Sốt phát ban ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

Doan Nguyen

14-03-2024

goole news
16

Sốt phát ban ở trẻ em là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ, do một số loại virus điển hình gây ra như virus herpes 6/7, virus Rubella, virus sởi, virus đường ruột ECHO,... Sốt phát ban ở trẻ có các biểu hiện đặc trưng như sốt cao, mệt mỏi, quấy khóc, nổi các ban đỏ,... Cùng Bệnh Viện Đa Khoa Phương Đông tìm hiểu thêm thông tin về sốt phát ban ở trẻ nhỏ qua bài viết sau.

Sốt phát ban ở trẻ em là gì?

Sốt phát ban ở trẻ em là bệnh lý khá phổ biến, thường xuất hiện ở trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi. Bệnh lý xuất hiện do trẻ bị các loại virus tấn công, trong đó phổ biến nhất các chủng virus như: virus herpes 6/7, virus Rubella, virus sởi, virus đường ruột ECHO,... Trẻ trong giai đoạn này chứ hoàn hiện hệ thống miễn dịch, sức đề kháng non nớt, dễ bị virus tấn công.

Hình 1: Sốt phát ban ở trẻ em là bệnh lý khá phổ biến

Các chủng virus gây sốt phát ban có thể lây lan nhanh chóng giữa trẻ mắc bệnh sang người khác thông qua giọt bắn, tiếp xúc cơ thể hoặc vật dụng cá nhân. Chính vì vậy trẻ ở độ tuổi đến trường, đi nhà trẻ, thường xuyên đến những nơi đông đúc sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 

Biểu hiện của sốt phát ban ở trẻ em qua các giai đoạn

Triệu chứng sốt phát ban ở trẻ được thể hiện qua 3 giai đoạn của bệnh bao gồm: Thời gian ủ bệnh, phát bệnh và sau khi phát bệnh. Cụ thể: 

Hình 2: Dấu hiệu sốt phát ban ở trẻ được thể hiện qua 3 giai đoạnHình 2: Dấu hiệu sốt phát ban ở trẻ được thể hiện qua 3 giai đoạn

  • Trước phát ban: Trẻ trong giai đoạn này có biểu hiện chán ăn, mệt mỏi, quấy khóc. Sau đó có triệu chứng sốt vào chiều tối hoặc đêm. Ngoài ra trẻ còn có các dấu hiệu như ho, chảy nước mắt/nước mũi, ngủ nhiều do mệt, rối loạn tiêu hóa. 
  • Trong phát ban: Sau một đến 1 vài ngày sau khi trẻ hạ sốt sẽ có dấu hiệu phát ban. Lúc này trẻ có các dấu hiệu khác kèm theo như đi phân lỏng hoặc tiêu chảy. Các nốt ban thường lan từ mặt xuống ngực, bụng, cổ và hình thành các bọt nước màu đỏ số lượng từ vài chục đến hàng trăm. Các nốt ban lưu lại trung bình từ 3–5 ngày nếu được chăm sóc, điều trị tốt. 
  • Sau phát ban: Sau 3/7 ngày các nốt phát ban sẽ biến mất, không để lại dấu vết, trừ nốt ban do sởi gây ra. Một số trường hợp các vết mụn nhiễm khuẩn do trẻ gãi hoặc chăm sóc không đúng cách có thể hình thành sẹo. Trẻ trở lại hoạt động bình thường. Một số trường hợp hiếm gặp có thể gây viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não,...

Các nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ em

Theo các nghiên cứu y khoa có đến 70-80% các ca bệnh sốt phát ban ở trẻ em là do virus gây nên. Trong đó các loại virus gây tình trạng sốt phát ban phổ biến ở trẻ bao gồm: Virus Adenovirus, virus Herpes, Virus Rubella, Enterovirus, virus sởi,… Ở mỗi loại virus gây bệnh khác nhau sẽ có các dấu hiệu, triệu chứng khác nhau. 

Hình 3: 70-80% các ca bệnh sốt phát ban ở trẻ em là do virus gây nênHình 3: 70-80% các ca bệnh sốt phát ban ở trẻ em là do virus gây nên

Nguyên nhân sốt phát ban do virus sởi

Ngay sau khi bị virus sởi tấn công cơ thể, trẻ sẽ bắt đầu lên cơn sốt, tình trạng sốt sẽ giảm dần khi cơ thể trẻ nổi ban. Dấu hiệu nhận diện trẻ em bị sốt phát ban do virus sởi là các nốt ban có dạng sần, trẻ sốt kèm ho, chảy nước mũi, đỏ mắt,... Các nốt ban do sởi có thể để lại dấu thâm trên da khi khỏi bệnh. 

Nguyên nhân sốt phát ban do virus rubella

Virus rubella hay còn gọi là sởi Đức cũng là nguyên nhân dẫn đến sốt phát ban ở trẻ em. Với chủng virus này trẻ sẽ bị sốt trong khoảng 3 ngày, sau đó các nốt ban bắt đầu xuất hiện. Vết ban do virus rubella bắt đầu từ mặt sau đó lan dần xuống dưới chân. Các dấu hiệu kèm theo bao gồm đau khớp, sưng hạch phần tai hoặc cổ, mệt mỏi, chán ăn,...

Nguyên nhân sốt phát ban do virus herpes 6, 7

Biểu hiện sốt phát ban do virus herpes thường không rõ ràng như các chủng virus khác. Với nguyên nhân này phụ huynh cần lưu ý tìm hiểu trước đó trẻ có tiếp xúc gần với bệnh nhân bị thủy đậu, mụn nước, zona,... hay không. Triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao, mệt mỏi, chán ăn, quấy khóc,... Phát ban đào sau 1-3 ngày sốt, các vết ban lan từ cổ ngực xuống toàn thân.

Hình 4: Các nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ emHình 4: Các nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ em

Nguyên nhân sốt phát ban do Adenovirus

Sốt phát ban do Adenovirus có biểu hiện khá giống với bệnh cúm mùa khiến bố mẹ dễ nhầm lẫn. Các triệu chứng của bệnh bao gồm: Đau họng, viêm đường hô hấp trên, nghẹt mũi, sốt phát ban,... Các vết phát ban sẽ hết sau 3-5 ngày, lúc này trẻ sẽ hết sốt, cảm thấy thoải mái và khỏe khoắn hơn. 

Nguyên nhân sốt phát ban ở trẻ em do côn trùng

Bên cạnh các nguyên nhân do virus, sốt phát ban ở trẻ cũng có thể xuất phát từ các loại côn trùng, ký sinh trùng. Các loại ký sinh trùng chứa nhiều vi khuẩn như rận, chấy, bọ chét,... cắn trẻ sẽ gây ngứa ngáy khó chịu, khiến trẻ gãi tạo ra vết xước. Đây chính là điều kiện lý tưởng để các loại vi khuẩn, virus xâm nhập gây sốt phát ban. 

Sốt phát ban ở trẻ em nên kiêng gì?

Khi trẻ bị sốt phát ban đỏ, các bậc phụ huynh cần tìm hiểu kỹ lưỡng về nguyên nhân, biểu hiện cũng như các điều kiêng kỵ nhằm giúp trẻ nhanh khỏi bệnh. Cụ thể đối với bệnh sốt phát ban ở trẻ em thì bố mẹ cần kiêng một số thứ sau đây: 

Hình 5: Các lưu ý khi trẻ bị sốt virus phát banHình 5: Các lưu ý khi trẻ bị sốt virus phát ban

Đối với chế độ ăn uống

Khi bị sốt phát ban, trẻ thường chán ăn, sốt cao, tiêu chảy dẫn đến mất nước, hệ tiêu hóa rối loạn. Chính vì vậy bố mẹ không cho trẻ ăn các thực phẩm khó tiêu, đồ ăn lạnh, các thực phẩm chưa qua chế biến. Thay vào đó nên cho trẻ ăn thức ăn mềm như cháo, súp, canh, các loại trái cây chứa nhiều vitamin C, nước cam. Với trẻ sốt cao, tiêu chảy nên cho uống điện giải để bù nước. 

Đối với sinh hoạt

  • Không để trẻ ở nơi ẩm ướt, không gian chật kín, tù túng 
  • Không để trẻ dùng tay gãi lên vùng da phát ban tránh vỡ, xước da 
  • Không cho trẻ đến những nơi đông người, khu vực công cộng tránh nguy cơ lây bệnh cho người khác. 
  • Hạn chế để da trẻ tiếp xúc với khói bụi, môi trường ô nhiễm, hóa chất, các chất tẩy rửa lông thú nuôi tránh bệnh phát triển nặng.
  • Không nên hạn chế tắm cho trẻ, tránh gây nhiễm trùng da dẫn đến biến chứng viêm phổi, khiến trẻ ngứa ngáy khó chịu. Bố mẹ nên vệ sinh sạch sẽ cho trẻ bằng nước ấm, nước muối loãng

Hình 6: Các nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ emHình 6: Các nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ em

Đối với trang phục

Không mặc quần áo chất liệu nóng, kém thông thoáng, bó sát người, chất liệu vải cứng dễ gây kích ứng da. việc trùm kín chăn hoặc bọc kín người trẻ bằng tã lót, chăn sẽ khiến thân nhiệt trẻ tăng cao, tăng nguy cơ bị co giật.

Xem thêm: 

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Bố mẹ có thể tự kiểm soát và điều trị sốt phát ban ở trẻ em tại nhà đối với các trường hợp trẻ có biểu hiện bình thường của bệnh. Tuy nhiên đối với một số trường hợp trẻ có triệu chứng nặng hơn phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời. Cụ thể: 

Hình 7: Trường hợp trẻ có triệu chứng nặng hơn phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện
Hình 7: Trường hợp trẻ có triệu chứng nặng hơn phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện

  • Trẻ sốt cao liên tục, không kiểm soát được nhiệt độ dù đã uống thuốc hạ sốt.
  • Trẻ sốt cao trên 39 độ C.
  • Sau 3 ngay phát ban trẻ vẫn không có chuyển biến tốt
  • Trẻ có miễn dịch yếu, sức đề kháng kém
  • Trẻ dưới 6 tháng tuổi.
  • Trẻ sốt cao, tiêu chảy dẫn đến mất nước
  • Trẻ có biểu hiện sốt cao, co giật, mê sảng

Các biện pháp điều trị sốt phát ban ở trẻ em

Hiện nay chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu sốt phát ban ở trẻ em. Để ức chế mức độ nhiễm trùng, tránh bệnh nặng thêm phụ huynh cần cung cấp dinh dưỡng hoặc sử dụng một số thuốc điều trị nhằm tăng đề kháng với virus gây bệnh. 

Hình 8: Các biện pháp điều trị sốt phát ban ở trẻ emHình 8: Các biện pháp điều trị sốt phát ban ở trẻ em

Các biện pháp điều trị chăm sóc sốt phát ban ở trẻ tại nhà

Các biện pháp chăm sóc tại nhà giúp trẻ hạ sốt, giảm mệt mỏi trong suốt và sau khi trẻ bị sốt phát ban. Sau thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc đúng cách triệu chứng bệnh sẽ thuyên giảm, các nốt ban sẽ biến mất. 

  • Nghỉ ngơi: Để trẻ nghỉ ngơi tại nhà để tiện chăm sóc và tránh lây nhiễm sang người khác
  • Uống nhiều nước: Nhiễm trùng do virus khiến cơ thể trẻ mất nước, mệt mỏi, ớn lạnh. Bố mẹ cần bổ sung nước cho trẻ bằng cách cho bé uống nước lọc, sữa, nước trái cây, điện giải nhằm bù nước và tăng sức đề kháng.
  • Lau người cho trẻ thường xuyên: Lau người bằng khăn ẩm giúp giảm thân nhiệt, tránh sốt cao, giảm cảm giác khó chịu, bí bách. 
  • Vệ sinh cơ thể cho trẻ: Tắm mỗi ngày bằng nước ấm, nước muối pha loãng hoặc các loại thảo dược giúp giảm viêm, thông thoáng da, giảm thân nhiệt, kháng khuẩn
  • Bổ sung thực phẩm dinh dưỡng: Cho trẻ ăn các thực phẩm chứa nhiều dinh dưỡng, chế biến thức ăn ở dạng mềm, lỏng giúp trẻ dễ nuốt và tiêu hóa.

Hình 9: Các biện pháp điều trị chăm sóc sốt phát ban ở trẻ tại nhàHình 9: Các biện pháp điều trị chăm sóc sốt phát ban ở trẻ tại nhà

Sử dụng thuốc điều trị sốt phát ban ở trẻ em

Không có thuốc đặc hiệu điều trị sốt phát ban ở trẻ. Tuy nhiên các bậc phụ huynh có thể dùng một số loại thuốc hỗ trợ làm giảm triệu chứng và tăng khả năng đối kháng với virus gây bệnh như:

  • Thuốc hạ sốt, giảm đau (Paracetamol) giúp hạ sốt nhanh, cải thiện cơn đau mức độ từ nhẹ đến trung bình. 
  • Thuốc chống viêm (Ibuprofen, Diclofenac,…): Thuốc chống viêm cải thiện cơn đau ở trẻ.
  • Thuốc kháng virus (Ganciclovir): Với trẻ miễn dịch yếu, có thể sử dụng thuốc kháng virus để giảm mức độ hoạt động của virus gây bệnh.

Phòng ngừa bệnh sốt phát ban ở trẻ em

Với những trẻ đã mắc sốt phát ban, cơ thể sẽ tự hình thành cơ chế miễn dịch, trẻ sẽ không bị hoặc hiếm khi mắc lại bệnh. Trẻ ở độ tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi rất dễ bị virus xâm nhập phát bệnh. Có một số biện pháp phòng ngừa sốt phát ban ở trẻ em sau đây: 

Hình 10: Phòng ngừa bệnh sốt phát ban ở trẻ emHình 10: Phòng ngừa bệnh sốt phát ban ở trẻ em

  • Tiêm vaccine phòng ngừa virus sởi, virus rubella và một số virus thường gặp.
  • Tránh cho trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh truyền nhiễm.
  • Vệ sinh sạch sẽ tay chân sau khi trẻ ra ngoài chơi, trước và sau khi ăn 
  • Đeo khẩu trang cho trẻ khi ra ngoài
  • Sử dụng các vật dụng cá nhân riêng như khăn mặt, bàn chải 
  • Tăng sức đề kháng cho trẻ bằng cách bổ sung dinh dưỡng cân bằng
  • Giữ môi trường sống quanh trẻ sạch sẽ, thông thoáng

Lời kết:

Bệnh Viện Đa Khoa Phương Đông vừa chia sẻ thông tin về bệnh sốt phát ban ở trẻ em đến các bạn thông qua nội dung bài viết trên đây. Hy vọng bài viết đã mang đến các thông tin hữu ích đến các bạn. 

Hãy liên hệ để được tư vấn theo số điện thoại tổng đài 19001806 nếu có bất kì thắc mắc nào cần giải đáp hoặc để lại thông tin đăng ký tại phần Đặt lịch khám để đặt lịch khám.

93

Bài viết hữu ích?

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời

Bác sĩ CKII

PHI NGA

TRƯỞNG KHOA NHI
19001806 Đặt lịch khám