Tìm hiểu phương pháp tán sỏi bằng sóng xung kích

16

0 / 5 ( 0 bình chọn)

Tán sỏi bằng sóng xung kích còn có tên gọi khác là tán sỏi ngoài cơ thể. Đây là một công nghệ sốt phát trong điều trị bệnh lý sỏi đường tiết niệu. Từ khi được áp dụng, tán sỏi bằng sóng xung kích đã trở thành biện pháp điều trị hàng đầu và nhanh chóng thay thế gần như hoàn toàn kỹ thuật mổ hở. 

Tán sỏi bằng sóng xung kích là gì?

Tán sỏi bằng sóng xung kích (Shock wave lithotripsy - SWL) được xem là một cuộc “cách mạng” trong điều trị sỏi đường tiểu trên. Từ khi xuất hiện vào năm 1983, kỹ thuật này đã trở thành phương tiện chữa bệnh sỏi niệu hàng đầu hay thế gần như hoàn toàn cho kỹ thuật phẫu thuật mở.

Mặc dù kỹ thuật lấy sỏi qua da có tỷ lệ sạch sỏi cao hơn SWL nhưng SWL lại vẫn chiếm ưu thế cao hơn tính chất “không xâm hại và có thể thực hiện nhiều lần”. Đây là một trong những yếu tố rất đáng quan tâm đối với những người bị sỏi niệu – một bệnh lý có tỉ lệ tái phát cực cao. Hiện nay ở các nước phát triển, có tới trên 50% tổng số bệnh nhân sỏi niệu được điều trị bằng kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích.

Tán sỏi bằng sóng xung kích chính là kỹ thuật tán sỏi ngoài da
Tán sỏi bằng sóng xung kích chính là kỹ thuật tán sỏi ngoài da

Vậy tán sỏi bằng sóng xung kích là gì? Đây là kỹ thuật điều trị sỏi đường tiết niệu trên bằng sóng xung kích. Bản chất của loại sóng này là sóng áp lực âm với bước sóng ngắn (dưới 10 microsecond).

Máy tán sỏi bằng sóng xung kích bao gồm 4 bộ phận chính:

  • Nguồn tạo sóng xung kích: Bao gồm 3 loại là điện thủy lực, điện từ trường và cuối cùng là áp điện. Gần đây công ty Vaulx-en-Velin (EDAP) của Pháp đã chế tạo một nguồn tạo sóng mới dựa trên nguyên lý của điện thủy lực. Tuy nhiên, điện cực của nó lại được đặt trong một dung dịch dẫn truyền điện. Chính nhờ yếu tố này mà điện cực ít bị bào mòn đồng thời cường độ sóng chấn động ổn định hơn.
  • Thiết bị đặc biệt giúp tập trung sóng vào tiêu điểm.
  • Hệ thống định vị sỏi: Đó có thể là máy siêu âm, soi huỳnh quang hoặc kết hợp cả hai loại trên.
  • Môi trường dẫn truyền sóng.

Những trường hợp được chỉ định tán sỏi bằng sóng xung kích

Các đối tượng thường được chỉ định điều trị bằng phương pháp tán sỏi bằng sóng xung kích bao gồm:

  • Bệnh nhân sỏi thận: Theo hướng dẫn của hội Niệu châu Âu thì với những người bị sỏi thận có kích thước trên 6-7 mm thì nên chủ động can thiệp bằng sóng xung kích. Trong trường hợp kích thước sỏi nhỏ hơn 6-7 mm mà bệnh nhân có triệu chứng nặng cũng nên cân nhắc can thiệp. Ngoài ra, bạn cũng cần chú ý, kỹ thuật tán sỏi ngoài cơ thể cũng chỉ áp dụng cho sỏi thận có kích thước dưới 15mm đồng thời không nằm ở đài thận dưới và cấu trúc thận bình thường
  • Bệnh nhân mắc sỏi niệu quản: Tán sỏi bằng sóng xung kích cũng có thể áp dụng cho người bị sỏi niệu quản đoạn 1/3 trên sát đài bể thận và kích thước dưới 10mm. Đối người bị sỏi niệu quản đoạn 1/3 giữa hoặc dưới thì tán sỏi nội soi ngược dòng lại là phương pháp tối ưu nhất.
  • Chỉ định khác: Bắn sỏi bằng sóng xung kích cũng có thể được chỉ định điều trị sót sỏi sau khi tán sỏi qua da hoặc trong trường hợp sỏi bám trên ống thông niệu quản.

Bắn sỏi bằng sóng xung kích được chỉ định cho người mắc sỏi thận
Bắn sỏi bằng sóng xung kích được chỉ định cho người mắc sỏi thận

Các đối tượng chống chỉ định thực hiện phương pháp bắn sỏi bằng sóng xung kích

  • Phụ nữ mang thai: Do sóng xung kích có thể gây hại tới sức khỏe thai nhi)
  • Người bị rối loạn đông máu: Do sóng xung kích có nguy cơ gây hiện tượng tụ máu trong nhu mô/ dưới vỏ thận và nguy cơ tiểu máu kéo dài. Do vậy, với những người bị rối loạn đông máu trước khi tán sỏi cần điều chỉnh chức năng đông máu từ 12-48 giờ đồng thời theo dõi khả năng chảy máu sau 24 giờ tán sỏi. Trường hợp bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông máu thì cần phải ngưng thuốc trong ít nhất 1 tuần trước khi tán sỏi.
  • Người bệnh bị viêm đường tiết niệu cấp: Việc tán sỏi có thể gây phát tán vi khuẩn và khiến độc tố vào máu cùng một số cơ quan khác.
  • Người bị tắc nghẽn đường tiết niệu vị trí dưới sỏi: Cụ thể, các trường hợp hẹp cổ đài thận, hẹp niệu quản, hẹp khúc nối bể thận – niệu quản, u xơ tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo..nếu thực hiện tán sỏi bằng sóng xung kích sẽ gây cản trở sự đào thải tự nhiên của mảnh vụn sỏi theo đường nước tiểu.
  • Người béo phì: Khoảng cách từ da đến vị trí có sỏi của người béo phì quá lớn do vậy năng lượng của sóng xung kích sẽ không đủ mạnh để tán được sỏi.

Tìm hiểu phương pháp tán sỏi bằng xung kích

Việc tìm hiểu kỹ các thông tin về tán sỏi bằng xung kích sẽ giúp người bệnh hiểu hơn về phương pháp điều trị này và đưa ra quyết định có nên thực hiện hay không.

Ưu, nhược điểm của kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích

Kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích sở hữu rất nhiều ưu điểm vượt trội như sau:

  • Là thủ thuật hoàn toàn không xâm lấn, không cần can thiệp mổ.
  • Không gây đau đớn.
  • Có thể thực hiện nhiều lần.
  • Không để lại sẹo.
  • Áp dụng được với nhiều loại sỏi.
  • Người bệnh hồi phục nhanh sau tán sỏi, không cần nằm viện.
  • Chi phí hợp lý, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và tiền bạc cho người bệnh.

Tán sỏi bằng sóng xung kích thủ thuật hoàn toàn không xâm lấn, không gây đau
Tán sỏi bằng sóng xung kích thủ thuật hoàn toàn không xâm lấn, không gây đau

Ngoài những ưu điểm trên, phương pháp bắn sỏi bằng sóng xung kích cũng tồn tại 2 nhược điểm như sau:

  • Không phù hợp với những người bệnh có kích thước sỏi lớn
  • Hiệu quả sau phẫu thuật chỉ đạt tỉ lệ khoảng 55 - 85%. Đặc biệt, với những viên sỏi cứng hoặc có kích thước lớn chưa vỡ ra hết thì có thể phải tán lại ít nhất 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau 2 đến 3 tuần.

Quy trình bắn sỏi bằng sóng xung kích

Quy trình bắn sỏi bằng sóng xung kích bao gồm các bước cơ bản sau:

  • Bệnh nhân nằm trên máy tán sỏi sao cho phần lưng (tương ứng với vị trí của sỏi) có thể tiếp xúc với nguồn tạo sóng xung kích.
  • Bác sĩ sau khi định vị được vị trí có sỏi sẽ điều khiển sóng xung kích tập trung vào viên sỏi và phát xung để tán nát những viên sỏi đó. Mỗi liệu trình điều trị thường không dùng quá 3000 nhịp sóng xung kích nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho nhu mô thận và vẫn tán được sỏi một cách hiệu quả.

Kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích không can thiệp gì vào cơ thể của người bệnh do vậy sau khi thực hiện xong từ 7-15 ngày sau các mảnh sỏi vụn sẽ đã có thể tự đào thải ra ngoài theo đường nước tiểu. Thời gian tán sỏi trung bình thường kéo dài 30 – 45 phút/bệnh nhân. Người bệnh sau khi thực hiện kỹ thuật này xong và nghỉ ngơi vài chục phút đã có thể ra viện.

Biến chứng trong tán sỏi bằng sóng xung kích

Tỷ lệ xảy ra biến chứng khi bắn sỏi bằng sóng xung kích rất thấp. Các rủi ro xảy ra chủ yếu liên quan đến mảnh vụn sỏi và nhiễm trùng đường tiết niệu. Thông thường, những mảnh sỏi có kích thước dưới 5mm có khả năng tự trôi ra ngoài theo nước tiểu. Tuy nhiên chúng vẫn có thể gây ra hiện tượng nhiễm trùng niệu kéo dài khiến người bệnh đau quặn thận hoặc tăng kích thước trở lại.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, trong quá trình tán sỏi, vi khuẩn và các nội độc tố có trong nước tiểu cũng có nguy cơ phát tán vào máu và các mô xung quanh. Điều này khởi phát do ảnh hưởng của xung kích.

Kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích cũng có thể gây ra một vài biến chứng cho người bệnh
Kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích cũng có thể gây ra một vài biến chứng cho người bệnh

Cụ thể, một số biến chứng người bệnh có thể gặp sau khi thực hiện kỹ thuật tán sỏi ngoài cơ thể là:

  • Biến chứng do vụn sỏi: Gồm sỏi kẹt niệu quản, cơ đau quặn thận.
  • Biến chứng do nhiễm trùng: Gồm vi khuẩn phát tán trong nước tiểu, sốc nhiễm trùng.
  • Biến chứng do tác động lên nhu mô thận: Gồm khối máu tụ quanh thận, tiểu máu đại thể.
  • Biến chứng khác: Chủ yếu là rối loạn nhịp tim

Như vậy, sau khi tán sỏi, người bệnh cần phải theo dõi sát sao sức khỏe của mình. Khi phát hiện những dấu hiệu đáng ngờ thì hãy thông báo ngay cho bác sĩ để được can thiệp khắc phục kịp thời.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của tán sỏi bằng sóng xung kích

Hiệu quả của phương pháp tán sỏi bằng sóng xung kích phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố. Cụ thể:

  • Kích thước sỏi: Tùy vào kích thước sỏi mà việc tán sỏi bằng sóng xung kích sẽ mang lại những kết quả khác nhau. Theo đó, nếu viên sỏi càng to thì thì lệ tán hết sỏi sẽ thấp. Ngược lại, đối với những trường hợp có sỏi nhỏ thì khả năng sạch sỏi là 100%.
  • Vị trí sỏi: Sỏi nằm ở các vị trí phức tạp, khó tiếp cận sẽ ảnh hưởng đáng kể đến quá trình tán sỏi, nhất là trường hợp sỏi dưới đài thận.
  • Thành phần hóa học của sỏi: Những viên sỏi cứng, chẳng hạn như sỏi canxi monohydreat, canxi phosphat hay sỏi cystin rất khó vỡ nếu chúng ta áp dụng kỹ thuật tán sỏi bằng sóng xung kích
  • Bệnh béo phì: Nếu bệnh nhân bị béo phì thì chắc chắn hiệu quả của tán sỏi bằng sóng xung kích sẽ không cao. Nguyên nhân là ở đối tượng này, khoảng cách từ da đến vị trí sỏi rất dày, trong khi đó năng lượng sóng bị giảm 10-20% khi đi sâu vào cơ thể 6cm. Do vậy thủ thuật này thường sẽ dễ thất bại hoặc không đạt kết quả cao.

Điều trị tán sỏi bằng sóng xung kích giá bao nhiêu?

Chi phí tán sỏi bằng sóng xung kích phụ thuộc vào một số yếu tố sau:

  • Địa chỉ người bệnh lựa chọn điều trị điều trị là viện công hay viện tư.
  • Người bệnh có tham gia bảo hiểm y tế hay không.
  • Dịch vụ, máy móc sử dụng cho việc điều trị có hiện đại hay không.

Chi phí  tán sỏi bằng sóng xung kích cũng phụ thuộc vào mức độ bệnh
Chi phí tán sỏi bằng sóng xung kích cũng phụ thuộc vào mức độ bệnh

Theo tìm hiểu, chi phí cho một lần điều trị tán sỏi bằng sóng xung kích dao động khoảng từ 2- 4 triệu đồng. Nhìn chung, đây là một mức giá khá hợp lý cho một dịch vụ y tế chất lượng cao hiện nay. 

Một số lưu ý sau khi tán sỏi bằng sóng xung kích

Để đảm bảo an toàn cũng như hiệu quả điều trị, sau khi thực hiện bắn sỏi bằng sóng xung kích, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề quan trọng như sau:

  • Thăm khám định kỳ để kiểm tra hiệu quả điều trị theo lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa.
  • Tiến hành thăm khám bác sĩ ngay khi có dấu hiệu bất thường sau bắn sỏi, nhất là tình trạng nhiễm khuẩn tiết niệu,…
  • Tuân thủ đúng chỉ dẫn của nhân viên y tế trước, trong và sau điều trị.
  • Thông thường thì sau tán sỏi xong, nước tiểu sẽ có màu hồng nhạt đồng thời có cặn vài lần trong ngày đầu sau tán. Đây là biểu hiện bình thường nên người bệnh không cần quá lo lắng.
  • Uống đủ 2,5-3 lít nước / ngày để giúp thận hoạt động hiệu quả hơn.
  • Hạn chế tối đa các yếu tố hình thành sỏi, cụ thể là thực phẩm giàu thành phần calci, oxalat hay một số thuốc tăng lắng đọng Calci…
  • Tập luyện thể dục thể thao với cường độ phù hợp với tình hình sức khỏe.
  • Không nhịn tiểu lâu.

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là địa chỉ được nhiều người lựa chọn để tán sỏi bằng sóng xung kích tại Hà Nội. Tại đây, bệnh nhân sẽ được các bác sĩ chuyên khoa đầu ngành, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và điều trị. Bên cạnh đó, người bệnh cũng được tận hưởng chế độ chăm sóc chu đáo của y, bác sĩ như người nhà với mức chi phí hợp lý, có áp dụng bảo hiểm y tế và cả loại hình bảo hiểm bảo lãnh.

Tóm lại, tán sỏi bằng sóng xung kích là phương pháp điều trị hiệu quả. Chính vì vậy mà người bệnh có thể hoàn toàn có thể yên tâm đặt niềm tin vào kỹ thuật này. Tuy nhiên, bạn cần lựa được cơ sở y tế để đảm bảo hiệu quả tán sỏi cũng như tránh những rủi ro không đáng có.

562

Bài viết hữu ích?

U tuyến thượng thận có nguy hiểm không? Cách điều trị hiệu quả

U tuyến thượng thận nếu không được điều trị có thể đe dọa tính mạng người bệnh hoặc dẫn đến tổn thương nghiêm trọng các cơ quan khác.

07/07/2021 17:02

Giải đáp: Mổ sỏi mật ở bệnh viện nào tốt?

Mổ sỏi mật ở bệnh viện nào tốt? Chi phí bao nhiêu và cần những lưu ý gì luôn là vấn đề được nhiều bệnh nhân và gia...

27/04/2021 14:53

Mổ sỏi mật hết bao nhiêu tiền? Mổ sỏi ở đâu tốt?

Vây mổ sỏi mật hết bao nhiêu tiền là một trong những băn khoăn của nhiều người, cùng giải đáp câu hỏi này trong bài viết sau:

19/04/2021 14:57

Cảnh báo mức độ nguy hiểm của sỏi bùn ở thận

Sỏi bùn ở thận là một biểu hiện của căn bệnh sỏi mật. Bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cơ thể con người,...

19/04/2021 14:30

Đái ra sỏi thận có nguy hiểm hay không?

Đái ra sỏi thận là một trong những biểu hiện của căn bệnh sỏi thận , tiết niệu. Hiện tượng đái ra sỏi thận là dấu hiệu cảnh...

16/04/2021 15:15