Dính ruột sau mổ ruột thừa: Đừng chủ quan với những cơn đau bụng liên tiếp!

Dính ruột sau khi mổ ruột thừa là gì? Có nguy hiểm không?

Đây là hiện tượng các dải mô sẹo hình thành để phục hồi vùng tổn thương sau khi cắt ruột thừa phát triển quá mức, kết dính các quai ruột với ruột hoặc ruột với thành bụng. Ở mức độ nhẹ, các dải dính chỉ gây ra cảm giác đau âm ỉ hoặc khó chịu vùng bụng. Tuy nhiên, nếu mô sẹo kéo các quai ruột gập lại hoặc siết chặt lòng ruột, người bệnh có nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như sau:

• Tắc ruột: Các đoạn ruột bị dính vào nhau khiến thức ăn, dịch tiêu hóa không thể lưu thông bình thường. Khi đó, người bệnh sẽ có các triệu chứng kèm theo như đau bụng từng cơn, chướng bụng, không xì hơi được, không đi ngoài được.
• Hoại tử ruột: Khi dây dính làm xoắn hoặc chèn ép mạch máu nuôi ruột, đoạn ruột bị thiếu máu sẽ dần hoại tử. Đây là biến chứng rất nguy hiểm với các biểu hiện như đau bụng dữ dội liên tục, bụng chướng, nôn nhiều, sốt hoặc đi ngoài ra máu. 
• Viêm phúc mạc: Đoạn ruột bị hoại tử hoặc thủng sẽ làm dịch tiêu hóa và vi khuẩn tràn vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc. Bệnh nhân thường đau bụng dữ dội, bụng cứng, sốt cao, mệt lả và cần được phẫu thuật cấp cứu ngay.
• Nhiễm trùng máu: Nếu tình trạng viêm trong ổ bụng không được kiểm soát, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu và gây nhiễm trùng máu. Lúc này, bệnh nhân có thể bị sốt cao, tụt huyết áp, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị tích cực.

Theo các bác sĩ chuyên khoa Ngoại tiêu hóa của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, ai cũng có thể bị dính ruột sau khi mổ ruột thừa. Điều nguy hiểm nằm ở chỗ không phải tất cả bệnh nhân gặp biến chứng này đều có triệu chứng ngay sau mổ. Không ít bệnh nhân có biểu hiện dính ruột sau mổ vài tháng, thậm chí vài năm. Do đó, việc theo dõi sau mổ đóng vai trò vô cùng quan trọng, không thể lơ là trong nhiều năm sau phẫu thuật.  

Đây là biến chứng vô cùng nguy hiểm, có thể xuất hiện ngay sau hoặc vài tháng cho tới vài năm sau khi mổ 

Cảnh báo các triệu chứng bị dính ruột sau khi mổ ruột thừa

Hiện tượng dính ruột sau mổ ruột thừa nếu xuất hiện sẽ rất dễ phát hiện, đặc trưng bởi các dấu hiệu dưới đây:

• Đau bụng lặp lại nhiều lần không rõ lý do: Cơn đau xuất hiện từng cơn và đau quặn vùng quanh rốn hoặc hố chậu phải. Đau tăng khi thay đổi tư thế, xoay người hoặc vận động mạnh. Đau do dính ruột có xu hướng nặng dần theo thời gian.
• Đầy bụng, khó tiêu, bị táo bón kéo dài
• Buồn nôn và nôn nhiều sau khi ăn
• Không xì hơi được
• Sốt, mệt mỏi, người mệt lả, cứng bụng 

Khi chưa xác định được nguyên nhân gây ra cơn đau bụng, tuyệt đối không dùng thuốc giảm đau hay nhuận tràng vì dễ gây ra các tác dụng phụ. 

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng dính ruột sau mổ ruột thừa

Trên thực tế lâm sàng, các bác sĩ Khoa Ngoại tiêu hóa Bệnh viện chia sẻ hiện tượng dính ruột sau mổ ruột thừa nghe thì kỳ lạ nhưng hoàn toàn có thể xảy ra do nhiều yếu tố tác động như sau: 

Phản ứng lành sẹo sau phẫu thuật

Sau khi mổ ruột thừa, hệ miễn dịch cơ thể sẽ tự hoạt động để kích thích quá trình chữa lành vết thương. Trong quá trình này, các mô tổn thương sẽ được sửa chữa và hình thành sẹo. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mô sẹo phát triển quá mức và tạo thành các dải xơ nối các quai ruột với nhau khiến ruột bị dính.

Mô sẹo phát triển quá mức cũng có thể là nguyên nhân khiến ruột bị dính 

Viêm ruột thừa nặng hoặc ruột thừa đã vỡ

So với các ca phẫu thuật ruột thừa chủ động, các ca mổ ruột thừa khi ruột đã vỡ, có ổ áp xe thường tồn tại nhiều dịch viêm và dễ gây ra tổn thương lan rộng hơn. Một nghiên cứu khác thực hiện trên gần 200 bệnh nhân ở Trung Quốc[1] cũng cho thấy những người phẫu thuật ruột thừa khi có dấu hiệu viêm nhiễm nặng có nguy cơ bị dính ruột cao gấp 9 lần so với bình thường. 

Nhiễm trùng sau phẫu thuật

Đa số các trường hợp bệnh nhân bị nhiễm trùng vết mổ hoặc phát hiện có ổ mủ hình thành trong ruột sẽ có nguy cơ bị nhiễm trùng cao hơn. Điều này khiến cơ thể tạo ra nhiều mô sẹo hơn để sửa chữa tổn thương, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện các dải dính trong ổ bụng.

Đã từng phẫu thuật ổ bụng trước đó

Nếu bạn đã từng phẫu thuật mổ lấy thai hay thực hiện các cuộc phẫu thuật vùng bụng khác thì nguy cơ bị dính ruột sẽ cao hơn. Nguyên nhân là các lần phẫu thuật trước có thể đã tạo ra sẵn mô sẹo trong ổ bụng khiến các quai ruột dễ dính vào nhau khi thực hiện các cuộc phẫu thuật tiếp theo. 

Cơ địa dễ hình thành sẹo

Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng bị dính ruột sau khi mổ ruột thừa. Trong vài trường hợp, dù ca mổ diễn ra thuận lợi và không có biến chứng nhưng người bệnh vẫn có nguy cơ hình thành các dải mô xơ gây dính ruột cao hơn.

Nghiên cứu tổng hợp từ dữ liệu của 159.729 bệnh nhân khác nhau [2] cho thấy phẫu thuật nội soi làm giảm đáng kể nguy cơ bị tắc và dính ruột hơn. Điều này rất dễ hiểu bởi so với mổ mở, mổ nội soi hạn chế tối đa tổn thương vùng bụng, nguy cơ tạo mô sẹo thấp nên người bệnh ít có nguy cơ bị dính ruột hơn.

Đây cũng là lý do hiện nay các bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông trong trường hợp có thể sẽ ưu tiên thực hiện phẫu thuật nội soi cho bệnh nhân hơn. Sau phẫu thuật nội soi, người bệnh phục hồi nhanh, không có vết thương hở và không cần nghỉ dưỡng. Gia đình cũng sẽ tiết kiệm nhiều thời gian, công sức vì không phải chăm sóc người bệnh dài ngày. 

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng và đại trực tràng toàn bộ giúp kiểm tra, phát hiện...

Gói khám nội soi cơ bản đại trực tràng toàn bộ

Nội soi đại trực tràng được thực hiện bằng cách luồn một ống nội soi mềm qua đường hậu môn đề thăm khám toàn bộ...

Gói khám nội soi cơ bản thực quản - dạ dày - tá tràng

Nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng có vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm những tổn thương loét,...

Bị dính ruột sau khi mổ ruột thừa phải xử lý như thế nào?

Nếu phát hiện có các triệu chứng của hiện tượng dính ruột sau mổ ruột thừa, gia đình và người thân nên đưa bệnh nhân đến Bệnh viện càng sớm càng tốt. Với các trường hợp này, các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hóa sẽ thực hiện phẫu thuật nội soi gỡ các khúc ruột bị dính kết vào nhau. 

Bác sĩ sẽ ưu tiên phẫu thuật nội soi để xác định vị trí các quai ruột bị dính và cắt bỏ các dải mô xơ gây tắc nghẽn. Trong trường hợp ruột đã bị tổn thương hoặc hoại tử, người bệnh có thể cần cắt bỏ đoạn ruột bị ảnh hưởng và nối lại để đảm bảo chức năng tiêu hóa. 

Phòng tránh dính ruột sau khi mổ ruột thừa

Ngoài các lý do không thể can thiệp kể trên, người bệnh vẫn có thể giảm đáng kể nguy cơ dính ruột bằng các biện pháp chủ động chăm sóc sức khỏe như sau:

• Vận động sớm như đi lại nhẹ nhàng, tự ngồi dậy, tự ăn uống,...theo hướng dẫn của bác sĩ để kích thích nhu động ruột.
• Uống đủ nước và xây dựng chế độ ăn phù hợp từng giai đoạn hồi phục. Cụ thể, bạn nên ăn các loại thực phẩm mềm, lỏng và dễ tiêu trong những ngày đầu sau mổ. 
• Hạn chế các thực phẩm khó tiêu, nhiều chất xơ không hòa tan như măng, rau nhút hoặc các loại quả chứa nhiều tannin như ổi xanh, hồng... trong thời gian đầu sau mổ nếu được bác sĩ khuyến cáo.
• Tái khám đúng theo lịch hẹn với bác sĩ để phát hiện sớm các bất thường.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn các phương pháp mổ và Bệnh viện thực hiện cũng quyết định đến phần nào nguy cơ gặp biến chứng sau mổ. Chia sẻ về trải nghiệm mổ nội soi tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cô T.T.T cho hay “Tôi không hề có cảm giác bị đau hay khó chịu, thực sự cảm thấy khỏe và thoải mái”. Người nhà còn xác nhận thêm cô đã có thể đứng dậy tự tập đi, tự đi vệ sinh và sinh hoạt cơ bản sau 1 ngày phẫu thuật khiến cả gia đình rất phấn khởi.

Cô T.T.T bên con trai sau ca phẫu thuật mổ nội soi ruột thừa tại BV Đa khoa Phương Đông 

Để đặt lịch khám hoặc được giải đáp thêm về phẫu thuật ruột thừa, vui lòng liên hệ Hotline 1900 1806 để được tư vấn nhanh nhất! 

Tóm lại, hiện tượng bị dính ruột sau mổ ruột thừa là một trong số các biến chứng nguy hiểm nhất nhưng có thể xuất hiện muộn sau phẫu thuật vài tháng cho tới vài năm. Tuy không thể loại bỏ hoàn toàn nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa bằng cách kiểm tra sức khỏe thường xuyên, thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ sau mổ và thăm khám định kỳ.