Tổng quan về xoang bướm và bệnh lý liên quan

Dương Minh Ngọc

29-06-2022

16

Xoang bướm là bộ phận quan trọng nằm sâu trong hốc mũi. Khi bộ phận này bị viêm rất nguy hiểm đến tính mạng và để lại nhiều biến chứng.

Xoang bướm là gì?

Xoang là hốc nằm trong xương sọ và được đặt tên theo vị trí xương chứa nó. Xoang bướm nằm ở xương bướm, vị trí sâu nhất trong khoang mũi; gắn liền dây thần kinh thị giác và ổ mắt. Do hình dáng của xương giống hình con bướm nên được đặt tên là xương bướm. Phía trước xương bướm tiếp giáp xương trán và xương sàng; phía sau tiếp giáp xương chẩm, hai bên tiếp giáp xương thái dương. 

Cấu tạo của xương bướm gồm 4 phần: Thân bướm, hai cánh lớn, hai cánh nhỏ, mỏm chân bướm. Trong phần thân bướm có hai xoang bướm và chúng có lỗ thông với ngách mũi giữa và được ngăn cách bởi một vách mỏng. 

Vị trí của xoang bướmVị trí của xoang bướm

Xoang bướm có hai chức năng sinh lý chính đó là dẫn lưu dịch và lưu thông không khí. Lông chuyển niêm mạc xoang và lỗ thông tự nhiên của xoang đổ vào các ngách mũi trên và ngách giữa. Trường hợp lông chuyển bị phá huỷ hoặc lỗ thông bị tắc thì sẽ phát triển tình trạng bệnh lý ở các xoang. Ví dụ như viêm xoang bướm. Do vị trí nằm sâu nên người bệnh bị viêm xoang bướm không những khó điều trị mà còn ảnh hưởng đến các cơ quan khác. Như mắt, mũi, thậm chí có thể gây mù vĩnh viễn nếu người bệnh không được điều trị kịp thời.

Bệnh viêm xoang bướm

Viêm xoang bướm là gì?

Viêm xoang bướm là khi trong phần xoang bướm xuất hiện tình trạng viêm nhiễm. Bệnh này diễn biến thầm lặng, trong giai đoạn đầu các triệu chứng chưa rõ ràng nên người bệnh khó phát hiện. Dưới đây là các dấu hiệu điển hình để nhận biết viêm xoang: 

  • Nước mũi chảy có màu trong suốt, màu vàng hoặc màu xanh, ngạt mũi,...
  • Chức năng khứu giác giảm do tình trạng viêm ảnh hưởng đến dây thần kinh cảm nhận mùi. Nên người bệnh nếu nặng có thể mất hoàn toàn khả năng cảm nhận.
  • Miệng bị hôi, sau họng có dịch chảy.
  • Người bệnh đau nhức đỉnh đầu, mắt, mặt, sau gáy,...
  • Người bệnh có biểu hiện sốt nhẹ, viêm các bộ phận khác như tai, họng, thanh quản.

Tình trạng viêm xoang bướmTình trạng viêm xoang bướm

Viêm xoang bướm có hai loại là viêm cấp tính và viêm mạn tính. Biểu hiện dễ thấy ở người viêm cấp tính là: Cảm cúm liên tục từ 5-6 ngày; sốt cao 38-40 độ C kèm chảy dịch; cảm thấy đau nhức từ đỉnh đầu tới sâu ổ mắt rồi lan ra thái dương; cơn đau tăng khi người bệnh di chuyển và giảm dần khi được nghỉ ngơi. Người bị viêm mạn tính xuất hiện triệu chứng như: các vùng đỉnh đầu, chẩm, thái dương đau âm ỉ hoặc đau theo cơn; ở cửa mũi sau tiết ra nhiều đờm. Nhất là vào khoảng 3-4 giờ sáng và người bệnh cảm thấy mắt mờ.

Các biến chứng nguy hiểm của viêm xoang

Xoang bướm là cơ quan quan trọng trong việc lưu thông không khí. Dẫn lưu dịch và nằm ở vị trí gần các dây thần kinh, tuyến yên,.... Vì thế, khi cơ quan này bị viêm nhiễm, các bộ phận lân cận cũng bị ảnh hưởng. Khi người bệnh bị viêm xoang không điều trị kịp thời sẽ để lại những biến chứng như:

  • Biến chứng ở sọ não: Do dây thần kinh nội sọ nằm tiếp giáp với xoang bướm. Khi xoang bị viêm, dây thần kinh nội sọ cũng có thể bị viêm nhiễm và kèm theo biến chứng sọ não như áp xe não, viêm não hoặc viêm màng não.
  • Biến chứng ở vùng mắt: Xoang bướm gần hốc mắt và hệ xoang bao gồm các lỗ nhỏ li ti trong xương. Nên khi vùng xoang bị viêm rất dễ lây lan sang vùng mắt. Người bị viêm xoang có thể bị viêm dây thần kinh thị giác, suy giảm thị lực, áp xe mí mắt, áp xe tuyến lệ...
  • Biến chứng ở tai mũi họng: Khi vùng xoang bị viêm làm dịch viêm tràn xuống cổ họng rồi lan sang tai. Lúc này, người bệnh sẽ gặp phải biến chứng như viêm tai giữa, nặng có thể thủng màng nhĩ (bị điếc).
  • Ung thư xoang: Tình trạng viêm xoang kéo dài sẽ làm cấu tạo xoang có nguy cơ bị phá hủy. Và sản sinh ra tế bào ung thư bất thường. Ung thư xoang bướm là loại ung thư nguy hiểm nhất và dễ gây tử vong.

Viêm xoang bướm nặng để lại nhiều biến chứng ở mắt

Điều trị viêm xoang bướm như thế nào

Người bệnh sau khi được chẩn đoán là bị viêm xoang bướm và tình trạng viêm ở mức độ nào. Bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phương pháp điều trị cho phù hợp. Người bệnh có thể dùng thuốc tây, đông y hoặc phẫu thuật. 

Một số loại thuốc tây bác sĩ có thể cho người bệnh dùng đó là: Nếu viêm xoang bướm do vi khuẩn gây ra, người bệnh dùng thuốc kháng sinh: Amoxicillin, cephalosporin (thế hệ 2,3,4), nhóm macrolid (erythromycin, azithromycin…); Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol, chlorpheniramin,...; Thuốc kháng histamin: Chlorpheniramin, promethazin, acrivastin, levocetirizine, loratadine,...; Thuốc thông mũi, chống nghẹt mũi: pseudoephedrin, Phenylpropanolamin,...; Thuốc corticoid dạng uống hoặc xịt: Beclomethasone dipropionate, budesonide, triamcinolone acetonide, fluticasone propionate,... 

Thuốc kháng sinh được dùng điều trị nhiều trong viêm xoangThuốc kháng sinh được dùng điều trị nhiều trong viêm xoang

Trường hợp người bệnh bị viêm xoang nặng trầm trọng ảnh hưởng đến thần kinh trung ương, gây biến đổi cấu trúc mũi hay người bệnh gây đau nhức đầu kinh niên ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh cần phẫu thuật để loại bỏ các ổ viêm trong hốc xoang. Hoặc sau khi người bệnh điều trị bằng các phương pháp khác không khỏi. Hoặc tái phát nhiều lần cũng sẽ được phẫu thuật. 

Sau khi phẫu thuật viêm xoang bướm, bệnh nhân cần được chăm sóc cẩn thận. Đặc biệt là chế độ dinh dưỡng để bệnh không tái phát. Bên cạnh đó, để tránh những biến chứng ngoại khoa về sau. Người bệnh cần lựa chọn cơ sở khám và điều trị bệnh uy tín, có trang thiết bị hiện đại.

Ngoài ra, dân gian cũng có một số mẹo để điều trị bệnh viêm xoang bướm. Có thể kể đến một số mẹo như: rửa mũi, xông hơi bằng tinh dầu hoặc các loại thảo dược,... Trong đó, điều trị viêm xoang bằng mẹo dùng mật ong và tỏi đem lại hiệu quả tốt được nhiều người vận dụng. Cách thực hiện rất đơn giản: Giã tỏi nhuyễn, ép lấy nước cốt và trộn cùng mật ong theo tỷ lệ 1:1. Sau đó, người bệnh dùng hỗn hợp này thoa vào trong niêm mạc mũi, để khoảng 1 tiếng rồi rửa sạch. Thực hiện đều đặn mỗi ngày 2 lần, người bệnh sẽ thấy chuyển biến tích cực rõ rệt. Những mẹo này giúp giảm cơn đau nhức nhanh chóng, làm thông thoáng đường thở và hạn chế viêm nhiễm ở các xoang. 

Cách phòng ngừa bệnh viêm xoang bướm

Để phòng ngừa bệnh viêm xoang bướm hiệu quả, một số điều bạn cần lưu ý đó là: 

  • Hạn chế tiếp xúc những tác nhân gây dị ứng như khói bụi, chất thải, khói thuốc lá,... Do đó, người bệnh nên đeo khẩu trang mỗi khi ra ngoài và tiếp xúc với công việc nhiều bụi. Hơn nữa, không nên để luồng gió điều hòa hay quạt thổi thẳng vào mũi. Nhiệt độ điều hòa phù hợp với để tránh bị viêm xoang là 27-28 độ C. Lưu ý khi chuyển môi trường từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại rất dễ gây tổn thương niêm mạc mũi xoang. Vì thế cần giữ ấm khi trời lạnh, nhất là những người thường xuyên dậy sớm, vì đây là thời điểm dễ gây viêm xoang bướm. 

Đeo khẩu trang khi ra ngoài giúp phòng ngừa viêm xoangĐeo khẩu trang khi ra ngoài giúp phòng ngừa viêm xoang

  • Vệ sinh sạch sẽ khô ráo vùng mũi và tai, nhất là khi đi tắm hoặc bơi. Một số bể bơi kém vệ sinh, khi bạn đi tắm tránh để nước vào xoang sẽ dễ gây viêm.
  • Tăng cường miễn dịch cho cơ thể bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và tránh stress, bởi mũi xoang dễ bị nhiễm khuẩn vì là nơi lọc không khí trước khi đưa vào cơ thể. 
  • Không dùng chung đồ dùng cá nhân với người bị viêm xoang, vì bệnh có thể lây lan.

Điều trị viêm xoang bướm ở đâu uy tín

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là địa chỉ tin cậy giúp thăm khám, điều trị hiệu quả cho các bệnh viêm xoang nói chung và viêm xoang bướm nói riêng. Phương Đông quy tụ đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm. Dựa trên tình trạng của từng ca bệnh, các chuyên gia, bác sĩ sẽ phối hợp với các khoa liên quan khi cần thiết như nội tiết, nhãn khoa, thần kinh, ung bướu, chẩn đoán hình ảnh để đưa ra chẩn đoán chính xác và phương pháp điều trị phù hợp, đạt hiệu quả nhất.

Phẫu thuật nội soi mũi xoang tại Bệnh viện Đa khoa Phương ĐôngPhẫu thuật nội soi mũi xoang tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Hơn nữa, khách hàng đến với Phương Đông còn được tận hưởng các dịch vụ chăm sóc y tế chất lượng cao, dàn máy phẫu thuật nội soi hàng đầu trên thế giới, không gian thoáng mát đem lại cho người bệnh cảm giác thoải mái nhất, quan trọng là rút ngắn thời gian phục hồi và mang lại cuộc sống dễ chịu cho người bệnh.

Trên đây là những thông cơ bản về xoang bướm và bệnh lý liên quan. Nếu Quý khách hàng cần được hỗ trợ tư vấn hoặc đăng ký khám, vui lòng xin liên hệ Tổng đài 19001806.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

561

Bài viết hữu ích?

Chủ đề bệnh hô hấp

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời