Nhau thai là gì?
Nhau thai hay còn được gọi với những cái tên như nhau, rau, rau thai, bánh nhau, bánh rau và là một cơ quan được sinh trưởng, phát triển trong tử cung của phụ nữ mang thai. Chúng có màu đỏ, dạng hình tròn, bề mặt mịn, nối thai nhi với thành tử cung của người mẹ thông qua dây rốn.
Hình ảnh nhau thai
Vị trí bám của nhau thai
Sau khi đã hiểu rõ nhau thai là gì, mẹ bầu chắc hẳn sẽ vô cùng tò mò không biết vị trí nằm của bánh nhau ở đâu trong tử cung của mình. Trứng có thể làm tổ ở bất cứ đâu trên thành tử cung, từ đó nhau có thể được tạo ra ở những vị trí khác nhau và thông qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ sản khoa sẽ cho bà bầu biết chính xác vị trí bám của cơ quan này.
Rau thai được coi là bình thường, không gây ảnh hưởng xấu đến bào thai và mẹ bầu khi bám ở 4 vị trí dưới đây:
- Nhau thai bám mặt trước: Phát triển phía trước thành tử cung.
- Nhau thai bám mặt sau: Phát triển phía sau thành tử cung
- Nhau thai bám ở phía trên thành tử cung.
- Nhau thai bám ở bên phải hay bên trái tử cung.
Mẹ bầu nhận được kết quả siêu âm của mình và được bác sĩ xác nhận bánh nhau nằm ở 1 trong 4 vị trí trên thì mẹ bầu có thể yên tâm về sự phát triển cũng như sức khỏe của cả mẹ lẫn bé.

Vị trí bánh rau bám được coi là bình thường.
Cấu tạo của nhau thai
Khoảng tháng thứ tư của thai kỳ, rau thai được cho là đã hoàn thiện và phát triển cho đến cuối thai kỳ. Một bánh nhau hoàn thiện sẽ có hình tròn như chiếc bánh hoặc cái đĩa, có màu đỏ tươi, dày chừng 3cm, đường kính khoảng 20cm, trọng lượng 500gr. Một bánh nhau gồm khoảng 15- 20 múi và giữa các múi sẽ có các rãnh nhỏ.
Các bộ phận cấu tạo lên một bánh rau bao gồm:
- Phần nhau
- Chỗ bám của nhau
- Những nhánh nhung mao đệm
- Màng ối và màng đệm bao phủ mặt trong và khoang ối. Ở giữa chính là nơi dây rốn đính vào, các mạch đệm thuộc mạch rốn sẽ quấn xung quanh dây rốn.
Quá trình hình thành nhau thai
Sự tạo rau thai bắt đầu từ khi trứng được thụ tinh và làm tổ trong nội mạc tử cung của người mẹ.
- Trong tuần thứ 3 sau khi trứng được thụ tinh, nang buồng trứng phân rã và bắt đầu sản xuất hormone progesterone, cung cấp chất dinh dưỡng cho thai nhi trong ba tháng.
- Đến tuần thứ 4 của thai kỳ, phôi bám vào thành tử cung. Một số tế bào của phôi tách ra và bám vào lớp niêm mạc tử cung. Một trong những tế bào sẽ hình thành và phát triển bánh nhau.
- Trong tuần thứ 12 của thai kỳ, bánh nhau có cấu tạo hoàn chỉnh và tiếp tục lớn theo kích thước của em bé.
Nhau thai có vai trò quan trọng như thế nào?
Rau thai cung cấp oxy cùng chất dinh dưỡng để bào thai phát triển khỏe mạnh.
Ngoài vai trò quan trọng là vận chuyển dinh dưỡng từ cơ thể mẹ đến thai nhi thì bánh nhau còn nắm giữ những vai trò như sau:
- Cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho thai nhi: Nhau thai có chức năng vận chuyển các chất dinh dưỡng từ mẹ tới bào thai. Chất dinh dưỡng sẽ đi qua nhau thai, tới dây rốn và đi vào cơ thể của thai nhi.
- Hoạt động tương tự một bộ lọc: Thai nhi có thận và hệ thống tiết niệu vẫn còn rất yếu. Vậy nên, nhau thai có vai trò như một bộ lọc, phân tách các chất độc hại và đẩy nó ra ngoài thông qua hệ thống tiết niệu và bài tiết của mẹ. Nhờ đó, sức khỏe của thai nhi được bảo vệ.
- Hoạt động như phổi: Tương tự như thận, phổi của thai nhi cũng chưa hoàn thiện. Trong thời gian thai nhi phát triển ở trong tử cung, nhau thai giúp khuếch tán oxy vào máu, giúp bé nhận được oxy mà không hít phải nước ối trong bụng mẹ.
- Hỗ trợ bài tiết: Nhau thai giúp em bé bài tiết ngay cả khi đang ở trong tử cung. Chất thải sinh học của thai nhi sẽ được nhau thai đưa trở lại người mẹ, rồi thải ra ngoài qua đường nước tiểu.
- Ngăn ngừa thai nhi bị nhiễm trùng: Nhau thai tách máu của em bé và mẹ riêng biệt. Điều này giúp ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng đối với thai nhi.
- Điều chỉnh lượng đường trong máu của thai nhi: Nhau thai tạo ra nhiều hormone giữ cho lactose có trong rau thai kỳ. Nhờ vậy, đảm bảo cơ thể mẹ có đủ lượng đường trong máu để cung cấp cho em bé.
- Hỗ trợ tiêu hóa thức ăn: Nhau thai có vai trò quan trọng trong việc nghiền nát các hạt thức ăn mà người mẹ tiêu thụ để cung cấp chất dinh dưỡng đến thai nhi nhanh nhất.
- Điều tiết progesterone và estrogen: Nhau thai tiết ra một lượng lớn hormone nữ như estrogen và progesterone nhằm ngăn ngừa sự co thắt xảy ra ở tử cung trước khi em bé chào đời. Đồng thời, các hormone này còn giúp cho mô tử cung mềm hơn khi người mẹ chuẩn bị đến ngày sinh.
- Chuẩn bị sự chào đời an toàn của em bé: Trong suốt thai kỳ, nhau thai liên tục di chuyển trong tử cung và phát triển không ngừng. Khi mới có thai, nhau thai thường nằm ở vị trí thấp. Sau đó, bộ phận này sẽ di chuyển lên đỉnh tử cung để tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng dạ con, bảo vệ em bé cho đến khi chào đời.
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhau thai
Khi phụ nữ mang thai có rất nhiều yếu tố có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bánh nhau. Một số yếu tố có thể nằm trong tầm kiểm soát của thai phụ song cũng có một số nguy cơ thì không:
Trong quá trình mang thai, mẹ bầu cần tránh yếu tố tâm lý tiêu cực kẻo ảnh hưởng đến rau thai và em bé trong bụng.
- Tuổi của người mẹ: Đặc biệt là những người ngoài 40 tuổi, phụ nữ có độ tuổi càng cao thì càng dễ gặp phải các vấn đề nhau thai trong quá trình mang thai.
- Vấn đề về tâm lý: Những người mẹ trong quá trình mang thai thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến thai nhi.
- Rối loạn đông máu: Yếu tố này sẽ tăng nguy cơ mắc một số vấn đề về nhau thai.
- Mang đa thai: Điều này sẽ tăng nguy cơ gặp phải các bệnh lý bánh nhau hơn thai đơn.
- Huyết áp cao: Mẹ huyết áp cao sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thai nhi, nhau thai không phát huy được tối đa chức năng.
- Đã từng phẫu thuật trước đó: Bạn sẽ có nguy cơ gặp phải các vấn đề về nhau thai nếu đã từng thực hiện phẫu thuật tử cung như cắt bỏ u xơ.
- Vấn đề nhau thai trước đó: Nếu trong lần mang thai trước, bạn đã gặp phải vấn đề về nhau thai thì các lần sau sẽ có nguy cơ cao gặp lại vấn đề đó.
- Lạm dụng các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia… Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả nhau và sức khỏe thai nhi.
5 bệnh lý nguy hiểm về nhau thai thường gặp mẹ bầu nên biết
Trong suốt thai kỳ bánh nhau có thể xảy ra một số vấn đề như: nhau bong non, nhau tiền đạo, và sót nhau,... Khi mẹ bầu gặp phải 1 trong những trường hợp này, nó có thể gây chảy máu âm đạo nhiều dẫn tới thai nhi chậm phát triển, sinh non, sảy thai, khó sinh,…
Đây là tình trạng nhau thai che kín một phần hoặc toàn phần tử cung. Nhau tiền đạo là bệnh lý bánh nhau thường gặp gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của cả mẹ bầu và thai nhi.
Hiện nay chưa xác nhận được nguyên nhân hình thành nhau tiền đạo. Tuy nhiên, những sản phụ có u xơ tử cung, tiền sử mổ lấy nhau thai, cổ tử cung dị dạng, có sẹo hoặc lớn tuổi thì sẽ có nguy cơ cao mắc phải bệnh lý này. Trong thời gian đầu của thai kỳ, rau tiền được được cho là phổ biến. Sau đó, cùng với sự phát triển của thai nhi, bánh nhau được đẩy lên vị trí cao cao. Đây được gọi là cơ chế di chuyển hay di dời bánh nhau.
Nhau tiền đạo có thể gây chảy máu trước sinh và trong quá trình sinh. Vậy nên thai phụ cần phải đến bệnh viện để được bác sĩ chẩn đoán trước sinh và có kế hoạch sinh mổ nếu đến quý 3 của thai kỳ nhau tiền đạo vẫn tồn tại. Bên cạnh đó, để hạn chế tình trạng chảy máu khi mang thai, thai phụ nên tránh các hoạt động có thể gây các cơn co thắt như quan hệ tình dục hoặc tham gia các hoạt động tăng nguy cơ chảy máu.
Các thể của nhau thai tiền đạo
Nhau bong non là tình trạng phần bánh nhau bị bong hoặc tách hoàn toàn ra khỏi tử cung trước khi chuyển dạ. Thường là 3 tháng cuối nhưng cũng có thể khi sớm hơn (tuần thứ 20). Khi gặp phải bệnh lý này, thai phụ thường có triệu chứng ra máu âm đạo, kèm khó chịu và đau tử cung, đau bụng liên tục hoặc đột ngột.
Bệnh lý này khá nguy hiểm vì việc nhau thai bong, tách khỏi tử cung sẽ khiến thai nhi bị mất nguồn cung cấp chất dinh dưỡng và oxy. Đây chính là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho thai nhi và trẻ sơ sinh.
Đối với thai kỳ bình thường, nhau thai sẽ tự động bong tróc ra khỏi thành tử cung sau khi sổ thai. Tử cung co bóp đưa nhau thai xuất ra ngoài. Tuy nhiên, trong một số trường sản phụ bị nhau cài mắc lược thì một phần hoặc toàn bộ nhau không tách ra ngoài mà vẫn dính chặt, ăn thủng, xâm lấn tử cung cùng những cơ quan khác trong ổ bụng.
Thai phụ khi gặp tình trạng này thường phải đối mặt với nhiều nguy cơ khác nhau như sinh non, xuất huyết trầm trọng, suy hô hấp…. Vậy nên, phần lớn các mẹ bầu bị nhau cài răng lược đều phải sinh mổ kết hợp với loại bỏ bánh nhau ra khỏi cơ thể.
Các mức độ nhau cài răng lược từ nhẹ đến cao
Sót nhau
Đây là tình trạng sau khi sinh 30 phút, nhau thai chưa được đẩy ra khỏi tử cung. Nhau thai bị giữ lại có thể vì nhau bị kẹt sau cổ tử cung đóng một phần hoặc nhau thai vẫn gắn ở thành tử cung - dù bám sâu (nhau cài răng lược) hay bám nông (nhau dính). Sót nhau thai nếu không được điều trị kịp thời thể gây nhiễm trùng nặng hoặc mất máu gây nguy hiểm tính mạng của mẹ.
Sót nhau sau sinh có biểu hiện là ra máu bất thường. Các bác sĩ phụ sản phụ khoa cảnh báo rằng tình trạng sót nhau rất khó nhận biết sớm, dễ bị nhầm lẫn với sản dịch sau sinh.
Phù nhau thai
Bánh nhau trung bình nặng khoảng 400- 600 gram và đường kính từ 200 - 400 mm. Trong trường hợp phù nhau thai, nhau thai có kích thước bất thường, tăng gấp đôi hoặc hơn.
Phù nhau thai xảy ra khi nhau tích tụ nhiều nước làm tăng kích thước và độ dày của nhau thai. Điều này làm giảm chất lượng hoạt động của bánh nhau, giảm cung cấp dinh dưỡng và oxy đến thai nhi.
Dấu hiệu nhận viết các vấn đề của nhau thai
Nếu bà bầu gặp một trong những vấn đề dưới đây thì cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám cụ thể về tình hình sức khỏe thai kỳ của mình:
- Âm đạo bị xuất huyết bất thường.
- Bụng đau đột ngột, các cơn kéo dài và đau dữ dội.
- Thai nhi có nhịp bất thường.
- Mẹ bầu bị choáng và ngất, bụng bầu có dấu hiệu căng cứng.
- Xuất hiện cơn gò tử cung.
Nhau thai bất thường có nguy hiểm không?
Các bệnh lý nhau thai có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cho cả thai nhi và mẹ bầu.
Đối với thai nhi
Các bệnh lý nhau thai có ảnh hưởng lớn đến thai nhi. Nếu trong thai kỳ, người mẹ gặp các bệnh bất thường về nhau thai, thai nhi phải đối mặt với nguy cơ suy thai, suy dinh dưỡng. Nếu mẹ bầu bị xuất huyết nhiều, bác sĩ có thể chỉ định chấm dứt thai kỳ hoặc trẻ sinh non và phải đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, tử vong. Em bé sinh non có thể bị các di chứng về mặt thần kinh và cấu tạo cơ thể.
Bệnh lý nhau thai gây ra các biến chứng nguy hiểm cho mẹ và thai nhi
Đối với mẹ bầu
TTUT. BSCKII Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, tùy vào mỗi loại bệnh lý nhau thai cụ thể mà có sự ảnh hướng khác nhau đến sức khỏe của thai phụ. Với nhau tiền đạo, mẹ bầu bị ra máu bất thường dẫn đến sức khỏe bị suy yếu, gây tình trạng băng huyết trong thai kỳ và khi sinh. Trường hợp nhau thai bám gần cổ tử cung, việc bóc tách nhau sau sinh khiến cổ tử cung bị hở, dễ gây nhiễm trùng…
Sản phụ bị nhau cài răng lược đối mặt với nguy cơ cao xuất huyết và sinh non… Thai phụ thường phải sinh mổ nếu gặp phải bệnh lý này. Vậy nên, có một số biến chứng gặp phải khi thực hiện phẫu thuật như vết mổ bị nhiễm trùng, tổn thương các cơ quan lân cận… Đặc biệt trường hợp sót nhau thai, nếu không được can thiệp lấy sạch nhau thì sản phụ có nguy cơ bị dính buồng tử cung, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Một số trường hợp nhiễm trùng năng, biến chứng có thể gây tử vong.
Cách điều trị các bệnh lý về bánh nhau
Trường hợp bánh nhau có vị trí bất thường như nhau tiền đạo hoặc nhau cài răng lược… Ở mỗi thể đều có những bệnh cảnh riêng biệt.
Ví dụ: nhau tiền đạo nằm trước đường ra của phôi thai và có nhiều thể như nhau bám mép, nhau bám thấp, nhau tiền đạo trung tâm, nhau tiền đạo bán trung tâm. Triệu chứng chính là chảy máu, càng về cuối thai sẽ bị chảy máu nhiều hơn. Nếu thai đang rất non như 28-32 tuần, nếu chảy máu quá nhiều, bác sĩ buộc lòng phải mổ cứu mẹ.
Đối với nhau bong non, đây là tình trạng khẩn cấp của khoa sản. Thai nhi cần phải được mổ lấy ra kịp thời. Nếu không em bé có thể sẽ tử vong và người mẹ mất tử cung do rối loạn đông máu, băng huyết sau sinh…
Đến bệnh viện thăm khám để có pháp đồ điều trị phù với với từng bệnh lý
Chuyên gia Sản phụ khoa cho biết, nhau cài răng lược cũng là bệnh lý xuất hiện ngày càng phổ biến. Tình trạng này nếu không được chẩn đoán sớm thì khi chuyển dạ hoặc mổ lấy thai thường sẽ bị động, gây mất nhiều máu. Để chẩn đoán trước bệnh lý, bác sĩ sẽ sử dụng máy siêu âm để kiểm tra vị trí, độ dài của bánh nhau và phát hiện các dấu hiệu bất thường. Bác sĩ sản khoa sẽ căn cứ theo hình ảnh cùng độ tuổi và bệnh lý đi kèm của thai phụ để tư vấn rõ hơn cho từng trường hợp.
Mẹ bầu cần làm gì để hạn chế nguy cơ mắc các vấn đề về nhau thai?
Các vấn đề về rau thai thường không thể ngăn chặn một cách trực tiếp. Thế nhưng, để có một thai kỳ khỏe mạnh mẹ bầu cần lưu ý những điều sau:
- Phụ nữ nên mang thai ở độ tuổi thích hợp từ 25-29 tuổi.
- Trong suốt thai kỳ mẹ bầu cần thường xuyên thăm khám bác sĩ chuyên khoa.
- Khi mang thai, bà bầu nên ăn uống khoa học, tăng cường rau xanh, hoa quả, cung cấp lượng chất dinh dưỡng cần thiết cho cả thai kỳ.
- Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích trong suốt quá trình mang thai.
- Không chỉ người làm mẹ mà người làm cha cũng cần tìm hiểu rõ kiến thức thai kỳ, các vấn đề về nhau thai,… để có thể chăm sóc sức khỏe của mẹ và bé hiệu quả hơn.
Để biết bánh nhau của mình có vấn đề gì hay không, mẹ bầu nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa định kỳ.
Với mong muốn đem đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cung cấp dịch vụ thai sản trọn gói với chất lượng vượt trội. Trước khi sinh mẹ bầu chẳng những được thăm khám, tư vấn trực tiếp với chuyên gia, bác sĩ đầu ngành sản khoa đảm bảo thai kỳ diễn ra một cách an toàn nhất có thể mà sau sinh, cả mẹ và bé còn được chăm sóc chu đáo, tận tình, nghỉ ngơi, thư giãn tại bệnh viện đầy đủ tiện nghi, đẳng cấp 5 sao.
Mọi thông tin chi tiết về dịch vụ cũng như có bất cứ thắc mắc cần tư vấn về nhau thai mẹ bầu hãy nhanh tay liên hệ với Bệnh viện Đa khoa Phương Đông với số Hotline 19001806 để được hỗ trợ.