(Bài được viết bởi các bác sĩ Khoa Khám bệnh - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông)
(Bài được viết bởi các bác sĩ Khoa Khám bệnh - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông)
Giang mai (Syphilis) là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra..
Điều khiến nhiều người chủ quan là ở giai đoạn đầu, bệnh thường chỉ xuất hiện một vết loét nhỏ, không đau, không ngứa (tức săng giang mai) nên rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các tổn thương ngoài da thông thường. Nhưng thực tế, đây lại là giai đoạn lây nhiễm mạnh nhất. Khi triệu chứng tự biến mất, nhiều người lầm tưởng bệnh đã khỏi, trong khi vi khuẩn vẫn tiếp tục phát triển và gây tổn thương trong cơ thể.
Giai đoạn đầu khi săng giang mai chỉ xuất hiện dưới dạng các vết loét nhỏ nhưng có khả năng lây nhiễm vô cùng mạnh mẽ
Biểu hiện điển hình giai đoạn I là săng giang mai (chancre):
Đi kèm có thể là:
→ Tổn thương có thể tự biến mất sau 3–6 tuần dù không điều trị
→ Nhưng xoắn khuẩn vẫn lan tràn theo đường máu và bạch huyết
- Giang mai mới và lây (≤ 2 năm), gồm:
+ Giang mai thời kỳ I: Tổn thương điển hình gồm: săng (chancre), vết loét tròn, cứng, không đau. Vị trí vùng sinh dục, hậu môn hoặc ngoài sinh dục. Săng có thể tự lành sau vài tuần dù không điều trị.
+ Giang mai thời kỳ II sơ phát và tái phát: Xảy ra khi vi khuẩn lan qua đường máu. Biểu hiện điển hình:
Bệnh có thể tự biến mất dù không điều trị. Đây là giai đoạn bệnh giang mai rất dễ lây truyền.
Khi giang mai đã chuyển sag giai đoạn II, các nốt săng không còn xuất hiện rải rác mà lan khắp toàn thân
+ Giang mai kín sớm: Người bệnh không triệu chứng lâm sàng và chỉ phát hiện qua xét nghiệm huyết thanh
- Giang mai muộn và không lây (> 2 năm): xuất hiện từ năm thứ ba trở đi, gồm:
+ Giang mai kín muộn: Không có triệu chứng lâm sàng. Người bệnh chỉ được phát hiện qua xét nghiệm huyết thanh hoặc có khi đẻ ra một em bé bị giang mai bẩm sinh thì người mẹ mới được phát hiện ra mắc bệnh.
+ Giang mai thời kỳ III: Xuất hiện sau nhiều năm nếu không điều trị có thể gây ra tổn thương đa cơ quan, bao gồm:
→ Có thể gây tàn tật hoặc tử vong
Khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn III, các nốt săng giang mai đã chuyển thành các khối u cứng dưới da, sau đó mềm dần, vỡ ra chảy mủ nhầy như nhựa cao su rồi hoá sẹo
- Giang mai bẩm sinh sớm: xuất hiện trong hai năm đầu sau khi sinh. Các thương tổn giống như giang mai mắc phải ở thời kỳ II.
- Giang mai bẩm sinh muộn: xuất hiện từ năm thứ 2 sau khi sinh. Thương tổn giống giang mai thời kỳ III.
- Di chứng của giang mai bẩm sinh gồm các sẹo, dị hình như trán dô và mũi tẹt tạo thành hình yên ngựa, xương chày cong lưỡi kiếm, tam chứng Hutchinson (răng Hutchinson, điếc nhất thời, lác quy tụ) do thai nhi đã mắc giang mai từ trong bào thai.
Quan hệ tình dục không an toàn (âm đạo, hậu môn, miệng)
Nhiều bạn tình / bạn tình không rõ tình trạng STI
MSM (nam quan hệ đồng giới)
Phụ nữ mang thai (nguy cơ sinh con giang mai bẩm sinh)
Không nên chủ quan nếu có:
Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, sốt nhẹ và rụng tóc từng ngày kéo dài thì không nên chủ quan, đây có thể là biểu hiện sớm của giang mai
Tại cơ sở y tế, chẩn đoán dựa vào:
Nếu bạn có yếu tố nguy cơ hoặc nghi ngờ giang mai:
Nguồn tham khảo
Săng giang mai là biểu hiện đặc trưng của bệnh giang mai giai đoạn 1. Người bệnh sẽ xuất hiện 1 hoặc nhiều vết loét tròn, nền sạch, màu đỏ...
