Tìm hiểu về bệnh lý viêm cầu thận cấp và cách điều trị khoa học

Phan Ngọc Linh

25-05-2022

16

Tỷ lệ viêm cầu thận cấp xảy ra tại các nước phát triển như Anh, Pháp, Mỹ,... đã giảm nhiều trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, ở một nước đang phát triển như Việt Nam, lượng người mắc bệnh lý này vẫn không ngừng tăng lên và có diễn biến phức tạp. 

Căn bệnh này có nguy hiểm không? Cách chữa trị bệnh có phức tạp? Bệnh viện Phương Đông sẽ giúp bạn đọc giải đáp được những băn khoăn này ngay sau đây.

Viêm cầu thận là gì?

Viêm cầu thận là tình trạng viêm xảy ra ở cầu thận gồm viêm ở các tiểu cầu thận và các mạch máu bên trong thận. Chức năng của thận là lọc máu để tạo nước tiểu và bài tiết các chất thải, đồng thời duy trì sự ổn định của huyết áp và tham gia vào quá trình tạo máu. Do đó, nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh suy thận ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

Viêm cầu thận được chia thành 2 thể là viêm cầu thận dạng cấp và viêm cầu thận mạn. Mỗi thể lâm sàng sẽ có nguyên nhân và các đặc điểm nhận biết khác nhau. Bài viết hôm nay sẽ chỉ tìm hiểu về viêm cầu thận dạng cấp.

Viêm cầu thận cấp là một đợt viêm cầu thận xảy ra một cách đột ngột. Đây là biểu hiện lâm sàng của tổn thương viêm cấp ở những cầu thận do sự xuất hiện đột ngột của hồng cầu niệu, Protein niệu gây phù và tăng huyết áp.

Mọi lứa tuổi đều có thể bị mắc viêm nhiễm cầu thận cấp và trong đó, phổ biến nhất là trẻ nhỏ ở độ tuổi từ 3 - 8 tuổi. Đặc biệt, trẻ em nam còn có tỷ lệ mắc bệnh gấp đôi trẻ em nữ. Trẻ dưới 2 tuổi và người lớn sẽ ít mắc bệnh này hơn.

Viêm cầu thận dạng cấp có thể xảy ra ở mọi độ tuổi

Viêm cầu thận dạng cấp có thể xảy ra ở mọi độ tuổi

Nguyên nhân thường gặp gây ra viêm cầu thận cấp

Viêm cầu thận cấp là bệnh lý phổ biến nên nguyên nhân gây ra cũng khá đa dạng. Bạn đọc cần chú ý để có thể tránh được việc bị nhiễm bệnh, đặc biệt là cho trẻ em. Một số nguyên nhân thường gặp của bệnh lý này có thể kể đến dưới đây:

Nhiễm trùng

Bệnh viêm thận này có thể phát triển sau khi bệnh nhân bị mắc những bệnh có liên quan tới vùng họng như viêm họng, đau họng. Ngoài ra, những người có hệ thống miễn dịch bị suy giảm cũng có thể được xem là tiền đề để viêm cầu thận tiến triển nhanh hơn. Đây có thể được coi là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây mắc bệnh.

Nhiễm trùng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm cầu thận

Nhiễm trùng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm cầu thận

Lupus ban đỏ

Đã có nhiều công trình nghiên cứu y khoa khẳng định rằng bệnh Lupus ban đỏ có mối liên hệ chặt chẽ với căn bệnh viêm cầu thận cấp. Điều này là do chúng có ảnh hưởng đến rất nhiều bộ phận trên cơ thể như tim, phổi, khớp, da,... Do không hay xảy ra nên nguyên nhân này thường không được chú trọng.

Bệnh lý thận IgA

Các triệu chứng là những trường hợp mắc bệnh này thường không được biểu hiện một cách rõ ràng và cụ thể ra bên ngoài. Bệnh có diễn biến âm thầm trong thời gian dài, có thể là vài năm và rồi dần gây nên viêm nhiễm cầu thận cấp. Tình trạng có lẫn máu trong nước tiểu chính là triệu chứng chính là bệnh.

Bệnh lý thận IgA rất dễ gây nên viêm nhiễm cầu thận cấp

Bệnh lý thận IgA rất dễ gây nên viêm nhiễm cầu thận cấp

Một số nguyên nhân khác

Trong nhiều trường hợp, bệnh viêm cầu thận cấp sẽ được phát triển từ bệnh lý viêm cầu thận mãn tính. Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu khoa học cũng đã có thấy, di truyền cũng là một trong những lý do gây ra bệnh này. Theo đó, trong gia đình đã có người bị viêm cầu thận, nguy cơ thành viên khác bị là rất có thể.

Các triệu chứng điển hình của bệnh viêm cầu thận cấp

Biểu hiện của bệnh viêm cầu thận dạng cấp tùy thuộc vào mức độ phát triển hoặc nguyên nhân chính gây ra bệnh. Cụ thể một số triệu chứng điển hình của bệnh trong 2 giai đoạn tiến triển như sau:

Giai đoạn khởi phát

Ở giai đoạn này, bệnh mới bắt đầu và các biểu hiện vẫn chưa quá rõ nên người bệnh thường sẽ chủ quan, không để ý tới, cụ thể:

  • Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi toàn thân và đi kèm theo tình trạng sốt nhẹ liên tục 38 - 39 độ C nhưng không rõ nguyên nhân chính xác.
  • Đau âm ỉ tại vùng thắt lưng: Trong giai đoạn khởi phát, người bệnh thường sẽ cảm thấy đau nhẹ tại vùng thắt lưng 2 bên.
  • Rối loạn tiêu hoá: Phần lớn các bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn đầu thường sẽ có một số triệu chứng của việc rối loạn tiêu hoá như đau bụng, chán ăn,...

Mỗi giai đoạn khác nhau có những triệu chứng cụ thể khác nhau

Mỗi giai đoạn khác nhau có những triệu chứng cụ thể khác nhau

Giai đoạn toàn phát

Ở giai đoạn này, bệnh đã tiến triển nhanh hơn và có những triệu chứng rõ rệt, ảnh hưởng nhiều hơn tới sức khỏe người bệnh. Cụ thể:

  • Nước tiểu đổi màu: Nước tiểu sẽ có màu trà, sẫm màu chính là triệu chứng rõ ràng, dễ nhận ra nhất để chứng minh bạn đang mắc căn bệnh nguy hiểm trên.
  • Hiện tượng phù nề: Ban đầu tình trạng này chỉ xuất hiện ở vùng mặt nhưng sau đó lan nhanh ra toàn thân và đặc biệt là các chi như tay, bàn chân, cẳng chân, mắt cá nhân,...
  • Tiểu ít: Hiện tượng đi tiểu ít và lượng nước tiểu giảm đáng kể hoặc thậm chí là vô niệu cũng được cho là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn đang mắc bệnh.
  • Tăng huyết áp: Phần lớn những bệnh nhân được chẩn đoán là đã mắc bệnh viêm thận cấp thường có huyết áp cao hơn bình thường.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm cầu thận cấp là gì?

Viêm cầu thận cấp làm ảnh hưởng một cách nghiêm trọng tới chức năng của thận như quá trình lọc bỏ chất thải trong máu ra khỏi cơ thể thực hiện với công suất lọc mỗi ngày giảm dần. Tình trạng này nếu diễn ra trong thời gian dài có thể sẽ khiến bệnh nhân phải chạy thận nhân tạo hoặc thậm chí là ghép thận để duy trì sự sống.

Ngoài ra, hội chứng thận hư cũng được nhiều chuyên gia nhắc tới. Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm cầu thận. Nếu không phát hiện và chữa trị kịp thời, các biến chứng này không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà thậm chí còn gây tử vong.

Viêm cầu thận dạng cấp có biến chứng vô cùng nguy hiểm

Viêm cầu thận dạng cấp có biến chứng vô cùng nguy hiểm

Chẩn đoán bệnh lý viêm cầu thận cấp như thế nào?

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm nhiễm cầu thận cấp sẽ được xác định rõ ràng hơn khi tiến hành các xét nghiệm. Một số các xét nghiệm dưới đây sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện nhằm đánh giá chức năng thận và thực hiện chẩn đoán bệnh.

Xét nghiệm nước tiểu

Việc xét nghiệm nước tiểu sẽ giúp cho thấy các tế bào hồng cầu và xác tế bào hồng cầu trong nước tiểu. Đây chính là dấu hiệu cho thấy tổn thương cầu thận. Kết quả phân tích nước tiểu cũng hiển thị các tế bào bạch cầu, một chỉ số chung của nhiễm trùng hoặc viêm.

Ngoài ra, lượng Protein tăng lên có thể chi ra tổn thương ống sinh niệu. Các chỉ số khác tăng như nồng độ Creatinin hoặc Ure trong máu sẽ rất nguy hiểm. Do đó, xét nghiệm nước tiểu chính là bước được thực hiện đầu tiên trong quá trình chẩn đoán bệnh.

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu giúp cung cấp cho bác sĩ thông tin về tổn thương thận và sự suy yếu của cầu thận qua phương pháp đo nồng độ các chất thải như Creatinin và Ure Nito trong máu. Đây là xét nghiệm không thể thiếu trong khi chẩn đoán bệnh viêm cầu thận cấp.

Xét nghiệm máu là bước cần thiết trong chẩn đoán bệnh

Xét nghiệm máu là bước cần thiết trong chẩn đoán bệnh

Chẩn đoán hình ảnh

Nếu bác sĩ phát hiện bằng chứng về tổn thương thận sẽ đề nghị các xét nghiệm chẩn đoán. Các phương thức xét nghiệm này sẽ hiển thị hình ảnh của thận trên phim chụp X-quang, siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính CT Scan.

Sinh thiết thận

Thủ thuật này liên quan tới việc sử dụng một cây kim để lấy ra một mô nhỏ trong thận. Sau đó, bác sĩ tiến hành theo dõi mô thận dưới kính hiển vi để xác định nguyên nhân gây viêm. Sinh thiết thận rất cần thiết để có thể xác định chẩn đoán viêm cầu thận.

Sinh thiết thận được thực hiện để xác định nguyên nhân gây bệnh

Sinh thiết thận được thực hiện để xác định nguyên nhân gây bệnh

Các phương pháp hữu hiệu điều trị viêm cầu thận cấp

Viêm cầu thận có nguy hiểm không là câu hỏi được rất nhiều người đặt ra. Ở một số trường hợp viêm cầu thận dạng cấp, đặc biệt sau khi nhiễm Strep thường có xu hướng tự cải thiện và không cần điều trị cụ thể. Nhìn chung, mục tiêu của việc điều trị viêm cầu thận chính là bảo vệ thận khỏi bị tổn thương thêm. 

Kháng sinh điều trị viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu

Trong trường hợp này, viêm cầu thận cấp sẽ xảy ra khi bệnh nhân bị viêm họng hoặc viêm da do nhiễm liên cầu khuẩn. Khi vi khuẩn tấn công, cơ thể nhận biết và sinh ra kháng thể chống lại. Sử dụng thuốc kháng sinh sớm là nguyên tắc quan trọng trong việc điều trị và loại bỏ nguồn vi khuẩn gây bệnh. Thuốc kháng sinh và liều lượng tùy vào mức độ đáp ứng của bệnh nhân, gồm:

  • Penicillin V: Liều dùng 25-75 mg/kg/ngày chia thành 2-3 lần trong 10 ngày
  • Erythromycin: Liều dùng 40 mg/kg/ngày trong 10 ngày
  • Azithromycin: Liều dùng 12 mg/kg/ngày trong 5 ngày

Ức chế miễn dịch điều trị bệnh do bệnh tự miễn

Trong các bệnh tự miễn, hệ miễn dịch của cơ thể hiểu lầm thế bảo khỏe mạnh chính là tác nhân lạ nên có thể tấn công chính lớp màng đáy tại cầu thận và trực tiếp gây tổn thương cầu thận. Bệnh nhân cần sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để giảm hoạt động của hệ thống miễn dịch. Khi chỉ định sử dụng thuốc miễn dịch, bác sĩ sẽ cho dùng liều lượng và loại thuốc phù hợp, gồm:

  • Steroid: làm giảm sưng và ức chế hệ thống miễn dịch. Khi thận bắt đầu hồi phục sẽ giảm liều lượng xuống hoặc được dừng hoàn toàn.
  • Cyclophosphamide: là chất ức chế miễn dịch được dùng với liều lượng cao trong một số bệnh ung thư. Thuốc cũng được dùng trong viêm thận cấp nhưng liều lượng thấp hơn nhiều.
  • Ngoài ra, còn có một số loại thuốc khác như: Mycophenolate mofetil, Azathioprine, Rituximab, Cyclosporin, Tacrolimus cũng được bác sĩ chỉ định sử dụng trong quá trình điều trị bệnh.

Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để hạn chế hoạt động hệ thống miễn dịch

Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để hạn chế hoạt động hệ thống miễn dịch

Kiểm soát các triệu chứng bệnh

Thuốc lợi tiểu được chỉ định sử dụng trong trường hợp bệnh nhân có triệu chứng như phù phổi cấp, tăng huyết áp, phù nhiều do ứ dịch. Công dụng của thuốc này là loại bỏ những chất lỏng dư thừa trong cơ thể thông qua việc đẩy thận thải trừ nước tiểu nhiều hơn.

Viêm cầu thận còn dẫn tới huyết áp cao và từ đó gây nên tổn thương thận và dần dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng khác. Vì thế, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng một số loại thuốc điều trị cao huyết áp như Thuốc ức chế men chuyển (ACE) hoặc Thuốc chẹn thụ thể angiotensin (ARB). 

Ngoài ra, mức Cholesterol cao cũng là triệu chứng thường gặp ở người bị viêm cầu thận cấp hoặc gặp trong hội chứng thận hư thể kết hợp. bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc để giảm Cholesterol và Statin chính là loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất.

Lọc huyết tương

Mục đích của việc lọc huyết tương là để loại bỏ nhanh các phức hợp miễn dịch ra khỏi máu, tránh lắng đọng tại cầu thận. Bệnh nhân sẽ được kết nối với một máy để lấy dần một lượng máu trong cơ thể ra ngoài. Huyết tương trong máu sẽ được tách ra và loại bỏ, đồng thời thêm vào đó một chất thay thế huyết tương trước khi đưa lại cơ thể bệnh nhân.

Lọc huyết tương giúp loại bỏ phức hợp miễn dịch hiệu quả

Lọc huyết tương giúp loại bỏ phức hợp miễn dịch hiệu quả

Lọc máu chu kỳ nếu có tổn thương thận cấp

Trường hợp bệnh nghiêm trọng và thận bị quá tải dịch hoặc tăng Kali, không thể kiểm soát được bằng thuốc, lọc máu là biện pháp có thể sẽ được bác sĩ đề xuất. Lọc máu có thể giúp làm sạch máu và loiaj bỏ được các chất, các dịch dư thừa ra ngoài, đồng thời kiểm soát được huyết áp cao sau khi chức năng thận đã bị suy giảm.

Phòng ngừa viêm cầu thận cấp bằng cách nào?

Lối sống và các biện pháp khắc phục tại nhà sẽ giúp bạn có thể đối phó với viêm cầu thận dạng cấp. Viêm cầu thận nên ăn gì? Thói quen hoạt động như thế nào là phù hợp? là những thắc mắc chung của người bệnh khi bị viêm nhiễm cầu thận cấp. Dưới đây là những thói quen sống bạn đọc nên thực hiện để hạn chế sự tiến triển của bệnh.

  • Gặp bác sĩ để giải quyết các ổ nhiễm khuẩn, đặc biệt là vùng họng, cắt Amydal hốc mủ, viêm tai giữa,... để giải quyết tình trạng chốc đầu và các nốt nhiễm khuẩn sưng tấy mủ ngoài da.
  • Không lao động quá sức để tránh nhiễm khuẩn lạnh, đặc biệt là trong thời gian 6 tháng đầu.
  • Duy trì chế độ ăn giảm muốn, hạn chế tuyệt đối trong 2 - 4 tuần tùy theo từng mức độ phù và cao huyết áp, hạn chế nước, giảm thức ăn Protein trong trường hợp viêm thận cấp có suy thận.
  • Nghỉ ngơi tại nhà trong giai đoạn cấp 2 - 4 tuần, thực hiện đo huyết áp hàng ngày và theo dõi lượng nước tiểu, sau khi trải qua giai đoạn cấp cần hoạt động thể lực nhẹ nhàng.
  • Hạn chế để bản thân nhiễm các bệnh liên quan tới đường hô hấp như viêm họng, ho, cảm cúm,...
  • Thường xuyên thăm khám sức khỏe định kỳ tại những cơ sở y tế uy tín nhằm phát hiện kịp thời bệnh lý và tìm ra biện pháp điều trị phù hợp.

Cần nắm được cách phòng ngừa và duy trì cuộc sống khoa học

Cần nắm được cách phòng ngừa và duy trì cuộc sống khoa học

Bệnh viêm cầu thận cấp có thể gây ra những biến chứng và diễn biến khá khó lường. Do đó, nếu thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường , bạn hãy đến ngay trung tâm y tế uy tín, đặc biệt là Bệnh viện đa khoa Phương Đông để tiến hành thăm khám và điều trị kịp thời. Với đội ngũ y bác sĩ chuyên môn cao, bệnh nhân sẽ nhanh chóng được chữa trị theo phương pháp đúng đắn.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

219

Bài viết hữu ích?

Chủ đề Viêm cầu thận

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời

Bệnh viêm cầu thận cấp ở trẻ em và những thông tin cha mẹ cần biết

Viêm cầu thận cấp ở trẻ em là bệnh lý phổ biến nhưng nếu không chữa trị thì biến chứng rất nguy hiểm. Thông tin sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh...