gồm:
- Kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử tăng huyết áp hoặc gặp vấn đề huyết áp trong thai kỳ.
- Kiểm soát đường huyết và mỡ máu theo chỉ định, nhất là khi có đái tháo đường hoặc rối loạn lipid máu.
- Duy trì cân nặng phù hợp và vận động thể chất đều đặn.
- Không hút thuốc lá và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc.
- Xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch, ưu tiên rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các nguồn protein phù hợp và chất béo không bão hòa; đồng thời hạn chế muối, đường bổ sung, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.
- Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng, duy trì sự cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi.
- Quan tâm đến việc thăm khám định kỳ sức khỏe tim mạch trong và sau thai kỳ, đặc biệt khi từng mắc tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật hoặc đái tháo đường thai kỳ.
- Thăm khám định kỳ nếu có nhiều yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm.
Có thể nói, dấu hiệu bệnh tim ở phụ nữ không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng bằng cơn đau ngực điển hình. Mệt mỏi bất thường, khó thở, chóng mặt, buồn nôn, khó tiêu, đau vùng cổ, hàm, lưng hoặc bụng trên cũng có thể xuất hiện. Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu và người bệnh vẫn nên đi thăm khám để được bác sĩ đánh giá, tìm nguyên nhân và điều trị (nếu cần thiết).